DOĞRUDAN ETKİLEYENLER "ALKOL"

Alkolün zararlarından bahsetmeye bile gerek olmadığını biliyorum. Fakat alkollü içkilerle alakalı yanlış bilinenler, nefs terbiyesini zorlaştırıyor. Teşhisi yanlış koyarsak, tedaviyi de yanlış yaparız. Bu sebeple alkolün de aslında ne olduğunu ve ne olmadığını anlamak, bu derde düşmüş bir arkadaşımıza yardım etmek için bize yol gösterebilir.

Alkollü içecekler tüketmeyen kişiler olarak dışardan gördüğümüz manzara kabaca şöyle: “Tadı acı, fiyatı pahalı, sağlığa zararlı bir içecek. Hem de bunu içenlerin konuşması bozuluyor, aklı zayıflıyor, beden kontrolü azalıyor bir de üstüne vücudu kalıcı olarak zarar görüyor.” İçmeyenlerin gözünde, alkollü içeceklerin genel portresi bu. Hatta derdi olan bir kişi içki içtiğinde “Derdini unutmak için içiyor.” gibi bir çıkarımda bulunuyoruz. Ne de olsa içki içenlerin aklının zayıfladığına şahit olmuşuz. Bu acı ve pahalı şeyi bir insan niye içer ki?!

Herkesin aklına geleceği üzere alkolün esas meselesi, unutturmak veya duyarsızlaştırmak değil. Beyinde dopamin ve serotonin salgılatmak. Bilimsel çalışmaların ortaya koyduğu gibi alkolün kimyasal maddesi olan Etanol, dopamin ve serotonini uyarır.1 Yani alkolü tüketenler, yan etkileri olan uyuşukluk veya akli zaaflar için değil, nefsin hoşuna giden dopamin ve serotonini oturduğu yerden salgılatmak için içerler. Gerçek hayatta kazanmakta zorlandıkları başarılara ve hissedemedikleri değerlere zahmetsizce ulaşmak isterler.

Bu ayrıntıyı bilmek bizim için önemlidir. Çünkü bir kişiyi alkolden kurtarmak istediğimizde sarhoşluğun yan etkileri olan unutkanlık, aklın örtülmesi veya bedenin duyarsızlaşması gibi bir sebeple içmediğini anlamış oluruz. Esas sebebin mutsuzluk yani dopamin ve serotonin eksikliği olduğunu biliriz. Bu sayede de doğru teşhisi koyabiliriz. Ödül eksikliği sendromuna yakalanmış olan bu arkadaşımızı, sürekli kınama ve aşağılama ile daha çok alkole itmek yerine, onun daha sağlıklı yollarla mutluluk hormonları salgılatmasına yardımcı olmaya çalışabiliriz.

Yeri gelmişken alkolle alakalı yanlış bilinen bir meseleye de değinelim. Bazen internette alkolün faydaları ile ilgili haberler görebilirsiniz. “Böbrek taşı düşürmeye yarar.” “Kalbi güçlendirir.” şeklinde alkol güzellemeleri yapılır. Halbuki böbrek taşını düşüren, arpa suyudur; kalbe iyi gelen, üzüm suyudur. Bu helal içeceklerin alkollü versiyonlarını güzellemeye gerek yoktur. Faydalı moleküller, alkolsüz versiyonlarında zaten vardır. Bunun için boş yere alkol almak mantıklı değildir. Yapılan çok geniş kapsamlı araştırmaların da gösterdiği gibi alkol tüketiminin güvenli bir miktarı yoktur2. Yani damlasının bile haram olması boşuna değildir.

1 YALÇİN, İ., İNAN, S. Y., & Fazilet, A. K. S. U. (2003). Etanol ve santral sinir sistemi nöromediyatörleri. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 12(2).

2 Griswold, M. G., Fullman, N., Hawley, C., Arian, N., Zimsen, S. R., Ty meson, H. D., ... & Farioli, A. (2018). Alcohol use and burden for 195 count ries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. The Lancet, 392(10152), 1015-1035.