GÖNÜLLERİ BİRLEŞTİREN MANEVÎ ÇİMENTO EHL-İ BEYT

Bir neslin ihyası, bir milletin dirilişi ve kardeşliğin yeniden inşası üzerine…

Rahmetli Enver Ören ağabeyin bir eğitim uzmanına söylediği rivayet edilen şu sözlerde, üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken bir fikir saklıydı: Seyyid ve şeriflerden, yani Peygamber Efendimizin (Aleyhisselam) mübarek soyundan gelen gençler arasından kabiliyetli, zeki ve istidatlı olanları bulup onları Ehl-i sünnet itikadı üzere çok iyi yetiştirmek… Onları ilimle, irfanla, ahlâkla, muhabbetle donatmak… Böylece hem İslâm’ın sahih bilgisi nesilden nesile aktarılsın hem de ümmetin etrafında birleşebileceği müşterek bir muhabbet zemini güçlensin. Bu düşüncenin merkezinde yalnızca bir eğitim projesi değil, bir gönül medeniyeti tasavvuru vardı. Çünkü bazen bir milletin kaderini değiştiren şey, yüksek duvarlar, büyük binalar veya gürültülü nutuklar değil; doğru yetiştirilmiş birkaç insanın sessizce yaktığı irfan kandilleridir.

Ehl-i Beyt… Bu iki kelime, Müslüman gönüllerde ne derin hatıralar uyandırır! Resûlullah Efendimizin (Aleyhisselam) hanesi, onun aile efradı, onun muhabbetini taşıyan bir hatıra, onun ahlâkına duyulan hasret… Müslümanlar asırlardır Ehl-i Beyt sevgisini kalplerinde aziz bir emanet gibi taşırlar. Çünkü Peygamber sevgisi, yalnızca dilde söylenen bir söz değil, insanın hayatına yön veren bir muhabbet olmalıdır. O sevgiyi taşıyan kalp, merhamete daha yakın, zulme daha uzak; kardeşliğe daha açık, husumete daha kapalı olmalıdır. Ehl-i Beyt’i sevmek, yalnızca onların isimlerini hürmetle anmak değil, onların hatırasına yakışan bir ahlâkı da yaşatmaya çalışmaktır.

İşte merhum Enver Ören ağabeye atfedilen bu düşüncenin en dikkat çekici tarafı da burada beliriyor: Ehl-i Beyt muhabbetini bir ayrışma sebebi değil, birleşme vesilesi hâline getirmek… İnsanları birbirinden uzaklaştıran değil, birbirine yaklaştıran bir değer olarak görmek… Birbirini tekfir eden, birbirinin kusurunu arayan, küçük farklılıkları büyük düşmanlıklara dönüştüren anlayışların karşısına ilimle, irfanla ve güzel ahlâkla çıkmak… Zira bir toplumun en büyük ihtiyacı, herkesin aynı düşünceyi aynı kelimelerle ifade etmesi değil; farklılıklarını düşmanlığa dönüştürmeden ortak değerler etrafında yaşayabilmesidir. Ehl-i Beyt muhabbeti de bu ortak değerlerin en kuvvetli kaynaklarından biri olabilir.

Soyun şerefi, ahlâkın güzelliğiyle tamamlanır

Bir gencin damarlarında hangi büyük hatıranın dolaştığını bilmesi elbette kıymetlidir. Ancak asıl mesele, o hatıranın sorumluluğunu da taşıyabilmesidir. Seyyidlik ve şeriflik, İslâm geleneğinde hürmetle anılan bir nesep mensubiyetidir. Fakat bu mensubiyetin gerçek güzelliği, ilim ve irfanla, tevazuyla, adaletle, merhametle ve güzel ahlâkla birleştiğinde daha anlamlı bir hâl alır. Çünkü şerefli bir geçmiş, insana yalnızca iftihar hakkı değil, aynı zamanda mesuliyet de yükler. Büyük bir aileye mensup olduğunu söylemek kolaydır; o ailenin adına yakışır bir hayat sürmek ise emek ister, terbiye ister, nefis muhasebesi ister.

Bu sebeple, kabiliyetli gençleri keşfetmek ve onları iyi yetiştirmek düşüncesi, yalnızca seyyid ve şeriflerle sınırlı kalmaması gereken geniş bir eğitim idealine açılır. Elbette Peygamber Efendimizin soyundan geldiği kabul edilen gençlerin tarihî ve manevî miraslarını tanımaları, bu mirasın sorumluluğunu kavramaları ve ilim yolunda desteklenmeleri güzel bir hedef olabilir. Fakat milletin geleceğini kuracak ilim insanları, ahlâklı yöneticiler, adaletli hukukçular, merhametli hekimler ve irfan sahibi eğitimciler bütün toplumun içinden yetişmelidir. Zira İslâm medeniyetinin ufku, yalnızca bir nesebin değil, hakikati arayan bütün insanların gayretleriyle genişlemiştir.

Düşününüz… Anadolu’nun bir köyünde, mütevazı bir evde dünyaya gelen zeki bir çocuk… Belki babası bir işçi, annesi bir ev hanımı… Elinde imkânları sınırlı, fakat gönlünde büyük hayalleri var. Bir öğretmen onun kabiliyetini fark ediyor; önüne kitaplar koyuyor, ufkunu açıyor, ahlâkını güzelleştiriyor. O çocuk yıllar sonra insanlığa hizmet eden bir âlim, bir öğretmen, bir bilim insanı oluyor. İşte eğitim dediğimiz ilaç budur. Bir insanın içinde saklı olan cevheri bulmak ve onu insanlığın istifadesine sunmak… Bir milletin istikbali, böyle keşfedilmiş ve güzel yetiştirilmiş cevherlerin omuzlarında yükselir.

Ehl-i sünnetin ruhu: İlim, itidal ve güzel ahlâk

Ehl-i sünnet itikadı üzere eğitim vermek denildiğinde, meselenin yalnızca birtakım bilgileri ezberletmekten ibaret olmadığı unutulmamalıdır. İnancı sağlam temellere oturtmak, Kur’anı kerim ve sünneti doğru kaynaklardan öğrenmek, dinî meseleleri ehil insanlardan tahsil etmek, ilmî birikimi ahlâkla tamamlamak ve insanın nefsini terbiye etmesine yardımcı olmak gerekir. İlim, insanın zihnini aydınlatırken ahlâk da kalbini güzelleştirmelidir. Bilgi kibri büyütüyorsa eksik kalmış; inanç merhameti azaltıyorsa yanlış anlaşılmış; din adına konuşan bir dil insanları sürekli aşağılıyor, soğutuyor ve dışlıyorsa kendi usulünü yeniden gözden geçirmeye muhtaç hâle gelmiştir.

İşte gençleri zararlı fikir akımlarına karşı korumanın yolu da burada aranmalıdır. Her türlü düşünceyi yasaklamakla değil, hakikati öğreterek; insanları korkutarak değil, akıllarını ve vicdanlarını güçlendirerek; düşmanlık üreterek değil, sahih bilgiyi ve güzel ahlâkı birlikte kazandırarak… Bir genç, inancını sağlam delillerle tanırsa, doğru dinî kaynakları okuyup anlamayı öğrenirse, bilmediklerini sormaktan korkmazsa ve kendisine öğretilenleri akıl ve vicdan süzgecinden geçirebilirse savrulmalara karşı daha dirençli olur. Çünkü kökü derinde olan bir ağacı her rüzgâr yerinden sökemez.

Burada asıl ihtiyaç, yalnızca bilgili gençler değil, bilgilerini hayatlarına taşıyabilen şahsiyetler yetiştirmektir. Öyle insanlar ki haklı olduklarında bile ölçüyü kaybetmesinler; yanlış gördükleri bir düşünceyi eleştirirken insan onurunu çiğnemesinler; kendilerinden farklı düşünenleri hemen düşman ilan etmesinler ama  itikadi yanlışları ilmi olarak söyleyebilsinler…

İlimleri arttıkça tevazuları artsın, makamları yükseldikçe hizmetleri çoğalsın, sözleri çoğaldıkça gönül kırmaktan daha fazla sakınsınlar. İşte dinin güzelliğini temsil eden insanlar böyle yetişir.

Manevî çimento: Muhabbet ve kardeşlik

Bir binayı ayakta tutan yalnızca taşları değildir; taşları birbirine bağlayan harçtır. Taşlar ne kadar sağlam olursa olsun aralarında bağ yoksa bina zamanla dağılır. Milletler de böyledir. Tarih, dil, kültür, inanç ve ortak hatıralar toplumun taşlarıdır. Muhabbet, adalet, merhamet ve kardeşlik ise onları bir arada tutan harçtır.

Ehl-i Beyt sevgisi, işte bu manevî harcın mühim unsurlarından biri olabilir. Hazreti Hasan’ın (radıyallahü anh) sulh ve uzlaşmayı önceleyen hatırası, Hazreti  Hüseyin’in (radıyallahü anh)  zulüm karşısındaki tavrı, Hazreti Ali’nin (radıyallahü anh)  ilim ve hikmetle anılan şahsiyeti, Hazreti  Fâtıma’nın (radıyallahü anha)  Peygamber hanesindeki müstesna yeri… Bu hatıralar, Müslümanların kalplerinde ortak bir hürmet zemini meydana getirebilir. Yeter ki bu sevgi, başkalarını küçümsemek için değil, kendimizi güzelleştirmek için yaşansın. Yeter ki birleştirsin, bölmesin; gönülleri yumuşatsın, öfkeleri körüklemesin.

Çünkü Ehl-i Beyt muhabbetinin en güzel meyvesi, bir Müslümanın başka bir Müslümanın acısına kayıtsız kalamamasıdır. Bir evde acı varsa diğer evin kapısının çalınması, bir çocuk açsa komşunun sofrasından pay ayrılması, bir haksızlık yaşanıyorsa mazlumun yanında durulmasıdır. Kardeşlik, yalnızca aynı kelimeleri söylemek değil, aynı acılara insanlıkla yaklaşabilmektir. Birbirinin elini tutmak, düşenin elinden kaldırmak, hatayı düzeltirken gönlü incitmemektir.

Bir toplumda Ehl-i Beyt sevgisi gerçekten kök salmışsa, o sevginin meyveleri insanların davranışlarında görülmelidir. Hürmet, adalet, vefa, merhamet ve fedakârlık… Bunlar yoksa geriye yalnızca isimler ve sözler kalır. Oysa gönül medeniyeti, sözün davranışa dönüştüğü yerde başlar.

Bir nesli yetiştirmek, bir geleceği değiştirmektir

Bir genci yetiştirmek, yalnızca bir insana meslek kazandırmak değildir. Onun bakışını, vicdanını, sorumluluk duygusunu ve hayat karşısındaki duruşunu şekillendirmektir. İyi yetişmiş bir öğretmen binlerce çocuğun gönlüne dokunabilir. İyi yetişmiş bir âlim, karanlıkta yolunu kaybedenlere ışık tutabilir. Adaletli bir yönetici, binlerce insanın hakkını koruyabilir. Merhametli bir insan, belki bir ömrün yönünü değiştirebilir.

Bu bakımdan merhum Enver Ören ağabeye atfedilen düşünce, üzerinde durulmaya değer bir eğitim idealini hatırlatmaktadır: Kabiliyetli gençleri keşfetmek, onları köklü bir inanç ve ahlâk anlayışıyla yetiştirmek, tarihî ve manevî miraslarını tanımalarını sağlamak ve toplumun hizmetine hazırlamak… Ancak bu idealin gerçek anlamda başarıya ulaşması, eğitimde liyakatin, fırsat eşitliğinin, ilmî ciddiyetin ve güzel ahlâkın esas alınmasına bağlıdır. Gençlerin kıymeti yalnızca soylarında değil, taşıdıkları kabiliyette, gösterdikleri gayrette ve insanlığa sunabilecekleri hizmette aranmalıdır.

Bir ülkenin değişmesi için bazen büyük projelerden önce büyük bir eğitim seferberliği gerekir. Kütüphaneler kurulmalı, iyi öğretmenler yetiştirilmeli, gençlerin soruları cevapsız bırakılmamalı, ilim insanları desteklenmeli, dinî eğitim sahih kaynaklara ve sağlam bir ahlâk anlayışına dayanmalıdır. Gençlerin önüne yalnızca geçmişin hatıraları değil, geleceğin sorumlulukları da konulmalıdır. Onlara ecdadın büyüklüğü anlatılırken bugünün yetimleri, yoksulları, mazlumları ve ilim bekleyen çocukları da hatırlatılmalıdır.

Zira geçmişle övünmek güzeldir; fakat geçmişin emanetine layık bir gelecek hazırlamak daha büyük bir vazifedir.

Gönüller birleşirse, ülke değişir

Belki de bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şey, birbirimizin yüzüne daha dikkatle bakabilmektir. Aynı kıbleye yönelen insanların birbirlerine sırt çevirmemesi, aynı Peygamberi seven gönüllerin birbirini incitmemesi, aynı ülkenin çocuklarının birbirine yabancılaşmamasıdır. Bizi bir arada tutan değerleri yeniden hatırlamak, onları günlük hayatımızda yaşatmak ve gelecek nesillere sahici örneklerle aktarmaktır.

Ehl-i Beyt muhabbeti, bu büyük kardeşlik idealinin önemli bir kapısı olabilir. Fakat o kapıdan içeri girenlerin ellerinde kibir değil tevazu, öfke değil merhamet, ayrılık değil kardeşlik taşıması gerekir. Peygamber Efendimizin (Aleyhisselam) hanesine duyulan hürmet, onun ümmetine karşı duyulan sorumlulukla tamamlanmalıdır. Bir yetimin başını okşayamayan, bir mazlumun derdiyle dertlenemeyen, kendi menfaatini herkesin hakkından üstün tutan bir anlayış, taşıdığı en kıymetli isimlerin manasını bile eksik bırakır.

Rahmetli Enver Ören ağabeyimize  atfedilen bu sözlerin bize hatırlattığı esaslı hakikat şudur: Bir milletin istikbali, iyi yetişmiş insanların omuzlarında yükselir; birliği ise gönülleri birbirine bağlayan müşterek değerlerle güçlenir. Ehl-i Beyt sevgisi de bu değerlerden biri olarak ilimle, ahlâkla, adaletle ve merhametle yaşatıldığında gerçek manasını bulur.

Ne güzel olurdu; gençlerimizin gözlerinde ilmin ışığı, gönüllerinde Peygamber muhabbeti, davranışlarında güzel ahlâk parlasaydı… Birbirini dışlayan değil, birbirine sahip çıkan nesiller yetişseydi. Bir gencin başarısı ötekinin kıskançlığına değil, sevincine vesile olsaydı. İnsanlar soylarıyla övünmek yerine iyilikleriyle örnek gösterilseydi. Camilerimizde, okullarımızda, evlerimizde ve sokaklarımızda aynı merhamet dili konuşulsaydı…

İşte o zaman muhabbet, yalnızca gönüllerde saklanan güzel bir duygu olmaktan çıkar; toplumu ayakta tutan bir kuvvete dönüşürdü. O zaman Ehl-i Beyt sevgisi, geçmişten bugüne uzanan bir hatıra olmanın ötesinde, geleceği inşa eden bir ahlâk mektebi hâline gelirdi.

Ve belki o gün, bir milletin dağınık taşları yeniden birbirine kenetlenirdi. Çünkü bir ülkeyi asıl güçlü kılan, yalnızca sınırları, orduları veya serveti değildir. Birbirinin hakkını gözeten insanları, ortak değerlerine sahip çıkan gençleri ve zor zamanlarda birbirinin elini bırakmayan gönülleridir.

Ehl-i Beyt sevgisi gönülleri yumuşatsın, ilim zihinleri aydınlatsın, güzel ahlâk hayatımıza yön versin. Birliğimiz muhabbetten, kuvvetimiz adaletten, istikbalimiz iyi yetişmiş nesillerden doğsun. Çünkü gönüller birleşirse millet dirilir; ilim ve irfan birleşirse gelecek aydınlanır.