“Tepkiler Ses Getirdi”

TBMM’ye sunulan torba yasa teklifinde yer alan ve 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49’uncu maddesinde değişiklik öngören düzenleme, kamuoyunda geniş tartışma çıkardı.

Teklifte gazete, dergi ve internet haber sitelerinin “basın yayın ilkelerine” uymakla yükümlü olduğu belirtilirken, bu ilkelere aykırılık halinde Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu’nun şikâyet üzerine veya resen inceleme yapabileceği düzenleniyor. Teklif metninde ayrıca, ihlalin niteliği ve ağırlığına göre resmî ilan ve reklam kesme yaptırımı uygulanabileceği ifade ediliyor. 

Tartışmanın merkezinde ise teklif metninde yer alan şu ifade bulunuyor: “Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı yayım yapılamaz.” Bu hüküm, özellikle sosyal medyada ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve düşünce alanına müdahale tartışmalarını beraberinde getirdi. 

Düzenlemeye yönelik tepkiler büyürken AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’ten konuya ilişkin bir açıklama geldi. Açık kaynaklarda yer alan aktarımlara göre Çelik, “195 sayılı Basın Kanunu 49. madde değişikliğinde geçen bazı ifadelerin vatandaşların haklı tepkilerine neden olduğunu” belirtti ve bu tepkilerin duyulduğunu ifade etti. 

Çelik’in açıklamasında, söz konusu metnin taslak olduğuna dikkat çektiği ve taslak metin üzerinde değerlendirme yapılacağı mesajını verdiği aktarıldı. Bazı sosyal medya paylaşımlarında ise Çelik’in düzenlemenin değiştirileceğini söylediği bilgisi yer aldı. 

Bu açıklama, kamuoyundaki tepkilerin AK Parti yönetimi tarafından dikkate alındığı şeklinde yorumlandı. Özellikle muhafazakâr çevrelerden gelen eleştirilerde, düzenlemenin yalnızca teknik bir basın düzenlemesi olmadığı; uygulamada geniş yorumlanması halinde düşünce, yorum ve yayın alanını daraltabileceği endişesi öne çıkmıştı.

Daha önce tarihçi Ahmet Şimşirgil ve yazar Yusuf Kaplan gibi isimler de sosyal medya hesaplarından düzenlemeye sert sözlerle tepki göstermiş, teklifin eski 163. madde tartışmalarını hatırlattığını belirtmişlerdi. Tepkilerin ortak noktasında, “Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırılık” ifadesinin sınırlarının açık olmaması ve uygulamada farklı görüşlere yönelik baskı aracına dönüşebileceği endişesi yer aldı.

Ömer Çelik’in açıklaması sonrası gözler, teklifin Meclis sürecinde nasıl şekilleneceğine çevrildi. Düzenlemenin mevcut haliyle mi ilerleyeceği, yoksa tepki çeken ifadelerde değişikliğe mi gidileceği önümüzdeki günlerde netleşecek.