DOLAYLI YOLDAN ETKİLEYENLER “PORNOGRAFİ”

Nefsin ne kadar ahmak ve sırf haz peşinde koşan bir varlık olduğunun belki de en açık örneklerinden biri, sırf bazı görüntülerle bile tahrik olup beynin dengesini bozabilmesidir. Üzerine pek çok söz söyleniyor, ancak meselenin biyolojik boyutu genellikle göz ardı ediliyor. Aslında, “Beynimiz ne kadar mükemmel!” diye övünürüz, ama bakarsanız basit bir ekrana karşı koyamayıp ciddi bir bağımlılığa sürüklenebiliriz.

Bir müstehcen resmin veya videonun beyindeki tesirlerini anlamak için, üç temel biyoloji gerçeğini unutmamak gerekiyor:

1. Beyin, görüntüler ile gerçeği kolay kolay ayırt edemez.
Daha önce “Ekranlar” başlığında bahsetmiştik: Görüntü gerçek değilse bile, beynin bazı bölgeleri bunu anlayamıyor. Ayna nöronlar devreye giriyor ve kişi ekrandakileri gerçekmiş gibi yaşayıp hissediyor. Bedenlerimiz ve beyinlerimiz her an bir ekrana maruz kalma senaryosu için yaratılmamıştı. O yüzden ekranların, özellikle de müstehcen içerik söz konusu olduğunda, beyni kandırma potansiyeli çok yüksek. Resimdeki çıplak kişiyi gerçek zanneden beyinde, cinsî bir eşme için tüm sinyaller ateşlenmeye başlar.

2. Fıtrî olarak, “çocuk yapma” ihtimaline karşı beden kendini hazırlar.
İki farklı cinsiyetten insan bir aradaysa veya beyin öyle zannederse, “Neslin devamı için uygun ortam var” diye bir sinyal oluşur. Bu, genlerimizde kodlanmış çok güçlü bir tepkidir. Neslin devamı, yani hayatî bir maksat için normalden çok daha yoğun haz devreye girer. Dolayısıyla, beyindeki dopamin patlaması “Baba olacaksın/Anne olacaksın” hissiyle ilişkilidir. Gerçekte ekrandan ibaret olsa da beyin tamamen duygulara kapılıp bedeni hazırlamaya başlar.
 

3. Cinsî tatmin, en yüksek dopamin kaynaklarından biridir.
Çocuk sahibi olmayı başarabilmek (genetik açıdan bakarsak) muazzam bir başarıdır. O yüzden en büyük dopamin patlamalarından biri, cinsî tatmin sırasında yaşanır. Günlük hayatta dopamin sağlayan pek çok uğraş (yemek yemek, sosyal beğeni, oyun vs.) vardır, ama cinsellikteki dopamin düzeyi genelde hepsinden daha yüksektir. Bu yüzden insanlar bu hazzın peşinde koşarken çok büyük fedakârlıklar yaparlar.

Bu üç gerçeğin birleşimi, pornografinin beyni nasıl kandırdığını net şekilde gösterir. Ekrana bakarsın, beyin gerçeği sanır, “Vücudu hazırla” talimatı gelir, “Nesil devam edecek” zannı dopaminle beslenir. Ve her adımda beyin biraz daha bağımlı hale gelir.

İnternet pornosuna maruz kalan beynin ödül merkezi, normal hayattaki zevk unsurlarını yetersiz bulmaya başlar. Çünkü cinsî tatminden gelen dopamin çok yüksektir, geri kalan faaliyetler (ders çalışmak, kitap okumak, sıradan sohbetler vb.) beynin dopamin düzeyini yeterince arttırmaz gibi gelir. İnsanda giderek hayattan keyif alamama ve sürekli daha fazlasını arama döngüsü başlar. İnsanın motivasyon sistemini bozan internet pornosunun1 bağımlılık yaptığı ve normal hayattan alınan keyfin, azalmasına sebep olduğu beyin görüntüleme cihazlarıyla da gösterilmiştir.

Prefrontal korteks (PFC) dediğimiz bölüm, akıl ve karar verme becerileriyle yakından ilişkilidir. Bu kısım ergenlik ve gençlik döneminde hızla gelişir. Fakat pornografi, PFC’nin gelişimini yavaşlatıp çok derin hasarlar bırakabilir2. Yani genç bir zihin, daha tam olgunlaşamadan “devasa bir yapay haz dalgası” ile tanışırsa, akıl gelişimi eksik kalabilir.

Neticede, pornografinin “Ne kadar zararlı olabilir ki, sonuçta kimseye fiziksel zarar vermiyorum” diyerek hafife alınacak bir tarafı yoktur. Beynin kimyasal dengesini altüst eden her şey, nefs terbiyesinin de düşmanıdır. Daha fazlasını arama dürtüsü, kişiyi her geçen gün daha büyük bir bataklığa çeker.

1 Park, B. Y., Wilson, G., Berger, J., Christman, M., Reina, B., Bishop, F., ... & Doan, A. P. (2016). Is internet pornography causing sexual dysfunctions? A review with clinical reports. Behavioral Sciences, 6(3), 17.

2 Kühn, S., & Gallinat, J. (2014). Brain structure and functional connec tivity associated with pornography consumption: the brain on porn. JAMA psychiatry, 71(7), 827-834.