İSLAM'DA DOST VE DÜŞMAN ALGISI

İslam akidesinin omurgasını oluşturan en temel esaslardan biri, müminin kalbi yönelimlerini ve ameli ilişkilerini belirleyen “el-Velâ ve’l-Berâ” ilkesidir. Velâ; Allah’ı, Resulü’nü ve müminleri sevip dost edinmek; berâ ise batıldan, küfürden ve Allah düşmanlarından uzak durmaktır. Zira bir kalpte hem Cenâb-ı Hakk’ın sevgisi hem de O’nun düşmanlarının muhabbeti aynı anda barınamaz. Nitekim ecdadımız bu hakikati “İki karpuz bir koltuğa sığmaz” diyerek son derece veciz bir şekilde ifade etmiştir. Müminin safı nettir; o, dostunu da düşmanını da heva ve hevesine göre değil, ilahi vahyin ölçülerine göre tayin eder.

Yüce Rabbimiz, kendi yolunda yürüyen müminlerin yalnız kalmayacağını müjdeleyerek şöyle buyurmaktadır: “Bilesiniz ki, Allah’ın dostlarına korku yoktur; onlar üzülecek de değillerdir. Onlar ki iman etmişlerdir ve takva ile hareket etmektedirler.” (Yûnus, 62-63). Bu ilahi müjde, dostluğun ve yakınlığın ancak takva ile tesis edilebileceğini bizlere gösterir. Hakiki takvaya erenler, Allah’ın vaad ettiği sarsılmaz kaleye sığınmış olurlar. Kur’an-ı Kerim’in sarih ifadesiyle: “Şüphesiz Allah’ın taraftarları galip geleceklerin ta kendileridir.” (Mâide, 56). Müminlerin birbirine karşı duyduğu sevgi ve velayet bağı ise fıtri ve imani bir zorunluluktur: “Mümin erkekler ve mümin kadınlar birbirlerinin dostlarıdır.” (Tevbe, 71).

Buna karşılık, küfür ve nifak ehlini dost edinmek imanın ameli bütünlüğünü zedeler. Rabbimiz, “Müminler, müminleri bırakıp da kâfirleri dost edinmesinler” (Âl-i İmrân, 28) buyurarak bu konudaki sınırları kesin bir dille çizmiştir. Şeytan ve onun izinden gidenler Allah’ın açık düşmanlarıdır. Şeytan dostlarının kalbine evham ve şüphe tohumları ekerken, Cenâb-ı Hak müminlerin kalbini sekine ve ilhamla aydınlatır. Dini değerleri tahrip eden kâfir ve münafıklar ile adalet çizgisinden sapan zalimlere meyl etmek dahi büyük bir felakettir. “Zalimlere meyl etmeyin; yoksa size de ateş dokunur” (Hûd, 113) ayet-i kerimesi, kötülüğe sessiz kalmanın ve tavır koymamanın azabı celbedeceğini haber verir. Zira "Bana dokunmayan yılan bin yaşasın" anlayışı Müslüman ahlakıyla bağdaşmaz; zalime rıza göstermek de zalimlikten sayılır.

Sıhhatli bir kulluk duruşu, Efendimiz’in “sallallahü aleyhi ve sellem” şu hadis-i şerifinde beyan buyrulduğu üzere sevgi ve nefreti Allah rızasına bağlamaktır: “Amellerin en faziletlisi, Allah için sevmek ve Allah için buğz etmektir.” (Ebu Davud). Mümin, din kardeşine kin besleyemez, ahlak dışı muamelede bulunamaz ve Müslümanların sırlarını kâfirlere ifşa ederek Allah’a ve Resulü’ne hıyanet edemez. Allah’a açıkça isyan eden, İslam’ın izzetine saldıran kimselere tebessüm etmek bile caiz değilken, yapılan zulümlere buğz etmeyip dostluğu sürdürenlerin imansız gitmesinden korkulur.

Toplumda bir kötülük (münker) görüldüğünde takınılacak tavrı ise Peygamber Efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” şöyle buyurmuştur: “Sizden kim bir kötülük görürse onu eliyle düzeltsin; gücü yetmezse diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse kalbiyle buğz etsin. Bu ise imanın en zayıf derecesidir.” (Müslim).

Sonuç olarak; kişi dünyada kimin peşinden giderse, ahirette de onunla beraber olacaktır. Hadis-i şerifte açıkça ifade edildiği üzere: “Kişi sevdiği ile beraberdir.” (Buhari). İsterse insan Yetmiş yıl Hacerü'l-Esved ile Makam-ı İbrahim arasında ibadetle meşgul olsun, kalbi Allah düşmanlarının muhabbetiyle doluysa haşrolunacağı yer onların yanıdır. "Üzüm üzüme baka baka kararır" fehvasınca, dostumuzu doğru seçmek imanımızın muhafazası için hayati bir mecburiyettir.