Türkiye'nin petrol üssü haline gelen Gabar'daki üretim sahası kendi rekorunu kırdı. Üretim günlük 83 bin 300 varile çıktı. Gabar bölgesi, bir dönem terörle anılırken terörün bölgeden silinmesiyle rotasını üretime çevirdi.

Bölgede tesis edilen güven ve huzur ortamı, Türkiye Petrolleri'nin (TPAO) rahatça sismik araştırmalar ve sondaj çalışmaları yapmasının önünü açtı.

2021'de yapılan petrol keşfi, Cumhuriyet tarihinin en büyük petrol keşfi olarak tarihe geçti. Üretime alınan kuyuya, şehit Astsubay Üstçavuş Esma Çevik'in adı verildi.

7 SAHADA ÜRETİM

Türkiye Petrolleri; Cudi-Gabar Bölgesi'nde 2021 yılında Şehit Esma Çevik ile başladığı üretimi, 2022 yılında Şehit Teğmen Akdeniz, 2023 yılında Şehit Aybüke Yalçın, 2024 yılında Mehmet İrfan Güler, Bulmuşlar ve Bülent Sadioğlu'yla, 2025 yılında da Ağaçyurdu sahalarıyla büyüttü. Gabar'da 2021 yılından bugüne toplam 50 milyon varilin üzerinde ham petrol üretildi.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE'NİN KESİTİ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Gabar'da eskiden kan, gözyaşı ve umutsuzluk vardı. Terörsüz Türkiye süreciyle birlikte Gabar üretimin, istihdamın ve umudun adresi oldu. Terörsüz Türkiye'nin ülkemize neler katabileceğinin küçük bir kesitini Gabar'da gözler önüne serdik. Bunu tüm Türkiye'ye ve tüm bölgeye yaydığımızda, inşallah Türkiye'nin ve bütün bölgenin geleceği, insanlarımızın, milletimizin geleceği çok daha aydınlık olacak" dedi.

GÜNLÜK ÜRETİM REKORU

Yeni sondajlarla, yeni keşiflerle üretimi artırmaya devam ettiklerini belirten Bayraktar, "Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin yasa teklifinin TBMM'de görüşüldüğü bugünlerde, bölgeden güzel haberler de gelmeye devam ediyor."

"Gabar'da gerçekleştirilen petrol üretimimiz, günlük 83 bin 300 varile ulaşarak rekor kırdı. Durmaksızın çalışarak üretimi artıracağız ve vatandaşlarımızın geleceğine umut olmayı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.

Hürriyet gazetesinin eski genel yayın yönetmeni Ertuğrul Özkök, Bahar Feyzan’ın bir programında, Türkiye’deki siyasi rejim ile Franco İspanya’sını birbirine benzetti. Gençlik yıllarında İspanya’da bulunduğunu ve Franco rejiminin nasıl sona erdiğine şahit olduğunu anlatan Özkök, Türkiye’deki mevcut rejimin de Erdoğan’ın kişiliği üzerine kurulduğunu, Erdoğan’dan sonra aynı biçimde sürdürülemeyeceğini ileri sürdü. Ne var ki, bu benzetme tarihî ve siyasi gerçeklerle bağdaşmıyor.

Franco, bir iç savaşın ardından kurduğu şahsi diktatörlüğü ölümüne kadar sürdürdü ve iktidarı rekabetçi seçimlerle elde etmediği gibi seçimlerle kaybetme ihtimaliyle de yüzleşmedi. İspanya’da Franco dönemi, bütün siyasi yapının Franco’nun şahsı etrafında örgütlendiği bir diktatörlük olarak tanımlanıyor. İspanya’nın ilk serbest seçimleri, Franco’nun 1975’teki ölümünden sonra, 1977’de yapılabildi.

Erdoğan’ın siyasi hayatı ise demokratik seçimlerden ayrı düşünülemez. Erdoğan belediye başkanlığından başbakanlığa ve cumhurbaşkanlığına kadar geldiği bütün önemli makamlara seçimler yoluyla ulaştı. Partisi defalarca genel ve yerel seçimlere girdi. Kendisi de 2014, 2018 ve 2023’te doğrudan halkoyuyla cumhurbaşkanı seçildi.

Demokratik sistemlerde bir siyasetçinin uzun süre seçim kazanması mümkündür. Esas ölçü, iktidara nasıl gelindiği ve iktidarda kalmanın seçim sonuçlarıyla bağlantılı olup olmadığıdır. Diktatörlükte liderin iktidara gelişi ve gidişi serbest seçimlere bağlı değildir. Demokraside ise iktidara seçimle gelinir ve seçmen desteğini kaybeden siyasi lider iktidarı da kaybeder.

Erdoğan’ın siyasi ağırlığının artmasında, bürokratik vesayet girişimlerine karşı sandığa dayanmasının büyük payı var. Erdoğan parti kapatma davasından mikro askerî müdahale girişimlerine, Gezi olaylarından 15 Temmuz darbe teşebbüsüne kadar birçok kritik dönemde teslim olmak yerine seçmen desteğine başvurdu. En yakın siyasi yol arkadaşlarından bazılarının tereddüt ettiği zamanlarda dahi direnmesi, hem partisindeki hem de ülke siyasetindeki liderliğini güçlendirdi.

Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi de gizli veya hukuk dışı bir işlemle kurulmadı. Anayasa değişikliği TBMM’de kabul edildi, 16 Nisan 2017’de halkoyuna sunuldu ve seçmen çoğunluğunun kabulüyle yürürlüğe girdi. Sistem elbette eleştirilebilir. Parlamenter sistemin daha iyi olduğu savunulabilir ve Türkiye usulüne uygun bir anayasa değişikliğiyle parlamenter sisteme geçebilir. Ancak, halkoyuyla kabul edilmiş bir hükûmet sistemini Franco diktatörlüğüyle özdeşleştirmek demokrasiyi reddetmektir.

Türkiye tarihinde Franco rejimiyle karşılaştırılmaya elverişli bir dönem aranıyorsa, 1923–1950 arasındaki tek parti diktatörlüğüne bakmak gerekir. Bu dönemde iktidarın rekabetçi seçimlerle el değiştirmesi mümkün değildi. Muhalefet partilerine izin verilmedi. Devlet ile CHP büyük ölçüde iç içe geçti. Toplum yukarıdan aşağıya dönüştürülmeye çalışıldı. Bu yüzden, demokratik seçimlerle işbaşına gelen Erdoğan yönetimleri değil, M. Kemal ve Millî Şef dönemindeki İnönü yönetimleri, otoriter-totaliter Avrupa rejimleriyle benzeştirilebilir.

Türkiye’deki muhalefetin temel problemlerinden biri, seçim yenilgilerinin oluşturduğu hayal kırıklığını bir rejim meselesine çevirmektir. Bir siyasi liderden nefret etmek, onu diktatör yapmaz. Bir seçimin sonucunu beğenmemek de seçimi anlamsızlaştırmaz. Demokratlık, yalnızca kendi desteklediğimiz aday-parti kazandığında sandığa saygı göstermek değildir.

Türkiye’nin rejimi Erdoğancı değil Kemalisttir. Eğitim sistemi, resmî tarih anlatısı ve bürokratik vesayet kurumları üzerinden topluma dayatılan ideoloji Kemalizmdir. Türkiye’de demokrasinin güçlenmesi, seçilmiş iktidarların vesayet odakları karşısında alan kazanmasına ve Kemalist ideolojik tekelleşmenin ortadan kalkmasına bağlıdır. Ertuğrul Özkök’ün Franco benzetmesi bu gerçekleri görmezden gelmektedir.

Erdoğan’ı Franco’ya benzetmek demokrasiyi reddeden bir tavırdır. Bu benzetme, Özkök’ün iliklerine kadar işlemiş olan demokrasi düşmanı vesayetçi siyasi kültürü yansıtmaktadır.

Dünyanın en büyük savunma projesi olarak bilinen Çin Seddi, sadece devasa bir mimari harika değil. Aynı zamanda yüz binlerce insanın cansız bedenini barındıran dünyanın en uzun mezarlığı konumunda!

DÜNYANIN EN UZUN MEZARLIĞINDA YATAN 400 BİN İŞÇİ

İnsanlık tarihinin en çarpıcı yapılarından biri olan bu devasa duvarın inşasında yaşanan kayıplar, günümüzde pek çok turistin habersiz olduğu karanlık bir gerçeği yansıtıyor. Tarihi kayıtlara göre, duvarın yapım sürecinde 400 binden fazla işçinin zorlu koşullar altında hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Bu devasa kaybın en ürpertici yanı ise, yorgunluktan ve hastalıktan can veren işçilerin bedenlerinin doğrudan duvarın temellerine ve iç boşluklarına gömülmüş olması. Bugün üzerinde milyonlarca kişinin fotoğraf çektirdiği bu eşsiz yapı, aslında devasa bir toplu mezar işlevi görüyor.

İNŞAATI BİNLERCE YIL SÜREN KANLI BİR MİMARİ PROJE

Bu muazzam savunma hattının tek bir hükümdar döneminde, kısa bir sürede sıfırdan inşa edildiğini düşünmek büyük bir yanılgı. Yapım çalışmaları milattan önce 7. yüzyılda, farklı krallıkların sınırlarını Moğol akınlarından korumak amacıyla birbirinden bağımsız şekilde başladı.

Ancak asıl birleşme ve büyüme süreci, milattan önce 221 ile 206 yılları arasında hüküm süren Qin Hanedanlığı döneminde ivme kazandı. Sonraki 2.000 yıl boyunca, özellikle Ming Hanedanlığı döneminde duvar sürekli olarak uzatıldı, onarıldı ve bugünkü ihtişamlı ama bir o kadar da acı dolu formuna kavuştu.

UZAYDAN GÖRÜNDÜĞÜ İDDİASI ASLINDA BİR EFSANEDEN İBARET

Yıllar boyunca ders kitaplarında bile kendine yer bulan en popüler iddialardan biri, bu dev yapının uzaydan çıplak gözle izlenebildiği yönündeydi. Ancak Apollo astronotları ve modern uydu teknolojileri bu efsaneyi kesin bir dille çürüttü.

Dünyanın yörüngesinden veya aydan bakıldığında çıplak gözle Çin Seddi'ni seçmek hiçbir şekilde mümkün değil. İnsan yapımı bu eser, uzaydan bakıldığında doğal yeryüzü şekillerinin arasında tamamen kayboluyor. Sadece çok düşük yörüngelerde ve mükemmel hava koşullarında, yüksek çözünürlüklü kameralarla kısmen fark edilebiliyor.

SADECE TAŞ VE TOPRAK DEĞİL, HARCINDA PİRİNÇ UNU KULLANILDI

Çin Seddi'nin yüzyıllar boyunca ayakta kalmasını sağlayan en büyük sır, harcında kullanılan şaşırtıcı bir malzemede gizli. Ming Hanedanlığı dönemindeki inşa sürecinde dönemin ustaları, sönmüş kireç ile yapışkan pirinç ununu karıştırarak son derece özel bir harç elde etti.

Bu sıra dışı organik ve inorganik karışım, tuğlaları birbirine öyle güçlü bağladı ki, yapı hem şiddetli depremlere hem de sert hava koşullarına karşı olağanüstü bir direnç kazandı.

ÇİN SEDDİ TEK BİR DUVARDAN OLUŞMUYOR, BÖLÜNMÜŞ BİR AĞ YAPISINDA

Zihinlerde canlanan kesintisiz, uçsuz bucaksız tek bir ince uzun duvar imgesi tam olarak gerçeği yansıtmıyor. Arkeolojik ölçümler, toplam uzunluğu 21 bin 196 kilometre olarak hesaplanan Çin Seddi'nin aslında çok karmaşık bir savunma ağı olduğunu kanıtladı.

Birbirine paralel uzanan duvar parçaları, derin hendekler, gözetleme kuleleri ve sarp dağlar ile nehirler gibi doğal bariyerler, bu devasa güvenlik sisteminin ayrılmaz parçalarını oluşturuyor.

BİNLERCE YILLIK YAPI GÜNÜMÜZDE BÜYÜK BİR TEHLİKE ALTINDA

Tüm bu büyüklüğüne ve mühendislik harikası yapısına rağmen, dünyanın en uzun mezarlığı günümüzde zamana ve insan faktörüne yenik düşüyor.

Doğal erozyon, iklim koşulları ve bölgeye akın eden bilinçsiz turistlerin yarattığı tahribat nedeniyle, özellikle Ming Hanedanlığı dönemine ait bölümün yaklaşık yüzde 30'luk kısmı tamamen yok olmuş durumda. Köylülerin geçmiş yıllarda ev yapmak için duvarlardan izinsiz tuğla sökmesi de bu geri dönülemez yıkımı hızlandıran faktörler arasında yer alıyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile Malatya Milletvekili Veli Ağbaba hakkında "zincirleme şekilde rüşvet almak" iddiasıyla fezleke düzenleyerek Adalet Bakanlığına gönderdi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Memur ve Parlamenter Suçları Soruşturma Bürosu Özgür Özel ile Milletvekili Veli Ağbaba hakkında yürütülen iki ayrı soruşturmayı tamamladı. Başsavcılık, her iki milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle hazırlanan fezlekeleri Adalet Bakanlığına gönderdi.

Başsavcılıktan yapılan açıklamalarda, Özel ve Ağbaba hakkında Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında “zincirleme şekilde rüşvet almak” suçlamasıyla soruşturma yürütüldüğü belirtildi.

ÖZGÜR ÖZEL HAKKINDAKİ İDDİALAR

Başsavcılığın açıklamasına göre Özgür Özel’in, 31 Mart 2024’te gerçekleştirilen yerel seçimler öncesinde Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığına aday gösterilmesini sağlamak amacıyla Muhittin Böcek ve oğlu Mustafa Gökhan Böcek’ten farklı tarihlerde doğrudan ya da Veli Ağbaba aracılığıyla menfaat temin ettiği öne sürüldü.

Özel’in ayrıca 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde düzenlenen CHP Kurultayı’nda kullanılmak üzere Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım’dan farklı tarihlerde maddi menfaat sağladığı iddia edildi.

Bu iddialar doğrultusunda Özel hakkında “zincirleme şekilde rüşvet almak” suçlamasıyla fezleke düzenlendiği ve Anayasa’nın 83’üncü maddesi kapsamında dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Adalet Bakanlığına gönderildiği bildirildi.

AĞBABA HAKKINDA DA FEZLEKE

Veli Ağbaba hakkındaki soruşturmada ise Özgür Özel’in talimatıyla Muhittin Böcek’in belediye başkanlığı adaylığı için Mustafa Gökhan Böcek’ten farklı tutarlarda menfaat temin ettiği iddiasına yer verildi.

Ağbaba’nın ayrıca Çankaya Belediyesi tarafından yapılacak katı atık toplama ihalesinin, şartnameye aykırı biçimde pazarlık usulüyle istediği bir şirkete verilmesi için nüfuzunu kullandığı ve karşılığında maddi menfaat elde ettiği öne sürüldü.

Başsavcılık, Ağbaba’nın 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde kullanılmak üzere İzmir ve çevresindeki belediye başkanları ile belediye meclisi üyelerinden maddi menfaat temin ettiği iddiasını da soruşturma dosyasına dahil etti.

Ağbaba hakkında hazırlanan fezlekenin de dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Adalet Bakanlığına gönderildiği açıklandı.

Özel ve Ağbaba hakkındaki iddialara ilişkin yargı süreci, fezlekelerin ilgili mercilerde değerlendirilmesinin ardından devam edecek.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Havalimanı’nın yolcu rekoru kırdığını açıkladı. Bakan Uraloğlu, “İstanbul Havalimanı, 1 Ağustos'ta 289 bin 260 yolcuya hizmet vererek Türkiye ve Avrupa'da tüm zamanların en yüksek günlük yolcu sayısına ulaştı. Elde edilen rakamla İstanbul Havalimanı'mız yeni bir rekora imza attı.” dedi.

İstanbul Havalimanı'nın uluslararası havacılıkta stratejik önemini her geçen gün artırdığını vurgulayan Uraloğlu, "İstanbul Havalimanımız sahip olduğu kapasite, güçlü altyapısı ve sunduğu hizmet kalitesiyle dünyanın önde gelen havalimanları arasında yer alıyor. Kırılan bu yeni rekor, havalimanımızın küresel aktarma merkezi konumunu daha da güçlendirdiğini bir kez daha ortaya koydu." dedi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, CarrefourSA'nın sermayesini temsil eden payların yüzde 89,28'lik bölümünün Aydın Grup'a devrine ilişkin Rekabet Kurumu dahil tüm yasal onay süreçleri tamamlandı ve devir işlemi bugün itibarıyla gerçekleşti.

Devirle birlikte Aydın Grup bünyesindeki Yeni Mağazacılık şemsiyesi altında yer alan perakende devleri CarrefourSA ve A101, faaliyetlerini farklı yönetim yapıları altında, ayrı segmentlerde ve kendi marka kimliklerini koruyarak bağımsız şekilde sürdürecek.

CarrefourSA, uzun yıllara dayanan perakende deneyimini yeni sahiplerinin mali gücüyle birleştirerek büyüme odaklı bir döneme giriyor. Bu yeni döneme CarrefourSA CEO'su Hatice Evren liderlik edecek.

Açıklamada görüşleri yer alan Aydın Grup Yönetim Kurulu Üyesi Erhan Bostan, bugün yeni bir sayfa açtıklarını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"CarrefourSA'nın yeni yatırımımızla sağlamlaşacak finansal yapısı, bize daha cesur adımlar atma imkanı veriyor. Mağazalarımıza gelen herkes için daha iyi bir deneyim sunmayı, alışverişi daha keyifli hale getirmeyi hedefliyoruz. İş ortaklarımız ve tedarikçilerimiz açısından da güven veren, değer yaratan ve birlikte büyüme iştahını artıran bir iş ortağı olmayı önemsiyoruz. Çalışanlarımız için ise enerjisi yüksek, gelişim alanı açan, parçası olmaktan gurur ve heyecan duyulan bir iş yeri olmayı hedefliyoruz. Güçlü bir finansman, ekosistem ve sağlıklı bir ticaret, bu yolculuğun merkezinde yer alacak."

ERİŞİM GENİŞLEYECEK

Erhan Bostan, CarrefourSA'nın en güçlü yönlerinden birinin taze, kaliteli ve zengin ürün çeşitliliği olduğunu belirterek, bu gücü daha da büyüterek Türkiye'nin dört bir yanına taşıyacaklarını bildirdi.

Bostan, "Hedefimiz, Türkiye'nin her ilinde ve çok daha fazla noktada tüketicilere ulaşmak ve erişilebilirlikle kaliteyi birlikte geliştirmektir. Ekonomiye kattığımız değeri, istihdamımızı ve yerli tedarikçilerimizle kurduğumuz iş birliğini çok daha öteye götüreceğiz." açıklamasında bulundu.

ŞİRKET DEĞERİ 325 MİLYON DOLAR OLARAK BELİRLENMİŞTİ

Nisan ayında satışa ilişkin Sabancı Holding tarafından yapılan açıklamada satış işleminin 325 milyon dolarlık şirket değeri üzerinden yapılacağı ifade edilmişti.

Söz konusu açıklamada şu bilgiler yer almıştı:

"Söz konusu Sözleşme uyarınca, Carrefoursa'nın 325.000.000 ABD Doları olarak belirlenen toplam şirket değeri esas alınarak hesaplanacak nihai hisse değeri, kapanış tarihindeki net borç ve işletme sermayesi tutarları üzerinden yapılacak kapanış düzeltmelerine tabi olacaktır. Kapanış düzeltmeleri sonucunda hesaplanacak nihai hisse değerinin negatif olması halinde, söz konusu negatif farkın ana ortaklara isabet eden kısmının tamamı için Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.'ye ek bir finansal yükümlülük çıkabilecektir."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye resmi bir ziyarette bulunan Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde kabul etti. Baş başa görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Irak Başbakanı ez-Zeydi basın açıklaması yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki iş birliğinin önemli bir başlığının da enerji olduğunu belirterek “Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı anlaşması dün itibarıyla sona erdi. Şimdi hedefimiz, en yakın zamanda iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı enerji iş birliği anlaşması imzalanmasıdır. British Petroleum'un operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrollerine ortaklık verilmiştir. Bugün imzalanan anlaşma, enerji alanındaki ortaklık açısından tarihi bir adım olmuştur” dedi.

BAKANLIKTA TÖREN DÜZENLENDİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kabulü öncesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında imza töreni düzenlendi. Bakan Bayraktar’ın refakat ettiği törende imzaları, TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan attı.

1 MİLYON VARİL HEDEFİ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, tören sonrasında yaptığı açıklamada “Bu aslında üzerinde uzun süredir çalıştığımız bir proje ve Türkiye Petrollerini günde 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi yapan bir şirket yapma yolundaki en önemli adımlarımızdan bir tanesi” dedi.

KERKÜK’TE ORTAK OLDU

2026’nın başından itibaren Türkiye Petrollerini büyütme, dünyadaki farklı coğrafyalarda daha etkin kılma adına uluslararası şirketlerle anlaşma imzaladıklarını anımsatan Bakan Bayraktar, “Bu anlaşmalarımızın BP ile olan kısmının somut çıktılarından bir tanesinin imzasını attık. Bu anlaşmayla Türkiye, BP ile beraber Kerkük'teki sahalara ortak oldu” diye konuştu.

ÜRETİM ARTACAK

Bakan Bayraktar, varılan anlaşma ile Türkiye Petrollerinin yüzde 15’lik bir hissesi olacağını dile getirerek “ConocoPhillips, BP ve Türkiye Petrollerinin ortaklığında bir konsorsiyum oluşturulmuş olacak ve bu konsorsiyum orada yaklaşık 3 milyar varil olduğunu tahmin ettiğimiz rezervi geliştirmek, üretmek, oradaki üretimi artırmak için birlikte çalışacak” dedi.

EKONOMİYE GÜÇ KATACAK

Anlaşmanın, ülke ekonomisine güç katacak önemde olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, Türkiye Petrollerinin uluslararası alanda etkinliğini attırma adına farklı projeler, farklı ortaklıklar yapacaklarını da dile getirdi.

HANGİ SAHALAR KAPSAMDA?

Proje; Irak’ın en önemli hidrokarbon üretim bölgelerinden biri olan Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsıyor.

İLAVE POTANSİYEL BARINDIRIYOR

Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendiriliyor. Alanın, önemli ilave arama potansiyeli barındırdığı da öngörülüyor.

ÖNEMLİ YATIRIM

Uluslararası ölçekte önemli olan bu yatırım, TPAO’nun üretim portföyünü büyütmenin yanı sıra teknik gücünü, operasyonel tecrübesini ve uluslararası ortaklık geliştirme kabiliyetini dünyanın önde gelen hidrokarbon bölgelerinden biri olan Kerkük’e taşıyacak.

KONUMUNU GÜÇLENDİRECEK

Enerjide tam bağımsız Türkiye vizyonu doğrultusunda atılan bu adım, Türkiye’nin enerji arz güvenliğine ve Irak’ın uzun vadeli enerji hedeflerine katkı sağlarken TPAO’nun küresel enerji sektöründeki konumunu daha da güçlendirecek.

KÜLLİYEDE GÖRÜŞME

Bu arada Bakan Bayraktar, Irak Başbakanı ez-Zeydi'nin heyetinde yer alan Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Irak Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir görüşme gerçekleştirdi.

ORTAK KARARLILIK VURGUSU

Görüşmeye ilişkin sosyal medyadan bir paylaşım yapan Bakan Bayraktar, “Görüşmemizde Türkiye-Irak enerji iş birliğinin mevcut altyapısının tam kapasiteyle değerlendirilmesi hususundaki ortak kararlılığımızı teyit ettik. Petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatları başta olmak üzere iş birliğimizi güçlendirecek somut projeler üzerinde durduk. Karşılıklı fayda temelinde geliştireceğimiz ortak projelerle ülkelerimiz arasındaki enerji iş birliğini daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

İstanbul 8. Sulh Ceza Hâkimliği; derneğe ait taşınmazların, araçların, banka hesaplarındaki nakdi varlıkların ve diğer mal varlığı değerlerinin yönetimi amacıyla Avukat Rıdvan Can, Avukat Mustafa Göktuğ Kaya ve Prof. Dr. Ahmet Kasım Han’ın kayyım olarak atanmasına karar verdi.

Kararda; derneğin kurucusu Haluk Levent ile bazı yönetim ve denetim kurulu üyelerinin tutuklu bulunduğu, bazıları hakkında adli kontrol tedbirlerinin uygulandığı, derneğin hesapları ve mal varlıkları üzerinde tedbir bulunduğu ve fesih sürecinin başlatıldığı belirtildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen "Ahbaplar Suç Örgütü" soruşturması kapsamında Uğur Dündar, Mahsun Kırmızıgül, Gülben Ergen, Elçin Sangu ile Hayko Cepkin'in ifadeye çağırılacağı öğrenildi.

5 İSMİN İFADESİNE BAŞVURULACAK

Edinilen bilgiye göre, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Ahbap Derneği odaklı yürüttüğü ve dernek başkanı ve şarkıcı Haluk Levent'in de arasında bulunduğu bazı kişilerin tutuklandığı soruşturmada ünlü bazı isimlerin ifadeleri alınacak.

Bu kapsamda gazeteci Uğur Dündar, oyuncu Elçin Sangu ile ses sanatçıları Mahsun Kırmızıgül, Gülben Ergen ve Hayko Cepkin'in de ifadeye çağırılacağı öğrenildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca koordine edilen “AHBAP Derneği” soruşturmasının 4'üncü dalga operasyonunda İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 13 şüphelinin yakalanarak gözaltına alındığını açıkladı. Gürlek, soruşturma kapsamında konut ve konteyner alımları, şüpheli taşınmaz devirleri, dernek tarafından düzenlenen çekler ile mali ve ticari ilişkilerin tüm yönleriyle incelendiğini belirtti.

AHBAP Derneği'ne yönelik soruşturma kapsamında, derneğin 2023 yılında konut yapımı amacıyla anlaşma yaptığı ve bağışlardan ödeme aktardığı şirketlerin taahhüt edilen konutları tamamlayıp tamamlamadığı inceleniyor.

Bu kapsamda Azim Yol İnşaat AŞ yetkilisi Ayhan Demir, Pegas Global AŞ yetkilisi Nejdet Kuy, Hamle İnşaat AŞ yetkilileri Murat Yaren ve Ayhan Çevik hakkında işlem başlatıldı. Pegas Global AŞ'den dernek adına gerçekleştirilen konteyner alımlarındaki satın alma, ödeme ve tedarik süreçlerindeki rolü nedeniyle AHBAP Derneği Satın Alma Müdürü Deniz Şimşek hakkında da işlem yapıldığı belirtildi.

Soruşturmada, bazı şirketler ve kişiler tarafından Yeliz Kaya'ya devredildiği belirlenen taşınmazlar da incelemeye alındı. Başaran Holding AŞ tarafından 22, Power İnşaat AŞ tarafından 10, Koçsu Yapı AŞ tarafından 17 ve Orhan İnan tarafından 10 taşınmazın Yeliz Kaya'ya devredildiği tespit edildi. Bu kapsamda Hüseyin Başaran, Recep Demir, Emre Saral, Faruk Koç ve Orhan İnan hakkında işlem başlatıldı.

Dernek tarafından düzenlenen bazı çeklerin dolaşım ve tahsil süreçleri de soruşturma kapsamında incelenirken, Sibel Kaya, Muhammed Ali Yılmaz ve Haluk Levent ile mali ve ticari ilişkisi bulunduğu değerlendirilen Ali Demirhan hakkında işlem yapıldığı bildirildi.

HÜSEYİN BAŞARAN DA GÖZALTINDA

Öte yandan AA'nın haberine göre, gözaltına alınan isimler arasında Başaran Holding'in sahibi Hüseyin Başaran'ın da bulunduğu öğrenildi.

Başaran Holding, Haluk Levent, Yeliz Kaya ve Esin Önder Çağlayan hakkında 60 milyon dolar değerindeki mal varlıklarının haksız ve hileli yollarla ele geçirildiği iddiasıyla 29 Haziran'da suç duyurusunda bulunmuştu. Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan dilekçede, Haluk Levent, Esin Önder Çağlayan ve Yeliz Kaya'nın "nitelikli dolandırıcılık" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından cezalandırılmaları talep edilmişti.

Dilekçede, şüphelilerin yaklaşık 60 milyon dolar değerindeki mal varlığını ele geçirmek amacıyla planlı ve sistematik hareket ettikleri ileri sürülerek, Haluk Levent ve AHBAP Derneği'nin kamuoyundaki güvenilirliğinin kullanıldığı iddia edildi.

Şubat 2026'da Haluk Levent ve Yeliz Kaya'nın Hüseyin Başaran'ın ofisine geldiğinin aktarıldığı dilekçede, Levent'in AHBAP Derneği'nin kurucusu olduğunu belirterek üniversitede okuyan kimsesiz kız çocuklarına yurt yaptırmak amacıyla gayrimenkulleri dernek adına satın almak istediklerini söylediği öne sürüldü.

Dilekçede, Başaran'ın kızını uçak kazasında kaybetmesi nedeniyle projeye destek verdiği, başlangıçta senetle ödeme teklif edildiği ancak bunun kabul edilmemesi üzerine taşınmaz bedellerinin ABD ve Avrupa Birliği'nden sağlanacak yardım fonlarıyla karşılanacağının belirtildiği iddia edildi. Şüphelilerin, söz konusu fonların aktarılabilmesi için taşınmazların Yeliz Kaya'ya devredilmesi gerektiğini söyledikleri öne sürüldü.

8 İSİM İFADE VERMİŞTİ

AHBAP Derneği'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında daha önce 11 kişinin daha ifadesine başvurulacağı öğrenilmişti. Bu isimlerden 8'inin "bilgi sahibi" sıfatıyla savcılıkta ifade verdiği belirtilmişti.

Soruşturma kapsamında ilk olarak gazeteci Ece Üner, sunucu Öykü Serter, gazeteci Fatih Portakal, şarkıcı Gökhan Özoğuz ve avukat Feyza Altun'un ifadeye çağrıldığı öğrenilmişti. Bu isimlerden Ece Üner, Öykü Serter, Fatih Portakal ve Gökhan Özoğuz adliyeye giderek savcılıkta ifade vermişti.

Öte yandan soruşturmanın ikinci aşamasında gazeteci Fatih Altaylı, oyuncu Şahan Gökbakar, oyuncu Hazal Kaya, gazeteci Özlem Gürses, gazeteci Ruşen Çakır ve içerik üreticisi Fatih Koparan'ın ifadeye çağrıldığı öğrenilmişti. Bu isimlerden Hazal Kaya, Fatih Altaylı, Özlem Gürses ve Ruşen Çakır adliyeye giderek ifade vermişti.

İfadeye çağrılan Şahan Gökbakar ve Fatih Koparan’ın ise önümüzdeki günlerde savcılığa giderek ifade vermeleri bekleniyor.

Trump, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD Başkanı, "Ben buna çatışma diyorum. İran İslam Cumhuriyeti ile bir çatışmamız var. O kadar sert vuruluyorlar ki anlaşma yapmak istiyorlar ama ben diyorum ki henüz anlaşma yapmaya hazır değiller. Çünkü bir anlaşma yaptıkları her seferde onu değiştirmek istiyorlar." diye konuştu.

SALDIRILAR SÜRÜYOR

ABD tarafından İran'ın Hürmüz Boğazı yakınındaki Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kenti ile Irak sınırı yakınlarındaki Huzistan eyaletinde yer alan Ahvaz kentine yönelik saldırı gerçekleştirildiği bildirildi.

İran basınına göre, ABD tarafından Ahvaz, Ramşir​​​​​​​ ve Sirik kentlerine saldırı düzenlendi.

Huzistan Valiliği, Ahvaz kentinin bazı noktalarına ABD tarafından füze saldırısı düzenlendiğini açıkladı.

Ramşir ve Sirik kentlerine yönelik saldırılar hakkında ise ayrıntılı bilgi verilmedi.

CENTCOM: YENİ SALDIRI BAŞLATTIK

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'nda "ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini zayıflatmayı amaçlayan" yeni bir saldırı başlattığını duyurdu.

CENTCOM’un, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, ''ABD kuvvetleri bugün doğu saatiyle 17.30'da, (TSİ 00.30'da) Başkomutan'ın (Başkan Donald Trump) talimatı doğrultusunda İran'a ait askeri hedeflere yeni saldırılar başlattı.'' ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında bu harekatın, İran'ın ''bölge sularından geçen sivil denizcileri ve ticari gemileri tehdit etme kapasitesini daha da zayıflatmaya yönelik'' olarak sürdürüleceği belirtildi.

Yeni başlayan harekat ABD'nin İran'a karşı son dönemde art arda düzenlediği 12. saldırı olarak kayıtlara geçti.

CENTCOM’un İran'a karşı 11. saldırı dalgasını "başarıyla tamamladığı" belirtilerek, İran'ın askeri operasyon merkezleri, denizcilik kabiliyetleri, uçak hangarları, insansız hava aracı depolama tesisleri ve askeri lojistik altyapısının hedef alındığı aktarılmıştı.

HUZİSTAN EYALETİNDE 2 KİŞİ ÖLDÜ

İranın Huzistan eyaletinde ABD tarafından düzenlendiği belirtilen füze saldırılarında ilk belirlemelere göre 2 kişi hayatını kaybetti.

İran devlet televizyonunda yer alan Huzistan Valiliği açıklamasına göre, İran ile Irak arasında bulunan Şelemçe sınır kapısındaki yolcu terminali ABD füzelerinin hedefi oldu.

Saldırıda ilk belirlemelere göre 2 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Valilikten yapılan açıklamada, söz konusu terminalde arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğü ve sınır kapısının geçişlere açık olduğu kaydedildi.

Öte yandan eyalete bağlı Endimeşk kenti yakınlarındaki bir noktanın da ABDye ait füzelerce hedef alındığı belirtildi.

ENERJİ SANTRALLERİNE YÖNELİK TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın bundan sonra Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yeni bir saldırı düzenlemesi durumunda, "Tahran'ın yanında veya içinde bir köprü ya da enerji santralini" hedef alacaklarını bildirdi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran'ı, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere saldırması durumunda ülkenin başkenti ve çevresindeki altyapıları vurmakla tehdit etti.

İran'a yönelik saldırıların eskisine göre daha şiddetli olacağı işaretini veren Trump, bugünden itibaren caydırıcılık konusunda daha kritik hedeflere yöneleceklerini vurguladı.

Trump, "Bu noktadan itibaren İran İslam Cumhuriyeti, füze, roket, dron veya başka herhangi bir cihaz veya silahla Hürmüz Boğazı'ndaki bir gemiye ateş açtığında, ABD, başkent Tahran'ın yanında veya içinde bulunanlar da dahil olmak üzere bir köprü ya da enerji santralini bombalayacak ve yok edecektir." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı'nın açıklaması, İran'ın önceki günlerde Orta Doğu'daki ABD üslerine yaptığı saldırılarda 3 askerin daha hayatını kaybetmesinin ardından geldi.

Trump, dün yaptığı paylaşımda hayatını kaybeden ABD askerlerinin sayısını 18 olarak açıklamıştı.

İşçinin, memurun, esnafın hakkını korumak için kurulan sendika ve oda başkanlarının maaşı kamuoyunun gündemine yeniden oturdu. Üyelerinden milyonlarca lira zorunlu aidat toplayan, hizmet bedeli adı altında harç kesen, işçinin asgari ücretinden dahi pay alan oda ve sendika başkanlarının maaşları makam tazminatı, harcırah, ikramiye, başarı tazminatı, huzur haklarıyla milyonları buldu. Esnaf da işçi de 'ballı' maaşlara tepkili... Esnaflar, "Oda başkanları en az 300 bin TL maaş alıyor. Oda başkanı olup maaş alabilmek için yarışıyorlar" diyor. İşçiler de enflasyon karşısında eriyen düşük ücretlerine rağmen sendika başkanlarının aldığı astronomik maaşlar ve makam tazminatlarına tepki gösteriyor.

MAAŞI MİLYONU BULAN VAR!
SABAH olarak tartışılan maaşları mercek altına aldık. Türkiye'de oda ve sendika başkanlarının maaşları yasal bir üst sınıra bağlı değil. Üye sayısına, yürürlükteki asgari ücrete, bağlı bulundukları sendikanın tüzüğüne, delegasyon kararlarına göre değişiklik gösteriyor. Genel kurullarda belirlenen ücretler, üye sayısına göre 30.030 TL ile 300.300 TL arasında değişse de temsil, huzur hakkı ve çeşitli ek ödemelerle memur sendikalarında bu rakamlar 500 bin TL'yi, işçi sendikalarında ise 1-1.5 milyon TL'yi buluyor. Bazı sendikalar maaşlarını kamuoyuyla paylaşsa da birçoğu genel kurullarında bu rakamları üyelerine açıklamakta imtina ediyor.

DEĞİRMENİN SUYU NEREDEN?
Peki 'ballı' maaşların kaynağı ne? Türkiye'de oda ve sendikaların en büyük gelir kalemini üye aidatları oluşturuyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde 365 oda ve borsa bulunuyor. Bu kurumlara kayıtlı çeşitli büyüklüklerde ve tüm sektörlerden 1.5 milyona yakın firma üye. Üyelerin ödemekle yükümlü olduğu munzam aidat sistemi birçok işletmenin yıllardır tepkisini çekiyor. İşletmeler gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerindeki kâr/kazanç üzerinden binde 5 oranında munzam aidat ödüyor. Bunun yanı sıra yıllık aidat, kayıt ücreti, Ticaret Sicili İşlemleri ve İlan ücretleri, faaliyet ve oda kayıt belgeleri, kapasite raporu, menşe Şahadetnamesi, ATA Karnesi, ekspertiz ve laboratuvar hizmet bedelleri başta olmak üzere neredeyse 20'ye yakın kalemde şirketlerden kesinti yapılıyor. Adeta paralel bir vergi dairesi gibi çalışan bu kurumlar her yıl esnaf ve KOBİ'den milyarlarca lira zorunlu tahsilat yapıyor. Oda/borsanın kapısının önünden bile geçmeyen en küçük işletme dahi yıllık 20 bin ila 330 bin TL ödemek zorunda kalıyor. Sendikalarda da sistem benzer. Onlar da kendilerine üye olan işçi-memurun ücreti üzerinden belirli bir kesintiyle para topluyor. Sendika üyesi işçilerden kesilen aylık üyelik aidatı, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereği aylık brüt çıplak ücretin günlük yevmiye tutarını aşamıyor. Kesintinin tam oranı sendikaların kendi tüzüklerinde belirledikleri yüzdeye göre (bir günlük brüt ücretin %30'u, %50'si vb.) farklılık gösteriyor. Üye aidatları yoluyla sendika ve odalar milyarlarca lirayı yönetiyor. Birçok kurumda başkanların toplam mali hakları, temsil giderleri, araç tahsisleri ve yönetim maliyetleri üyelerin kolayca ulaşabileceği şekilde kamuoyuna açıklanmıyor. Aidatı ödeyen üye kendi cebinden çıkan parayı biliyor; ancak o paranın hangi hizmetlere dönüştüğünü ve yöneten kadroların toplam maliyetini aynı açıklıkla göremiyor.

KİMSE BALLI MAAŞI BIRAKMAK İSTEMİYOR
HAL böyle olunca da sendika ve oda başkanları koltuklarını bırakmak istemiyor. Bunlar arasında yarım aşırı devirenler bile var. TOLEYİS (Türkiye Otel, Lokanta, Dinlenme Yerleri İşçileri Sendikası) Başkanı Cemail Bakındı, sendikanın kuruluşundan (1 Eylül 1977) bu yana genel başkanlık görevini yürütüyor. Bakındı, 49 yıldır başkanlık yapıyor. TESK Başkanı Bendevi Palandöken, bu görevini 16 yıldır sürdürüyor. Ancak aynı zamanda diğer şapkası olan Türkiye Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanlığı'nı ise 36 yıldır devam ettiriyor. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu 25 yıldır koltukta. TEKSİF Başkanı Nazmi Irgat 19 yıldır, TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar 21 yıldır, Koop-İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar 16 yıldır, Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan 15 yıldır, Türk-iş Genel Başkanı Ergün Atalay 13 yıldır, Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın ise 11 yıldır aynı koltukta oturuyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’un (ABD Savunma Bakanlığı) ek bütçe talebi konusunda ABD Senatosu Ödenekler Komitesi üyelerinin sorularını yanıtladı. Hegseth, İran savaşının ABD’ye maliyetinin sorulması üzerine, "Bugün itibarıyla 37,5 milyar dolar" bilgisini paylaştı. Hegseth, bu rakamın 30 Eylül'e kadarki öngörülen maliyetleri de kapsadığını söyledi. Pentagon’un ek bütçe talebinin bir gereklilik olduğunun altını çizen Hegseth, "Bildiğiniz üzere, cesur ve hızlı adımlar atılması gereken tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. 2026 mali yılına yönelik ek bütçe talebinin nedeni de budur" değerlendirmesinde bulundu. Söz konusu ek bütçeyi "Pentagon’un acil ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik gerekli ve acil bir kaynak takviyesi" olarak nitelendiren Hegseth, "Ayrıca farklı bir dönemden geçiyoruz. Teknoloji, işlem gücü, yapay zeka, otonom sistemler ve uzay alanlarındaki kritik yatırımları hemen yapmazsak, bunları halihazırda yapan düşmanlarımız bizi geride bırakabilir" şeklinde konuştu. Hegseth, gerekli fonların sağlanmaması durumunda askeri personel maaşlarının ödenemeyebileceği ve ABD ordusunun hayati operasyonlarını kesintisiz olarak devam ettirme kabiliyetinin risk altına girebileceği uyarısında bulundu.

Hegseth: "Trump, başkomutan olarak övgüyü hak ediyor"

ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimine İran savaşı konusunda yöneltilen eleştirilere de yanıt veren Hegseth, "Trump'ın başkomutan olarak İran'ın ABD'yi tehdit edebilecek nükleer silahlara sahip olmasını engelleme cesaretini gösterdiği için övgüyü hak ettiğini" söyledi. Irak ve Afganistan savaşlarına değinen Hegseth, Trump'ın politikasının "bir daha asla o tür aptalca savaşlara girmemek" olduğunu ve bu nedenle ABD'nin "İran toplumunu yeniden şekillendirmeye" çalışmadığını vurguladı. Hegseth, bunun yerine ABD'nin "gerçekçi bir şekilde ve 'Önce Amerika’ anlayışıyla" İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellediğini ifade etti. Hegseth, "Başkan Trump seçim kampanyasını savaşları farklı bir şekilde yürütme vaadi üzerine kurmuştu ve biz de büyük ölçüde bunu yapıyoruz" dedi.

"Çekilirsek, İran Hürmüz Boğazı'nda kendi iradesini dayatmaya çalışırdı"

Hegseth, "İran limanlarına uygulanan ablukanın sona erdirilmesi ve ABD birliklerinin eve dönmesi durumunda bunun sonuçları ne olurdu?" şeklindeki bir soruya ise, "Muhtemel sonuç, dünyanın hoşuna gitmeyecek şekilde Hürmüz Boğazı’nda kendi iradelerini dayatmaya çalışmaları olurdu" yanıtını verdi.

Dr. Mehmet Yavuz

Türkiye'de otomobil fiyatları her konuşulduğunda tartışma genellikle aynı noktada düğümleniyor: "Lüks otomobil alan daha fazla vergi ödesin."

İlk bakışta kulağa oldukça makul geliyor.

Peki gerçekten öyle mi?

Bugün ülkemizde birçok otomobilde vergi yükü, aracın vergisiz fiyatına yaklaşıyor; hatta bazı örneklerde onu aşan bir seviyede. Bu sebeple artık tartışma yalnızca otomobil fiyatlarıyla sınırlı değil. Asıl tartışılması gereken konu, vergi sisteminin gerçekten kimi hedef aldığıdır.

Gerçekten yüksek gelir ve yüksek servet sahibi olan kişileri mi?

Yoksa yıllarca çalışıp birikim yapan, vergisini düzenli ödeyen ve hayatında belki ilk kez daha güvenli, daha konforlu bir otomobil almak isteyen vatandaşı mı?

İşte bu konu, yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda hukuki ve sosyal bir tartışmadır.

Elbette vergi devletin en temel gelir kaynaklarından biridir. Hiç kimse devletin vergi almaması gerektiğini savunamaz. Savunma, eğitim, sağlık ve adalet gibi kamu hizmetleri güçlü bir mali yapıyla yürütülebilir. Ancak modern vergi hukukunun temel ilkelerinden biri de vergi yükünün adaletli ve dengeli dağıtılmasıdır. Nitekim Anayasamızın 73. maddesi de bu ilkeyi açıkça vurgulamaktadır.

Peki o halde, eğer hedef gerçekten yüksek serveti vergilendirmekse, neden ölçü çoğu zaman otomobil oluyor?

Bir vatandaş parasını lüks bir konuta veya villaya yatırdığında, değerli bir sanat eserine sahip olduğunda, milyonlarca liralık mücevher aldığında ya da pahalı bir deniz aracına yatırım yaptığında elbette çeşitli vergilerle karşılaşmaktadır. Ancak otomobillerde uygulanan ve satın alma maliyetini katlayabilen özel vergi yükü, birçok başka yüksek değerli mal grubunda aynı ölçüde görülmemektedir.

Bu yüzden tartışma "otomobil mi, ev mi?" tartışması değildir.

Tartışma şudur:

Vergi sistemi gerçekten serveti mi esas alıyor, yoksa belirli bir tüketim tercihine olağanüstü yüksek bir vergi yükü mü yüklüyor?

Bugün şirket sahibi olmayan, maaşından veya serbest meslek kazancından vergisini peşinen ödeyen bir doktor, mühendis, akademisyen ya da esnaf, yıllarca yaptığı birikimle daha güvenli ve daha donanımlı bir otomobil almak istediğinde çok ağır bir vergi yüküyle karşı karşıya kalabiliyor. Oysa aynı kişi, aynı birikimini başka bir yatırım aracına yönelttiğinde daha makul bir vergi tablosuyla karşılaşıyor.

Bu durum ister istemez şu hususu gündeme getiriyor:

Devlet gerçekten "çok kazanandan" mı daha fazla vergi alıyor, yoksa "iyi otomobile binmek isteyen" vatandaştan mı?

Üstelik günümüz otomobilleri artık yalnızca konforun değil, güvenliğin de sembolü hâline gelmiş durumda. Gelişmiş fren sistemleri, çarpışma önleme teknolojileri, sürüş destek sistemleri ve daha sağlam gövde yapıları, sadece lüks değil; can güvenliği açısından da önem taşıyor. Böyle olunca daha güvenli bir otomobile ulaşmanın ağır vergiler nedeniyle zorlaşması, yalnızca ekonomik değil, sosyal bir mesele olarak da karşımıza çıkıyor.

Bu yazının gayesi otomobil sahiplerini savunmak ya da vergiye karşı çıkmak değildir. Asıl amaç, vergi adaletini yeniden sorgulamaktır. Çünkü güçlü devlet, yalnızca vergi toplayan değil; topladığı verginin adil olduğuna vatandaşını da ikna edebilen devlettir.

Bugün belki kesin cevaplar vermekten çok doğru soruları sormaya ihtiyacımız var.

Gerçekten zengini mi vergilendiriyoruz, yoksa vatandaşın otomobil tercihine mi yüksek bir maliyet yüklüyoruz?

Bu soru, sadece otomobil piyasasının değil; vergi adaletinin, orta sınıfın geleceğinin ve ekonomik özgürlüklerin de merkezinde durmaktadır.

Not:

Bu yazı, daha kapsamlı bir araştırmanın giriş mahiyetindedir. Önümüzdeki günlerde OECD verileri, Avrupa ve Uzak Doğu ülkelerindeki uygulamalar, Anayasa'nın vergi adaleti ilkesi ve karşılaştırmalı örneklerle bu konuyu ayrıntılı biçimde ele alan kapsamlı bir dosya hazırlayacağız. Amacımız polemik üretmek değil; vergi sistemini hukuk, ekonomi ve sosyal adalet perspektifinden yeniden değerlendirmeye katkı sunmaktır.

Tarih müfredatında yapılan köklü reformları savunan Bakan Tekin, "Osmanlı ile Cumhuriyet'i barıştırmamız lazım. Çocuklarımız Osmanlı'yı da ataları olarak bilmeli ve sahip çıkmalı" diyerek ecdat düşmanlığı yapan malum zihniyetin ezberlerini bozdu.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, dün gece Rize'ye geldi. Sabah saatlerinde Çay İlkokulu'nu ziyaret eden Bakan Tekin, yaz okulu kapsamında eğitim gören öğrencilerle bir araya geldi. Buradan Rize Valiliği’ne geçen ve Valilik Şeref Defteri'ni imzalayan Bakan Tekin, Vali İhsan Selim Baydaş'tan bilgi aldı. Ardından Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin'i makamında ziyaret eden Bakan Tekin, daha sonra AK Parti İl Başkanlığı’na geçti. Partililerle bir araya gelen Bakan Yusuf Tekin, burada yaptığı konuşmada, "Bugün biraz daha farklı bazı konulardan sizinle konuşmak istiyorum. Çünkü ben akademisyenim. Ve 1983 seçimlerinde Rize'de siyaset yapmaya başladık, daha 13 yaşındaydım. Ondan sonra Rize'deki bütün seçimlerde afiş astık, direklere bayraklar astık. Elimizden geldiğince siyasetin içerisinde bulundum ve Türkiye'nin siyasal gelişimini çalışan bir akademisyenim, siyaset bilimciyim. Bazı şeyleri çabuk unutuyoruz. AK Parti teşkilatları olarak ben teşkilatlara gittiğimde bunları anımsatmak, bunları hatırlatmayı doğru buluyorum.

Değerli arkadaşlar, 2002 yılında AK Parti iktidara geldi. 2001 yılında AK Parti kurulurken Sayın Cumhurbaşkanımız ‘Artık Türkiye'de hiçbir şey eskisi gibi olmayacak’ dedi. Peki, neyi değiştirdik farkında mısınız, biliyor musunuz neler değişti? Değişen şeyleri çabuk unutuyoruz. Ben size sadece çok kısa bir iki tanesinin altını çizmek istiyorum. 2002'den önce Türkiye nasıl bir Türkiye'ydi? Bugün nasıl bir Türkiye'de yaşıyoruz? Bunu anlatma sebebim şu; Sayın Cumhurbaşkanımıza teşekkürlerimizi Türkiye'ye yaptığı hizmetlerden dolayı teşekkürlerimizi her ortamda ifade ediyoruz. Ama Sayın Cumhurbaşkanımız bu dönüşümü gerçekleştirebildiyse eğer, biraz önce il başkanımızın söylediği rakamlar ve taban desteği üzerinden yapabildi bunu. Yani siz olmasaydınız, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin seçmenleri, vatandaşlar Sayın Cumhurbaşkanımıza inanmasaydı eğer, onu her ortamda desteklemeseydi eğer, bütün vesayetçi güçlerin engellemelerine rağmen, iftiralarına rağmen, dedikodularına rağmen desteklemeseydik eğer, bu konuştuğumuz şeylerin hiçbirisi Türkiye'de yapılamazdı. O yüzden eğer birisi alkışlanacaksa, Sayın Cumhurbaşkanımızın arkasında 2002'den beri bütün seçimlerde dimdik duran vatandaşlarımızı ve AK Parti teşkilatlarımızı alkışlamamız gerekiyor. Allah sizlerden razı olsun, hepinize teşekkür ediyorum" dedi.

'ÖNCE MÜTEŞEKKİR OLMAYI ÖĞRENMENİZ LAZIM' Türkiye'deki eğitimdeki dönüşümden bahseden Bakan Tekin, "Ben Rize'de öğrenciyken Rize'de Hicret Kırtasiye vardı ismini de söyleyeyim, sadece bir tane kırtasiye vardı. Ders kitaplarımızı Hicret Kırtasiye'ye sipariş veriyorduk, parasını veriyorduk, kitaplar üç beş ay sonra geliyordu. Birinci yarıyıl bitmişti. Şimdi okullar açıldığı gün çocuklarımızın masasında her yıl yenilenen ders kitapları var. Ben öğrenciyken yetmiş küsur kişiydi bizim sınıfımız. Ben öğrenciyken okulda sınıflarımızda soba bile yoktu. Sobalı okullar lüks okul kabul ediliyordu. Sabahleyin okula giderken her arkadaşımız okula odun getiriyordu. Bunlar arkadaşlar milattan önceden bahsetmiyorum.

Bundan 30 yıl öncesinden bahsediyorum. Şimdi ne istiyoruz? Şimdi diyoruz ki okullarımızda çocuklarımız derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı itibarıyla muadil çağdaş ülkelerdeki gibi olsun istiyoruz. Çocuklarımız teknolojik donanıma sahip olsun istiyoruz. Şimdi bunları isteyebilecek duruma geldik. Ben bunları anlatıyorum muhalefet bana kızıyor, diyorlar ki ‘Çocuklara bir öğün yemek bile veremiyorsunuz.’ Ben de şu soruyu soruyorum CHP'ye, sizin seçim beyannamenize baktım. 99 seçimlerinde yazmamışsınız. 2002 seçimlerinde yazmamışsınız. 2007'de yazmamışsınız, 2011'de yazmamışsınız, şimdi söylüyorsunuz. Çünkü o tarihte Türkiye'nin bir öğün yemekten çok daha başka problemleri vardı. Siz onları söylüyordunuz. Önce bir teşekkür edin bize. Önce teşekkür edin deyin ki Türkiye'de derslik başına yani sınıf başına düşen öğrenci sayısını yirmili rakamlara düşürdüğümüz için teşekkür edin. Bu kadar derslik yaptığımız için, bak yaklaşık olarak 450-500 bin civarında sınıf yaptık, derslik yaptık. 600-650 bin sınıfımızın tamamında şu anda internet erişimi var, akıllı tahtalar var. Bunlardan dolayı bir teşekkür edin deyin ki bunları yaptınız Allah razı olsun, şimdi de şu eksik onu da yapalım. Onu da yapacağız. Onlar da yapılacak. Ama bunları biz yaptık. Önce müteşekkir olmayı öğrenmeniz lazım" diye konuştu.

'OSMANLIYLA CUMHURİYET'İ BARIŞTIRMAMIZ LAZIM' Cumhuriyetle Osmanlı'yı barıştırılması gerektiğini dile getiren Bakan Tekin, “İtiraz ediyorlar. Ben şimdi diyorum ki müfredatta değişiklikler yapıyoruz. Diyorum ki ben biz şu ana kadar fiziki anlamda, maddi anlamda yapılması gerekenleri yaptık eğitimle ilgili olarak. Okullarımızda hem fiziki bina kalitesi itibarıyla hem göstergeleri itibarıyla doğru şeyler yaptık, iyi bir noktaya geldik. Şimdi içeriğine odaklanmamız gerekiyor. Sokakta vatandaşa soruyoruz, eğitimle ilgili olarak ne eleştiriyorsunuz ne düşünüyorsunuz? Herkes bize çocuklarının milli ve manevi değerlerden uzaklaştığından şikayet ediyor. Kılığından kıyafetinden tutun vatan sevgisinden, millet sevgisinden, milletle hemhal olma duygusundan rahatsız. O zaman bizim bunu çözmemiz lazım. Bizim buna odaklanmamız lazım. Biz de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli adıyla programlarımızı değiştirdik, müfredatlarımızı değiştirirken dedik ki millet bizden bunu istiyor. Millet bize bunun için 2023 seçimlerinde oy verdi. O zaman biz milletin istediği şeyleri yapmak zorundayız. Bize eleştiriyorlar yapmayacağız diyorlar. Siz hangi hakla bunu kendinizde bunu söyleme hakkı hissediyorsunuz? Siz kimsiniz? Sizin bu millet üzerindeki vesayetçi mantığınız işte o eski Türkiye'nin geleneği bu. Eski Türkiye'de de böyleydi. Biz ne dersek o olacak. O zaman seçimin ne anlamı var? O zaman vatandaşlara niye biz seçim meydanlarında şunları yapacağız diye taahhüt ediyoruz? Ben içinizden yetişmiş bir kardeşiniz olarak ben diyorum ki yeni Türkiye'de çocuklarımız bizim sahip olduğumuz binlerce yıllık devlet geleneğine, bizim sahip olduğumuz binlerce yıllık toplum geleneğine, bizim sahip olduğumuz ahlaki hassasiyetlere, bizim sahip olduğumuz, önemsediğimiz milli ve manevi değerlere çocuklarımız sahip olsun istiyoruz.

Şu an müfredatta yaptığımız değişikliklerin önemli bir parçası burası. Bunu yaparken eleştiriler; eleştiri her gün bakın sosyal medyada trend topic oluyorum. Benim üzerimden eleştiri yapıyorlar. Ben Haçlı Seferleri kavramını tarih müfredatından çıkardım. Sefer değil o, Haçlılar bize saldırmışlar. Bunu çıkardık müfredattan niye itiraz ediyorsunuz? Ben diyorum ki Osmanlıyla Cumhuriyet'i barıştırmamız lazım. Ben diyorum ki eski Türk devletleriyle Cumhuriyet'i barıştırmamız lazım. Çocuklarımız Osmanlı'yı da ataları olarak bilmesi lazım. Osmanlı'ya da sahip çıkması lazım. Bunun için tarih müfredatında değişiklikler yapmamız lazım diyorum ben ve bunu yapıyorum. Çünkü dünyada birçok devlet bizim sahip olduğumuz bu binlerce yıllık birikime sahip değil. Bize öykünüyorlar; ‘Ne güzel geçmişiniz var, ne büyük bir birikiminiz var’ diyorlar. Biz de diyoruz ki ‘Yok onlar kötü biz onu almıyoruz’ dersek eğer atalarımıza saygısızlık yapmış oluruz" ifadelerini kullandı.

'BEN CUMHURİYET HALK PARTİSİ'NİN HALİNE ÜZÜLÜYORUM' Konuşmasında CHP’yi eleştiren Bakan Tekin, "Şimdi bunları yaparken bilhassa Cumhuriyet Halk Partisi ile çok ciddi polemiklere girdim, girmeye de devam ediyoruz. Ama tarih hep benim haklı olduğumu gösteriyor. İlk meclisteki bütçe görüşmemde o zamanki İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanıyla ilgili olarak bir şey söyledim ben, sorular üzerine; dedim ki Türkiye'de 1980'li yıllarda daha özel okullar yokken, FETÖ bir tehdit değilken bir adam Trabzon'da özel okul kuruyor. Ve bu özel okulu kuran adam sonra kimsenin 1980'li yıllar yani benim üniversite sınavına girdiğim 88-89'dan bahsediyoruz. Burada hiç kimsenin çoluğu çocuğu ‘Kıbrıs'a gideyim, Kıbrıs'ta okuyayım, oradan yatay geçiş yapayım’, bu o zaman kimsenin aklına gelen bir şey değildi, kimsenin bildiği bir şey de değildi. Düşünebiliyor musunuz? FETÖ'nün özel okulunu Trabzon'da kuran ailenin çocuğu Kıbrıs'a gidiyor. Sonra Kıbrıs'tan Türkiye'deyken asla kazanamayacağı bir okula yatay geçiş yapıyor. Şimdi bunun bir proje olduğunu düşünmek için çok aşırı zeki olmaya gerek yok arkadaşlar, herkesin görebileceği bir şey. Şu anda Cumhuriyet Halk Partisi FETÖ istilasına tabi tutulmuştur. Şu an Cumhuriyet Halk Partisi'ni tekelini almaya çalışan yapı FETÖ yapısıdır diyordum ben, itiraz ediyorlardı. E şimdi kendileri söylüyorlar. O zaman ben diyordum ki; Kemal Sunal'ın bir filmi var Yeşil Vadi diye. Yeşil Vadi'de Seferoğulları ile Tellioğulları kavga ediyorlar. Kavganın konusu Yeşil Vadi'yi kim alacak, valinin kızını kim alacak? Şener Şen akıllara durgunluk veren bir kurgu yapıyor; ‘Mısır'dan Tosun Paşa gelecek’ diyor. ‘Tosun Paşa da benim arkadaşım’ diyor. Ve kendi hizmetçileri Kemal Sunal'a Tosun Paşa rolünü veriyor, giydiriyor. Ben bu benzetmeyi yapmıştım. Demiştim ki Cumhuriyet Halk Partisi'ni yöneten birisi var, o birine Tosun Paşa kıyafeti giydirdi genel başkan yaptı, ama arkada onu başkası yönetiyor. Sizi uyarıyorum; Yeşil Vadi de valinin kızı da size kalmayacak, başkası alacak. Bunları söylerken diyordum ki yine bakın ben Cumhuriyet Halk Partisi'nin haline üzülüyorum. Bir siyaset bilimci olarak Türk demokrasi tarihi çalışan bir kişi olarak üzülüyorum. Yarın bir gün bunların farkına varacaksınız ve Tanju Okan'ın şarkısındaki gibi ‘Öyle sarhoş olsam ki her şey bir rüya olsa, unutarak uyansam’ diyeceksiniz. Şu an Cumhuriyet Halk Partisi o günleri yaşıyor" diye konuştu. 

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ile 5 kişinin hayatını kaybettiği helikopter kazasına ilişkin yürüttüğü soruşturmada, FETÖ'nün olaydaki rolüne ilişkin yeni delillere ulaşıldı. Savaş uçaklarının uçuş kayıtları, mahrem sorumluların irtibat trafiği, ByLock yazışmaları ve itirafçı beyanlarının dosyaya girmesiyle soruşturma genişledi.

Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindeki 5 kişinin hayatını kaybettiği helikopter kazasına ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada, FETÖ'nün olaydaki rolünü ortaya koyabilecek yeni deliller dosyaya girdi. Helikopterin kırıma uğradığı esnada bölgede uçuş yapan savaş uçaklarının hareketliliği de dikkate alındı. Yapılan incelemelerde, kaza anında bölgede Amasya 5. Ana Jet Üssü'nden havalanan iki F-16 ile Malatya Erhaç Havalimanı'ndan kalkan bir F-4 savaş uçağının bulunduğu belirlendi. Radar kayıtlarında F-4 uçağının bir süre sistemden kaybolduğu, bunun radarın kapatılması, ani irtifa değişikliği ya da alçak uçuştan kaynaklanmış olabileceği değerlendirildi.

Soruşturmada, F-4 savaş uçağının pilotlarından Ali Armağan'ın geçmişi ve bağlantıları da dikkat çeken bulgular arasında yer aldı. Kazadan 5 gün önce uçuş saatini tamamlamak amacıyla Malatya'ya geldiği belirlenen Armağan'ın, ilerleyen süreçte FETÖ üyeliğinden mahkum olduğu tespit edildi.

Soruşturma kapsamında, Armağan'ın 2010 yılından itibaren örgütün gizli operasyonel haberleşme hatlarını kullandığı, dönemin Hava Kuvvetleri mahrem sorumlusu Adil Öksüz ile de yoğun iletişim trafiği içerisinde bulunduğu belirlendi.

Öte yandan, Adil Öksüz'ün evinde ele geçirilen ve FETÖ elebaşı Fetullah Gülen tarafından imzalanan bir kitap üzerinde yapılan incelemede, pilot Ali Armağan'ın eşine ait parmak izine ulaşıldığı tespit edildi.

Soruşturma kapsamında, Hava Kuvvetleri mahrem yapılanmasının kazadan önce ve sonraki yurt içi ile yurt dışı seyahat trafiği de ayrıntılı şekilde incelendi. Yapılan incelemelerde, FETÖ Hava Kuvvetleri mahrem sorumlusu Erol Sağlam'ın kazadan 4 gün önce Malatya'ya giderek buradaki mahrem sorumlu Ali Cingitaş ile görüştüğü belirlendi. Bu iki ismin ortak irtibat noktası olduğu tespit edilen Cağfer Sarıkaya'nın ise kazadan 2 gün önce, 15 Temmuz darbe girişiminin kilit isimleri Adil Öksüz ve Harun Biniş ile birlikte ABD'ye gittiği tespit edildi.

Öte yandan, kazadan 5 gün sonra Malatya mahrem sorumlusu Ali Cingitaş'ın İstanbul'a gittiği, burada daha önce herhangi bir iletişim kaydı bulunmayan, darbe girişiminin Akıncı Üssü'ndeki yöneticilerinden Kemal Batmaz ile yüz yüze görüştüğünün ortaya çıktığı öğrenildi.

"'TEREYAĞINDAN KIL ÇEKER GİBİ HALLEDİLDİ' DENİLDİ"

Soruşturmada, örgütün mülki idare mahrem yapılanmasında görevli Ömer Hakan Kısıkkaya ile Elazığ il sorumlusu Mehmet Durakoğlu arasında geçtiği belirlenen ByLock yazışmaları da dosyaya girdi. Yazışmaların, kazanın örgüt hiyerarşisi içerisindeki yansımalarına ilişkin önemli bulgular içerdiği değerlendirildi.

Yazışmalarda, Durakoğlu'nun olayın hemen ardından İzmir'e giderek üst düzey örgüt mensuplarıyla görüştüğünü, İstanbul'da bir heyetin toplandığını ve "tereyağından kıl çeker gibi işin halledildiğini" yazdığı tespit edildi. Mesajın devamında ise örgüt elebaşı Gülen'in olayla ilgili "sürecin en sıkıntılı hadisesiydi" ifadelerini kullandığının kayıtlara geçtiği belirlendi.

Soruşturma dosyasına, eski bir FETÖ üyesinin Adıyaman Terörle Mücadele (TEM) Şube Müdürlüğü'ne giderek verdiği itiraf niteliğindeki ifadeler de girdi.

İtirafçı, ifadesinde örgütün üst yönetiminde yer alan bir ismin, Muhsin Yazıcıoğlu'na örgüt saflarında yer alması yönünde teklifte bulunduğunu, ancak Yazıcıoğlu'nun bu teklifi sert bir şekilde reddettiğini anlattı.

İfadede, teklifin reddedilmesinin ardından örgüt elebaşı Fetullah Gülen'in önce Yazıcıoğlu'nun açıklarının ve zaaflarının araştırılması yönünde talimat verdiği, herhangi bir açık tespit edilememesi üzerine ise doğrudan "ortadan kaldırın" talimatını verdiğine ilişkin iddiaların da soruşturma dosyasına yansıdığı belirtildi.

Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, merhum BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindekilerin bulunduğu helikopterin kaza/kırıma uğramasına ilişkin yürütülen soruşturmada, "Fetullahçı Silahlı Terör Örgütü faaliyetleri kapsamında tasarlayarak kasten öldürme suçuna iştirak" ettikleri iddiasıyla tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edilen 27 şüpheliden 19'u tutuklanırken, 8 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın yaklaşık bir buçuk yıl önce yeniden Beyaz Saray'a geri dönmesinden bu yana Oval Ofis'i altı kez ziyaret etti. Bu sayı, diğer tüm dünya liderlerinden daha fazla.

Önceki görüşmelerin tamamı birkaç saat ya da birkaç gün içinde planlanmıştı. Ancak bu kez Netanyahu'nun iki haftadan uzun süredir randevu almaya çalıştığı öne sürüldü.

SÜREÇ NASIL GELİŞTİ?

Trump, bu ayın başında Axios'a yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun ABD'nin 250. Bağımsızlık Günü dolayısıyla kendisini arayarak kutladığını ve Beyaz Saray'da görüşmek istediğini söylediğini aktarmıştı.

Trump, o dönemde Netanyahu'nun 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi dönüşünün hemen ardından Washington'a gelebileceğini ifade etmişti.

Ancak günler geçti, Trump Ankara'dan döndü ve herhangi bir görüşme takvime eklenmedi.

Pazar günü, eski Senatör Lindsey Graham'in ölüm haberinin ardından Netanyahu'nun ofisi gazetecilere Başbakan'ın cenazeye katılmak istediğini bildirdi. Takip eden günlerde yardımcıları, Netanyahu'nun hafta sonu ABD'ye giderek pazartesi günü Trump ile görüşmeyi planladığını söyledi.

Netanyahu'nun ofisi, hükümet uçağının hazırlanması için İsrail Hava Kuvvetleri'ne talimat verdi, ayrıca protokol ve güvenlik görevlilerinden oluşan ön heyeti Washington'a gönderdi.

Ancak perşembe sabahı Netanyahu'nun ofisi, Lindsey Graham'in cenaze töreninin ertelenmesi nedeniyle planlanan ziyaretin iptal edildiğini duyurdu.

PERDE ARKASINDA NE YAŞANDI?

Beyaz Saray'dan iki yetkilinin Axios'a yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun Trump'la görüşmek istediğini ancak böyle bir görüşmenin hiçbir zaman kesinleşmediğini ve Trump'ın resmi programına eklenmediğini söyledi.

Yetkililerden biri, "Bizim izlenimimiz, Netanyahu gerçekleşmemiş bir görüşmeyi olmuş gibi göstermeye çalıştığı yönündeydi." dedi.

Netanyahu'nun Beyaz Saray'dan doğrudan "hayır" yanıtı alıp almadığı bilinmiyor. Ancak olumlu bir yanıt almadığı açık.

Buna karşın Beyaz Saray yetkilileri, Trump'ın bu ay Lindsey Graham için Washington Ulusal Katedrali'nde düzenlenecek taziye töreni sırasında Netanyahu ile görüşme ihtimalini tamamen dışlamadığını söyledi.

Bazı İsrailli yetkililere göre ise Netanyahu'nun ziyaretini iptal etmesinin bir diğer nedeni, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını artırmaya hazırlandığı yönündeki değerlendirmesi olabilir. Yetkililer, İran'ın İsrail'e misillemede bulunması ihtimaline karşı Netanyahu'nun ülkesinde kalmak istemiş olabileceğini belirtti.

"TRUMP RÖPORTAJA ÇOK ÖFKELENDİ"

Trump-Netanyahu ilişkisinde bir süredir yaşanan gerginlik, Netanyahu'nun Trump Ankara'ya gitmeden hemen önce Fox News'e verdiği röportajın ardından yükseldi.

Netanyahu, röportajında Trump yönetiminin Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satma planını eleştirmişti.

Beyaz Saray yetkililerinden biri Axios'a yaptığı açıklamada, Trump'ın bu röportaj nedeniyle "çok öfkelendiğini" söyledi.

Diğer bir yetkili ise Trump'ın, "Netanyahu'nun bu konuda yorum yapmaya hakkı olmadığını düşündüğünü" aktardı.

Lale denince akla ilk olarak rengarenk bahçeler ve parklar geliyor. Oysa Osmanlı'da bu zarif çiçek, güzelliğinin çok ötesinde bir anlam taşıyordu. Saray çevresinden devlet adamlarına kadar pek çok kişi yeni ve farklı lale çeşitleri yetiştirmek için büyük emek harcıyor, nadir bulunan türler ise zenginlikten çok zevk ve prestijin göstergesi kabul ediliyordu. Lalenin değerini artıran yalnızca görünüşü değil; üretiminin zorluğu, kültürel anlamı ve koleksiyon değeri de bu ilgiyi besliyordu.

HER LALE AYNI DEĞERDE DEĞİLDİ

Osmanlı'da yüzlerce farklı lale çeşidi yetiştiriliyordu. Ancak bunların hepsi aynı ilgiyi görmüyordu. En kıymetli olanlar; rengi, biçimi ve zarif görünümüyle diğerlerinden ayrılan nadir türlerdi.

Lale Devri'nde 839 farklı lale çeşidi bulunuyordu. Çeşit sayısındaki bu zenginlik, yetiştiriciler arasında adeta estetik bir rekabet doğurdu. Asıl değer gören unsur ise çiçeğin kendisinden çok, kolay bulunmayan lale soğanlarıydı.

MAKBUL KABUL EDİLEN LALENİN DE BİR ÖLÇÜSÜ VARDI

Osmanlı'da yalnızca farklı renkte bir lale yetiştirmek yeterli görülmüyordu. Dönemin estetik anlayışında zarif, uzun ve ince görünümlü laleler daha makbul kabul ediliyordu.

Şükûfenâmelerde ve dönemin minyatürlerinde tasvir edilen "İstanbul lalesi", bugünkü iri ve yuvarlak Hollanda lalelerinden oldukça farklıydı. İnce gövdesi, zarif duruşu ve sivri taç yapraklarıyla öne çıkan bu form, Osmanlı zevkini yansıtan ideal lale olarak görülüyordu.

Bu nedenle her yeni lale, yalnızca farklı olduğu için değil; estetik ölçülere ne kadar yaklaştığına göre de değer kazanıyordu.

YENİ BİR LALE ÇEŞİDİ ELDE ETMEK SABIR VE USTALIK İSTİYORDU

Nadir lale çeşitleri tesadüfen ortaya çıkmıyordu. Osmanlı'da çiçek yetiştiriciliğiyle ilgilenen uzmanlara şükûfeci, bu alandaki uzmanlığa ise şükûfecilik adı veriliyordu. Şükûfeciler farklı özellikler gösteren laleleri seçerek yeni çeşitler yetiştirmeye çalışıyor, ancak her deneme başarılı olmuyordu.

İstenen özelliklere sahip yeni bir lale elde etmek uzun zaman alıyor, az bulunan türler de doğal olarak daha kıymetli hale geliyordu. Lalenin değerini artıran en önemli nedenlerden biri de buydu.

YENİ LALELER KAYIT ALTINA ALINIYOR, ÖZEL İSİMLER VERİLİYORDU

Osmanlı'da yeni yetiştirilen laleler yalnızca bahçelerde sergilenmekle kalmıyordu. Her yeni çeşit, şükûfenâme adı verilen eserlerde özellikleriyle birlikte kayıt altına alınıyor ve çoğu zaman kendine özgü isimlerle anılıyordu.

"Yâkût Kadehi", "Cennet Bağı" gibi isimler, lalelerin yalnızca bir bitki değil, aynı zamanda estetik birer eser olarak görüldüğünü gösteriyordu.

Bu kayıt geleneği, lale yetiştiriciliğinin Osmanlı'da ne kadar geliştiğinin de önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor.

LALE SADECE GÜZELLİĞİYLE DEĞER KAZANMIYORDU

Lalenin Osmanlı'daki değeri sadece estetik anlayışla sınırlı değildi. Tasavvuf geleneğinde "lale" kelimesi ile "Allah" lafzının Arap harfleriyle aynı harflerden oluşması ve ebced hesabında her ikisinin de 66 sayısına karşılık gelmesi nedeniyle lale, ilahi güzelliğin ve tevhidin sembollerinden biri olarak yorumlandı.

Bu manevi anlam sebebiyle lale motifi yalnızca bahçelerde kalmadı; çinilerde, tezhip sanatında, hat eserlerinde, kumaşlarda ve mimaride de imparatorluğun en güçlü görsel simgelerinden biri haline geldi.

TALEP ARTTIKÇA FİYATLAR DA YÜKSELDİ

Nadir lale soğanlarına duyulan ilgi arttıkça fiyatlar da kontrolsüz bir şekilde yükselmeye başladı. Özellikle az bulunan çeşitlere yönelik yoğun talep, lale soğanlarını dönemin en değerli koleksiyon parçalarından biri haline getirdi.

Durumun ticari bir spekülasyona dönüşmesi üzerine Osmanlı yönetimi, 1722 yılında farklı lale çeşitleri için uygulanacak azami satış fiyatlarını belirleyen bir narh düzenlemesi yaptı.

Bu karar, lalenin yalnızca estetik değil, ekonomik açıdan da önem kazandığını ve fiyatlarının devlet müdahalesini gerektirecek seviyeye ulaştığını gösteren en net kanıttır.

OSMANLI'DAN AVRUPA'YA UZANAN LALE SERÜVENİ

Lalenin Avrupa'da tanınmasında Osmanlı'nın önemli bir rolü bulunuyor. Kanuni Sultan Süleyman döneminde İstanbul'da görev yapan Avusturya elçisi Ogier Ghiselin de Busbecq, Avrupa'ya gönderdiği bitkiler arasında lale soğanlarına da yer verdi. Kısa süre içinde lale Avrupa'nın farklı bölgelerine yayıldı ve özellikle Hollanda'da büyük ilgi gördü.

Ancak tarihçilerin de vurguladığı gibi, Hollanda'da yaşanan Tulip Mania ile Osmanlı'daki lale kültürü birbirinden farklı süreçlerdi. Osmanlı'da lale daha çok estetik, kültürel ve prestij odaklı bir değer taşırken, Hollanda'daki süreç ekonomik bir spekülasyon olarak tarihe geçti.

Sonuç olarak Osmanlı'da lalenin bir servet değerine ulaşmasının tek nedeni güzelliği değildi. Nadir türlerin yıllar süren emekle yetiştirilmesi, seçkin çevrelerde prestij göstergesi haline gelmesi, kültürel ve manevi anlamı ile yoğun talep birleşince bazı lale soğanları dönemin en kıymetli varlıkları arasında yer aldı. Fiyatların devletin narh uygulayacak kadar yükselmesi de bu değerin en somut göstergesi oldu.

Sulh Ceza Hakimliği, Albayrak hakkında yapılan tutukluluk gözden geçirme işlemi gereği şüphelinin "konutu terketmeme tedbirli tahliyesine" karar verdi.

Düzce Cumhuriyet Başsavcılığı karara itiraz etti. Bunun üzerine nöbetçi Asliye Ceza Mahkemesi Albayrak'ın tutuklanmasına hükmetti.

Albayrak, adliyedeki işlemlerinin ardından Düzce T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu'na götürüldü.

Fikret Albayrak, "icbar suretiyle irtikap" suçlamasıyla yürütülen soruşturma kapsamında 23 Mayıs'ta tutuklanmış, 24 Mayıs'ta İçişleri Bakanlığınca görevden uzaklaştırılmıştı.

 “ONUN ANISINI SEVGİYLE SAKLIYORUM”

Bakın Abdullah Gül sosyal medya hesabında neler söylüyor:

“Prof. John L.Esposito, İslam üzerine pek çok değerli eser üreten olağanüstü bir akademisyen ve entelektüeldi. Dahası, İslam’ı ve Müslüman davalarını Batı Dünyası’na zarif ve incelikli bir şekilde tanıtmıştır. Washington’u ziyareti sırasında Georgetown Üniversitesi’nde Türk Siyaseti üzerine konuşma daveti için onun anısını sevgiyle saklıyorum.

Ailesine, dünyanın dört bir yanından ve Müslüman Dünyası’ndan gelen sayısız saygın dostlarına en derin taziyelerimi iletiyorum.”

Esposito manidar bir şekilde 15 Temmuz’da öldü. Bizim de Abdullah Gül’e taziye vermemiz gerekir mi acaba?

FETÖ mensuplarının hain darbe girişimine karşı Türk milletinin ortaya koyduğu birlik, beraberlik ve demokrasi mücadelesinin bir nişanesi olarak Darphane tarafından hatıra para tasarlandı.

Türk milletinin 15 Temmuz gecesi sergilediği kararlı duruşun ve demokrasiye sahip çıkma iradesinin hafızalarda daima yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla basılan hatıra parayla milli birlik ve beraberlik ruhunun yaşatılmasına katkı sunulması da hedeflendi.

Para, halen tedavülde bulunan iki metalli (bimetal) 5 liralık madeni para üzerine basılırken, tura yüzünde "15 Temmuz 10. Yıl" logosu ile "Demokrasi ve Milli Birlik Günü" yazısı yer aldı, diğer yüzde ise tedavüldeki 5 liralık madeni paranın mevcut tasarımı korundu.

Alman otomotiv üreticisi Volkswagen, artan rekabet ve yükselen maliyetler nedeniyle yeniden yapılanma sürecini derinleştirmeye hazırlanıyor. Şirketin CEO'su Oliver Blume'nin çalışanlara gönderdiği ve Reuters'ın ulaştığı şirket içi mesaj, grubun dünya genelinde toplam 100 bine kadar istihdam azaltımını değerlendirdiğini ortaya koydu.

Blume, Volkswagen Grubu bünyesinde daha önce Porsche ve Audi dahil olmak üzere yaklaşık 50 bin kişilik işten çıkarma konusunda anlaşmaya varıldığını hatırlatarak, rakiplerine kıyasla yüzde 20'lik maliyet dezavantajının bulunduğunu ifade etti.

Bu farkın kapatılması için teorik olarak 50 bin ek pozisyonun daha azaltılması gerektiğini belirten Blume, "Şu anda tüm markalarımız, şirketlerimiz ve bölgelerimiz genelinde gerçekte ne kadar düzenlemenin gerekli ve uygulanabilir olduğunu değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklama Volkswagen yönetiminin daha önce basında yer alan 100 bin kişilik işten çıkarma iddialarını ilk kez dolaylı olarak doğrulaması anlamına geliyor.

DÖRT FABRİKANIN GELECEĞİ BELİRSİZ

Blume'nin mesajı, perşembe günü gerçekleştirilen denetim kurulu toplantısının ardından çalışan temsilcilerinin yeniden yapılanma planlarına tepki göstermesinin ardından geldi.

Konuya yakın kaynaklar, işçi temsilcilerinin yönetimin işten çıkarmalar ve dört fabrikanın olası kapatılmasını içeren önerilerine karşı çıktığını aktardı.

Blume, Almanya'daki Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm tesislerinin 2030'lu yıllardaki rekabetçi kullanımına ilişkin henüz net bir plan oluşturulamadığını belirtti.

KAPATMAYA SICAK BAKMIYOR

Bununla birlikte Blume, fabrika kapatmaları yerine "akıllı çözümleri" tercih ettiğini vurguladı. Daha önce atıl kapasiteye sahip tesislerde savunma sanayisine yönelik üretim yapılması veya Çin'de geliştirilen Volkswagen modellerinin Avrupa'da üretilmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiğini açıklamıştı.

Volkswagen ise denetim kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada işten çıkarma veya fabrika kapatmalarına ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer vermedi. Şirket, bunun yerine üretim kapasitesinin daha da azaltılması ve geniş model yelpazesinin kademeli olarak yarıya indirilmesine yönelik planlarını duyurdu.

Analistler ise açıklanan önlemlerin, Volkswagen'in karşı karşıya bulunduğu yapısal sorunları çözmek için yeterli olmayabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Blume mesajında, yeniden yapılanma sürecine ilişkin görüşmelerin devam edeceğini belirterek, "Henüz tüm ayrıntılar netleşmedi. Bazı konuların daha fazla değerlendirilmesi gerekiyor. En iyi çözümleri bulmak için önümüzdeki dönemde de yoğun şekilde çalışmayı sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Adalet ve İçişleri Bakanlığı'nın ortak açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

15 Temmuz hain darbe girişiminin yıl dönümünü idrak ederken; vatanımız, bayrağımız, demokrasimiz ve milli irademiz uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnetle yâd ediyoruz.

Aziz milletimizin destansı direnişiyle bertaraf edilen FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne karşı mücadelemiz, aradan geçen yıllara rağmen aynı kararlılık, dikkat ve hassasiyetle sürdürülmektedir.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde devletimiz, 15 Temmuz'dan bu yana bütün kurumlarıyla büyük bir arınma seferberliği yürütmüş; milletimizin iradesine, devletimizin bekasına ve hukuk düzenimize kasteden bu ihanet şebekesine karşı tavizsiz bir mücadele ortaya koymuştur.

Bu kapsamda; 81 il Cumhuriyet Başsavcılığımızın, 81 il Emniyet Müdürlüğü ve il Jandarma Komutanlıklarımızla FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün deşifre edilmesine yönelik yürüttüğü müşterek çalışmalar neticesinde, bu sabah 81 ilde 968 şüpheliye yönelik operasyon başlatılmıştır.

EN FAZLA ŞÜPHELİNİN BULUNDUĞU İL ANKARA, İZMİR VE İSTANBUL

Operasyon kapsamında en fazla şüphelinin bulunduğu iller Ankara, İzmir ve İstanbul olurken; diğer illerimizde de örgütün güncel yapılanmalarına, mahrem yapılanmasına ve bağlantılı unsurlarına yönelik çalışmalar titizlikle sürdürülmektedir.

Adalet ve İçişleri Bakanlıkları olarak; Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Emniyet ve Jandarma Teşkilatlarımız, Cumhuriyet Başsavcılıklarımız ile ilgili tüm kurumlarımızla güçlü bir koordinasyon içerisinde mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Hiçbir terör örgütünün ve hiçbir vesayet odağının azız milletimizin iradesine, devletimizin bekasına ve hukuk düzenimize kastetmesine izin vermeyeceğiz.

15 Temmuz'un bize yüklediği tarihî sorumluluğun bilinciyle; şehitlerimizin emanetine, gazilerimizin fedakârlığına ve milletimizin istiklal iradesine sahip çıkacağız.

Adalet Bakanı Akın Gürlek ise sosyal medya hesabından operasyonlara ilişkin yaptığı paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

Milletimizin iradesine ve devletimizin bekasına kasteden ihanet şebekesi FETÖ/PDY'ye karşı mücadelemiz ilk günkü kararlılık ve hassasiyetle devam etmektedir.

Bu sabah, 81 ilimizde Cumhuriyet Başsavcılıklarımız, Emniyet ve Jandarma Teşkilatlarımızın yürüttüğü müşterek çalışmalar neticesinde; örgütün mahrem yapılanmasının deşifre edilmesi ve bağlantılı unsurlarının çökertilmesine yönelik 968 şüpheliyi kapsayan geniş çaplı bir operasyon başlatılmıştır.

Devletimizin tüm kurumlarıyla yürüttüğü bu büyük arınma seferberliğinde liderliğiyle kararlılığımıza güç katan Sayın Cumhurbaşkanımız
Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı arz ediyorum. Bu haklı mücadelemizde, güçlü koordinasyonun sağlanmasında vermiş oldukları destekten dolayı İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi ’ye teşekkür ediyorum.

HİÇBİR VESAYET ODAĞINA İZİN VERMEYECEĞİZ

Hiçbir terör örgütünün veya vesayet odağının devletimizin bekasına, hukuk düzenimize ve aziz milletimizin iradesine kastetmesine asla izin vermeyeceğiz! Türkiye Yüzyılı vizyonuyla yürüdüğümüz bu yolda, güçlü Türkiye hedefine ulaşmamıza hiçbir güç engel olamayacaktır.

15 Temmuz hain darbe girişimini unutmadık. Bundan 10 yıl önce vatanımız, bayrağımız, demokrasimiz ve millî irademiz uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnetle yâd ediyorum.

Şehitlerimizin emanetine, gazilerimizin fedakârlığına ve milletimizin istiklal iradesine sonuna kadar sahip çıkacağız.

"SÖZ BÖLGELERE SÖZDE ATAMALAR"

Devam eden operasyonlarla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı da yazılı bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

“Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülmekte olan soruşturmalar kapsamında;

İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü, İstihbarat Şube Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı koordinesinde FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün faaliyetlerinin deşifre edilmesine yönelik yapılan çalışmalar neticesinde;

Örgütün, zayıflayan organizasyon yapısını yeniden güçlendirmek ve faaliyetlerini sürdürmek amacıyla İstanbul'u sözde bölgelere ayırdığı, her bölgeye sözde sorumlular atadığı ve bu kişiler aracılığıyla örgüte yeni eleman kazandırmaya çalıştığı tespit edilmiştir.

Güvenlik ve örgütsel gizliliği sağlamak amacıyla internet tabanlı haberleşme uygulamaları üzerinden örgütsel toplantılar gerçekleştiren ve örgütün güncel Millî Eğitim Bakanlığı yapılanması içerisinde faaliyet yürüttüğü belirlenen 3'ü aktif, 17'si ihraç öğretmen olmak üzere toplam 20 şüpheli hakkında işlem başlatılmıştır.

Ayrıca, örgütün üniversite öğrencilerini örgüt bünyesinde tutmak, yeni eleman temin etmek, kamu kurumlarına sızmalarını sağlamak ve örgütsel aidiyetlerini güçlendirmek amacıyla yurt dışında vize istemeyen ülkelerde düzenlediği eğitim kamplarına katıldığı belirlenen 28 şüpheli tespit edilmiştir.

Bunun yanında İstanbul, Yalova, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde örgütün güncel finans yapılanması içerisinde sorumlu düzeyde faaliyet yürüttüğü, himmet ve bağış adı altında para topladığı, örgüt mensuplarıyla para transferi ve iletişim kayıtları bulunduğu belirlenen 16 şüpheli hakkında da işlem yapılmıştır.

Bu kapsamda FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün güncel yapılanması içerisinde faaliyet yürüttüğü belirlenen toplam 64 şüpheli tespit edilmiştir.

Tespit edilen şüphelilerin yakalanması ve suç unsurlarının ele geçirilmesine yönelik olarak, 13.07.2026 günü İstanbul merkezli olmak üzere 11 ilde (İstanbul 43, Muğla 2, Kocaeli 3, Tekirdağ 1, Sakarya 3, Yalova 2, Elazığ 1, Ankara 1, Kahramanmaraş 1, Bursa 5 ve Gaziantep 2) toplam 64 farklı adrese eş zamanlı operasyon gerçekleştirilmiştir.

Operasyon sonucunda 54 şüpheli yakalanmış, 5 şüphelinin yurt dışında bulunduğunun tespit edilmesi üzerine haklarında yakalama kararı çıkarılmış, yakalanamayan diğer 5 şüphelinin ise yakalanmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda; 1.069.310 TL, 78.800 Amerikan Doları, 6.330 Euro, 130 Sterlin ve 765 gram altın ile çok sayıda dijital materyale el konulmuş olup, ele geçirilen para ve altının toplam piyasa değerinin yaklaşık 9.700.000 TL olduğu değerlendirilmektedir.

Öte yandan Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şube Müdürlüğünce FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne yönelik yürütülen ayrı bir soruşturma kapsamında;

Garson (K) kod adlı gizli tanıktan elde edilen SD kart içerisinde EMAR (Emniyet Mahrem Analiz Raporu) kayıtları bulunan, örgütün mahrem yapılanmalarında yer alan kişilerle irtibatlı olduğu belirlenen, Bank Asya hesap kaydı bulunan, şüpheli tarihlerde hesap hareketlerinde olağan dışı artış tespit edilen, ankesörlü/ardışık aranma kayıtları bulunan ve örgütün emniyet mahrem yapılanması içerisinde sorumlu düzeyde faaliyet yürüttüğü değerlendirilen;

8'i aktif kamu görevlisi, 11'i özel sektör çalışanı ve 6'sının aktif SGK kaydı bulunmayan toplam 25 şüpheliye yönelik olarak 13.07.2026 tarihinde İstanbul merkezli 8 ilde (Ankara, Denizli, Giresun, Konya, Muğla, Niğde ve Sakarya) toplam 25 adrese eş zamanlı operasyon düzenlenmiştir.

Gerçekleştirilen operasyon neticesinde 25 şüpheliden 24'ü yakalanmış, firari durumdaki 1 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir.”

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerine göre, bu yılın ocak-haziran döneminde toplam 169 milyon 960 bin adet madeni para tedavüle sunuldu. Bu dönemde basılan madeni paraların toplam değeri 434 milyon 615 bin 500 lira oldu.

Söz konusu dönemde basılan madeni paraların dağılımına bakıldığında, adet bazında piyasaya en çok sürülen madeni paranın 90 milyon 439 bin adetle 1 lira olduğu görüldü. Bunu 67 milyon 686 bin adetle 5 lira ve 11 milyon 367 bin adetle 50 kuruş takip etti. Aynı dönemde 360 bin adet 10 kuruş ve 108 bin adet 25 kuruş dolaşıma sunulurken, 5 kuruş ve 1 kuruş ise hiç basılmadı.

Yılın ilk yarısında en fazla madeni para 46 milyon 210 bin adetle şubat ayında basılarak tedavüle girdi. Madeni para arzının en düşük kaldığı ay ise 15 milyon 600 bin adetle haziran oldu.

Geçen yıl tedavüle sürülen madeni paraların değeri 1 milyar 332 milyon 363 bin 400 lira olarak hesaplanmıştı. Bu dönemde 172 milyon 793 bin adet 5 lira, 449 milyon 652 bin adet 1 lira, 37 milyon 254 bin adet 50 kuruş, 1 milyon 80 bin adet 10 kuruş, 180 bin adet 5 kuruş ve 240 bin adet 1 kuruş dolaşıma sunulmuştu.

Sivas'ın Gürün ilçesi Kavak köyü nüfusuna kayıtlı Ali Baybaş (77), yaklaşık 40 yıl önce gittiği Suudi Arabistan'da hakkında açılan bir davaya katılmadığı gerekçesiyle hukuki engeller ve ülkeden çıkış yasağı nedeniyle 1 yıl cezaevinde kaldı.

CEZAEVİNDEN ÇIKTI KISMİ FELÇ OLDU

Cezaevinde yaşadığı süreçte kısmı felç olan Baybaş, sağlık sorunları nedeniyle 2 yıl önce cezaevinden çıkarıldı.

SOKAKLARDA HAYATA TUTUNMAYA ÇALIŞTI

Mekke sokaklarında hayata tutunmaya çalışan Ali Baybaş, bu yıl hacca giden Türkler tarafından bitap halde fark edildi. Sanal medya paylaşımları ile gündeme gelen Ali Baybaş'ın durumu siyasilerin de dikkatini çekti. AK Parti Sivas Milletvekili Rukiye Toy'un girişimleriyle Dışişleri Bakanlığı tarafından Ali Baybaş'ın yurda dönüşü için çalışma başlatıldı.

İDARİ ÇIKIŞ YASAĞI KALDIRILDI

Türkiye'nin Riyad Büyükelçiliği ve Cidde Başkonsolosluğu'nun Suudi Arabistan makamları nezdinde yürüttüğü diplomatik girişimler olumlu sonuç verdi. Ali Baybaş'ın önündeki tüm idari ve çıkış yasakları tamamen kaldırıldı.

AMBULANSLA HASTANEYE GÖTÜRÜLDÜ

Türk Hava Yollarının (THY) tarifeli seferiyle İstanbul Havalimanı'na getirilen Baybaş'ı, burada AK Parti Sivas Milletvekili Rukiye Toy ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ekipleri karşıladı. Baybaş, sağlık kontrolleri ve tedavisi için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ekiplerince ambulansla Arnavutköy Devlet Hastanesi'ne götürüldü.

"KENDİ TOPRAKLARIMA GELEBİLDİĞİM İÇİN ŞÜKREDİYORUM"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür eden Ali Baybaş, "Orada eğer zorda kalırsan, sürünürsün ama bir yer bulursan yaşarsın. İstersen elin ayağın olmasın yine de yaşarsın. 3 senedir aynı durumda sürünüyordum. Ben ilk önce kendi topraklarıma gelebildiğim için şükrediyorum.

"ÇOK ŞEYLER YAŞANDI"

Çalışmak için gitmiştim, sonrasında çok şeyler yaşandı. En sonunda beni hapse attılar. Hapise atılınca zoruma gitti. Bu hastalığa yakalandım. 1 sene hapiste yattım. Hapisten çıkalı da 2 sene oldu. En sonunda da bir arkadaşım beni gazeteye verdi ve kurtardı" dedi.

"FİZİKSEL VE PSİKOLOJİK TEDAVİLER GÖRMESİ GEREKİYOR"

AK Parti Sivas Milletvekili Rukiye Toy, "Bugün burada, çeşitli sebeplerle ülkesine dönemeyen, orada kalan Ali amcamızı ülkesine kavuşturmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bu süreçte NATO zirvesi programına ve yoğun ilke gündemine rağmen Sayın Cumhurbaşkanı’mız konuyu bizzat takip etmiş ve süreci başından itibaren yönetmişti.

Dışişleri Bakanlığımızla beraber bizlerde bu süreci takip ettik. Ali amcamızı ülkesine kavuşturduk. Ali amcamız şuan da son derece duygusal. Bazı fiziksel ve psikolojik tedaviler görmesi gerekiyor. Dolayısıyla birkaç gün kendisini hastanemizde misafir edeceğiz. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız burada, ilgili müdürlüklerimiz burada, Dışişleri Bakanlığımız konuyu yakından takip etti. Bizler de Sayın Cumhurbaşkanımıza sürece vermiş olduğu destekten dolayı çok teşekkür ediyoruz" diye konuştu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan açıklamada, "Aralarında Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner’in de yer aldığı toplam 36 şüpheli hakkında suç örgütü kurma, suç örgütüne üye olma, rüşvet alma, rüşvet verme, ihaleye fesat karıştırma suçlarından gözaltına alınmalarına ve adreslerinde arama, el koyma işlemi yapılmasına karar verilmiş, bu kapsamda şüphelilerden 27’si gözaltına alınmıştır" denildi.

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANI GÜNER'DEN İLK AÇIKLAMA

Çankaya Belediyesi'ne yönelik operasyonla ilgili sosyal medya hesabından açıklama yapan Çankaya Belediye Başkanı Güner şunları kaydetti:

"Sabah saatlerinde belediye binamızda ve bürokratlarımızın evlerinde gerçekleştirilen arama dolayısıyla operasyondan haberdar olmuş bulunuyoruz.

Önceden planlı olduğu üzere birkaç saat içerisinde Ankara’da olacağım. Bunu ilgili tüm makamlara da bildirdim. Yine evimde arama yapmak üzere gelen ekiplere de yedek anahtar ulaştırdım ve bütün arkadaşlarımızdan emniyet güçlerimize yardımcı olmalarını istedim.

Göreve geldiğimizden bu yana bu kurumu en iyi şekilde yönettiğimizi ve bize güvenen hiç kimseye karşı mahcup olacak en ufak bir davranışımızın olmadığını tüm komşularımızın bilmesini isterim.

Soruşturmanın detayları ve sebepleri netleştiğinde konuya ilişkin gerekli açıklamaları kamuoyuyla paylaşacağız."

Osmanlının kurucusu Osman Gazi’nin miğferinin ABD’deki New York Metropolitan Müzesinde yer aldığı iddiası tarihçiler arasında tartışmalara yol açtı. Yeni Çağ tarihi uzmanı ve araştırmacı Hakan Yılmaz, Şehrengiz dergisine verdiği röportajda “Bu miğfer Osman Bey’in bir ‘sultan’ olduğunu, bağımsız bir devlet kurduğunu doğrulamakla kalmıyor, onun etnik kökeni ve kavmî statüsü ile ilgili tartışmalara da artık son noktayı koyuyor” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak bazı tarihçiler miğferin şekil itibarıyla devrinin diğer örneklerine benzemediğini, Orhan Gazi’nin İstanbul Harbiye Askerî Tarih Müzesinde sergilenen miğferinden de oldukça farklı olduğunu savundu. Çelik kullanımının olması ise bazı tarihçilerce şüpheyle karşılandı. Metropolitan Müzesi’nin kataloglarında da miğferin 15. asra tarihlendiği ve Akkoyunlulara ait olduğu iddia edildi.

Konuyu Türkiye gazetesine değerlendiren Hakan Yılmaz, miğferin üzerinde tuğra ve Kayı tamgası olduğunu hatırlatarak “Tamga ve tuğra aynı elden çıkmış. Akkoyunlu miğferlerinde olduğu gibi süslemeler üzerine veya boş bir yere sonradan vurulmamış, miğferin ön yüzüne planlı bir şekilde tasarlanıp konumlandırılmış. Dolayısıyla Akkoyunlu nitelemesi yanlıştır. Eserin Akkoyunlulara ait olduğu bilgisi müzenin web sitesindeki yüzeysel bir tahmine dayanıyor” dedi.

Miğfer üzerinde yer alan “Osmân” ismi ile Orhan Gazi’nin İznik İmaret kitabesindeki isminin yazımlarının ortak olduğunu kaydeden Yılmaz “Tuğra ise Osman Gazi’nin hazır şablon olarak kullanılan damgasından değiştirilmeden aktarılmış. Tamga da öyle...” ifadelerini kullandı.

Yılmaz, “Miğfer üzerinde yegâne ilmî çalışmayı yapan Annemaire Schimmel ve David Alexander, miğferin Akkoyunlular’a ait olmadığını, bilakis tasarımının sıra dışı ve alışılmadık derecede yüksek tasarlandığını; mizanpaj açısından ise İran, Anadolu ve Osmanlı miğferlerine benzediğini söylüyorlar. Ancak uğraşmalarına rağmen tuğrayı okuyamamışlar, bu sebeple miğferin XV. yüzyıla ait olduğunu tahmin etmişler. Müzenin sitesindeki, ‘Akkoyunlu tipi’ ifadesi, müzedeki tüm miğferlere tahminî olarak eklenmiş kalıp bir ifade. Oysa David Alexander’ın kataloğunda ‘Akkoyunlu tipi’ olduğuna dair tek bir ifade bile mevcut değil” diye konuştu.

NİÇİN ABD’DE?

Hakikat ne olursa olsun, George Cameron Stone’un Metropolitan Müzesine bağışladığı kaydedilen miğferin Anadolu yerine ABD’de sergilenmesi, Türk kamuoyunda rahatsızlık uyandırıyor.

Editör : MURAT ÖZTEKİN

Tel Aviv yönetiminin İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonların ardından peş peşe Ankara'yı hedef alan açıklamalar yapması, Orta Doğu'da yeni bir gerilim hattının doğmasına yol açtı. İsrailli siyasetçilerin neredeyse tamamının genel seçim döneminde Türkiye, Suriye ve Katar'dan oluşan yeni bir eksenin ortaya çıktığı konusundaki çıkışları, bu tehdit algısının İsrail'de ne denli yaygın olduğunu gözler önüne serdi. Netanyahu'nun yerine geçmesi beklenen Naftali Bennett'in "Türkiye yeni İran'dır" çıkışı ve Diaspora Bakanı Amichai Chikli'nin "Türkiye, Suriye ve Katar'dan oluşan eksen" uyarısı, Tel Aviv'deki siyasi atmosferin ana hatlarını belirledi. İsrail İnovasyon, Bilim ve Teknoloji Bakanı Gila Gamliel, İsrail'in "Osmanlı İmparatorluğu" ile yüzleşmeye hazırlandığını söyledi.

Ankara ise bu tehdit anlatılarına karşı sessiz kalmadı. İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının ardından Türkiye, caydırıcılığını artırmak için kapsamlı bir hazırlık sürecine girdi ve bölgesel ittifaklar kurma yönünde diplomatik trafiğini hızlandırdı. Trump yönetiminin Türkiye'ye yeni nesil Kaan hayalet savaş uçağını inşa etmesi için gerekli motorları sağlamak istemesi ve Ankara'nın 60 bin tonluk uçak gemisi inşasına başlaması, iki ülke arasındaki gerilimin askeri boyutunu daha da derinleştirdi. Orta Doğu'daki bu yeni güç mücadelesinde Türkiye'nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile kurmayı hedeflediği savunma paktı ise bölgesel dengeleri yeniden şekillendirebilecek nitelikteki en önemli hamlelerden biri olarak öne çıktı.

İSRAİL'İN BÖLGESEL HEDEFLERİ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinin güvenlik doktrinini sert bir çizgiyle yeniden tanımladı. Netanyahu, Lübnan, Suriye ve Gazze'de güçlerinin işgal ettiği toprakları "güvenlik kuşakları" olarak adlandırdı ve bu bölgelerden çekilme niyetinde olmadığını açıkladı. İsrail Başbakanı'nın bu yaklaşımı, Tel Aviv yönetiminin savunma anlayışında köklü bir değişimi temsil ediyor.

Netanyahu'nun kabinesindeki aşırı sağcı bakanlara hitaben yaptığı açıklamalarda, İsrail'in güvenlik doktrinini "önleyici vuruş" ve "saldırı savunması" kavramları üzerine inşa ettiği görülüyor. Netanyahu'nun kabinesindeki aşırı sağcı bakanlara hitaben yaptığı açıklamalar, Tel Aviv yönetiminin bölgesel hedeflerinin sınır tanımadığını ortaya koydu.

İsrail merkezli Maariv gazetesinde yayınlanan bir haberde, İsrail stratejik çevrelerinde Türkiye'nin İran'dan daha önemli bir uzun vadeli tehdit olarak görüldüğü kaydedildi. Analizde, bu algının sadece inşa edilen uçak gemileri veya insansız hava araçlarının, radarların ve gelişmiş elektronik savaş yeteneklerinin gücüyle ilgili olmadığı, aynı zamanda Ankara'nın Doğu Akdeniz, Kafkasya, Afrika, Balkanlar ve Orta Doğu'daki genişleyen diplomatik ve askeri varlığıyla da ilgili olduğu belirtildi.

SURİYE'DEKİ İŞGAL

Middle East Eye'ın (MEE) analizinde, İsrail'in, Suriye'de Beşar Esad'ın devrilmesinden bir ay önce, kasım 2024'te Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın Kürtler ve Dürzilerle temasa geçilmesi gerektiği açıklamasıyla stratejik hazırlıklara başladığı belirtildi. Esad'ın devrilmesinin ardından İsrail, Suriye donanmasını ve hava kuvvetlerini imha etti ve Gazze'den daha büyük bir alanı işgal etti. Tel Aviv yönetiminin mezhepsel kantonlara bölünmüş federal bir Suriye modelini açıkça savunması, Şam'daki ulusal hükümetin otoritesini sınırlandırmayı ve Türkiye'nin Esad sonrası Suriye ile ilişkilerine meydan okumayı hedefledi.

İsrail, işgal yoluyla Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından kurulan Şam'daki ulusal hükümetin yetkisini sınırlamayı amaçladı. İsrail'in Suriye'deki Hama ve Tiyas hava üsleri başta olmak üzere askeri hedeflere yönelik saldırılarının ardından Türkiye ile İsrail arasında bir "çatışmayı önleme hattı" kurulması konusunda görüşmeler gerçekleştirildi.

DOĞU AKDENİZ'DEKİ REKABET

İsrail'in Kıbrıs Adası ve Doğu Akdeniz konusunda Yunanistan ile Türkiye arasındaki gerilimleri yeniden alevlendirme girişimleri, Ankara'nın deniz gücüne meydan okuma amacı taşıyordu. Tel Aviv yönetiminin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY) Barak MX hava savunma füzeleri tedarik etmesi ve Pafos'taki hava üssünde ayrıcalıklı statü elde etmesi, bu stratejinin somut adımları arasında yer aldı.

Dış basında yer alan analizlerde, tüm bu hamlelerin ortak amacının Türkiye'nin yükselen deniz gücüne meydan okumak olduğu değerlendiriliyor.

TÜRKİYE'NİN DİPLOMATİK HAMLELERİ

Türkiye'nin İsrail'in hamlelerine verdiği tepki başlangıçta temkinli olsa da İran savaşıyla birlikte gerilim yeni bir boyut kazandı. Soykırımın başlangıcından bu yana Ankara'nın Gazze konusundaki girişimlerinden rahatsız olan İsrail, uluslararası alanda yükselen tepkileri önleyemedi. Türkiye Suriye konusunda ise ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack'ı kendi yanına çekti.

Middle East Eye'ın haberine göre, Türkiye'nin Gazze'ye verdiği temel yanıt, Suudi Arabistan ve Pakistan ile bir savunma paktı oluşturmaya odaklanmak oldu. Bu iki ülke, daha önce ABD-İran anlaşmasına arabuluculuk eden bölgesel güçler olarak öne çıkıyor. Üçlü ittifakı bölgedeki yayılmacı politikalarına yönelik bir tehdit olarak gören İsrail, rotasını İran'dan Suriye ve Lübnan'a çevirdi. Körfez'de yaşanacaklar, ABD'nin aksine İsrail'i ne siyasi ne ekonomik anlamda doğrudan ilgilendirmiyor. Bu nedenle Tel Aviv'in İran ile savaşı sürdürmek yerine sınırlarını genişletmek için göz diktiği kuzeydeki komşularını odaklanacağı öngörülüyor.

İSRAİL SİYASETİNDE TÜRKİYE KARŞITLIĞI

İsrail siyasetinde Türkiye'ye karşı söylemler, iktidar ve muhalefet partileri arasında ortak bir paydada buluştu. Netanyahu'nun yerine geçmesi beklenen muhalefet lideri Naftali Bennett, "Çok açık olmak istiyorum. Türkiye ve Katar Suriye'de nüfuz kazandı, bölgenin her yerinde ve başka yerlerde de nüfuz kazanıyorlar ve buradan uyarıyorum, Türkiye yeni İran'dır" ifadeleriyle Türkiye karşıtı söylemleri daha da ileri taşıdı.

Diaspora işlerinden sorumlu Bakan Amichai Chikli, "İran Şii imparatorluğu" döneminin sona erdiğini belirterek, onun yerini "Türkiye, Suriye ve Katar'dan oluşan yeni bir eksenin" aldığını belirtmişti. Chikli, İsraillilere hitaben, "Şimdi gözlerinizi açmalısınız" demişti.

ABD'NİN POZİSYONU

ABD Başkanı Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yönelik "harika bir lider, çok güçlü bir insan" ifadeleriyle verdiği destek, Tel Aviv'in Türkiye karşıtı politikalarında Washington'dan destek göremeyeceğinin işareti olarak yorumlandı. Trump yönetiminin Türkiye'ye yeni nesil Kaan hayalet savaş uçağında kullanılacak motorları sağlamak için harekete geçmesi de iki ülke arasındaki yakın ilişkinin somut bir göstergesi olarak öne çıktı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Netanyahu'nun kabinesindeki aşırı sağcı bakanlara hitap ederek, "9 milyonluk bir ülkesiniz. Her ulusal güvenlik sorununu sadece öldürerek çözemezsiniz." ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye ve İsrail arasında tansiyon her geçen gün biraz daha yükselirken, ABD'nin Ankara'yı değerli bir müttefiki olarak görmesi, gerilimin sınırlandırılmasını sağlayabilir.

İstanbul Rasathanesi kuruldu, Takiyüddin gibi ilim adamları gezegenlerin hareketlerini yüksek doğrulukla hesapladı, matematik ve optik bilimine dair çalışmalar yapıldı, Pîrî Reis uzak coğrafyaları haritalandırdı… Osmanlı biliminin zirvesi kabul edilen 16. asırda devrinin en ileri çalışmalarına imza atıldı. Osmanlının bu “altın çağında” eşsiz kitaplar da kaleme alındı. Bu devrin el yazması eserlerini merkezine alan “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılar’da Matematik Bilimleri” sergisi bugünlerde Rami Kütüphanesi’nde görülebiliyor.

NADİR KİTAPLAR İLE TARİHÎ ALETLER

Matematikçi ve astronom Takiyyüddin Rasıd’ın 500. doğum yılı münasebetiyle hazırlanan sergide Osmanlı biliminin ulaştığı nokta matematik, geometri, optik, hey’et, mikat, takvim, robotik, mekanik ve coğrafya gibi bilim dallarındaki nadir yazma eserler ile gözler önüne seriliyor. Bu eserlere gökküre, usturlap ve rubu tahtası gibi tarihî astronomi aletleri eşlik ediyor. Sergide Takiyyüddin Râsıd’ın müellif nüshası yani bizzat kaleme aldığı düşünülen eserler dikkat çekiyor. Onlardan biri Arapça optik kitabı oluyor. Sanatçı kişiliğiyle tanınan Matrakçı Nasûh’un bezemeli Türkçe matematik kitabı, Kutbuddin Çelebi’nin gök cisimleri çevresinde oluşan hâle fenomenlerini ele aldığı eseri, divan şairi ve hattat olarak bilinen Saçlı Emîr’in astronomi risalesi, Denizci Seydi Ali Reis’in Türkçe astronomi eserleri, Pîrî Reis’in 1526’da tamamladığı ve Amerika kıtasına yer verdiği “Kitâb-ı Bahriyye” eserinin de aralarında yer aldığı onlarca el yazması kitap sergi vesilesiyle meraklılarıyla buluşuyor.

SADECE AVRUPA BİLİM YAPMADI

Serginin proje koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi Elmin Aliyev, “Burada İstanbul Rasathanesi’ni Sultan III. Murad’ın desteğiyle kuran Takiyyuddin Râsıd’dan yola çıkıyoruz. Takiyyuddin farklı bilim geleneklerini kendinde toplayan bir kişi. Optik, matematik ve astronomi gibi alanlarda eserler veriyor. Bir taraftan da aletler yapıyor, ondalık sayı sistemini ilerici bir bakışla astronomiye tatbik ediyor.

Özellikle astronomik ölçümleri çok dakik oluyor. Ancak İstanbul’un 16. asırdaki canlı ilim hayatında Takiyyuddin gibi birçok ilim adamı bulunuyor. Bu sergi, ‘Osmanlıda bilim adına ne yapılıyordu ki!’ gibi ifadelerle dile getirilen ön yargıları kıracaktır. Zira Fatih Sultan Mehmed ile birlikte İstanbul ilim merkezi hâline geliyor. Bu durum sonraki asırda zirveye çıkıyor ve ciddi eserler yazılıyor. Sadece teorik olarak bilim üretilmiyor; bilimsel araç gereçler de ortaya çıkarılıyor” diye konuşuyor. Serginin başlığında “değişimler çağı şafağı” tabirini kullandıklarını hatırlatan Aliyev sözlerine şöyle devam ediyor: “Biz, bilimin önce Avrupa’da üretildiğini daha sonra oradan aldığımızı zannediyoruz. Bu doğru değil. Karşılıklı etkileşimler oldu. Bilim oldukça küresel bir anlayışla meydana geliyor. Avrupalılar da bilim üretti, biz de…”

MEDRESELERDE BİLİM VARDI

Osmanlıda aklî bilimlerin din bilimlerinden ayrıştırılmadığını da kaydeden Aliyev, medrese derslerinde her ikisine yer verildiğini söylüyor. Sergide yer alan bazı eserlerin bilim dilinin Türkçeleştiğini ispatladığını, böylece “Türkçe bir şey üretilemedi” iddialarını boşa çıkardığını kaydediyor.

İzmir'de olay, Ödemiş ilçesi Emir Mahallesi'ndeki bir ilkokulun bahçesinde meydana geldi. Sezgin B. ile Yağmur S. çiftinin kına gecesinde E.D. (43), cezaevindeki ağabeyi için istek parçada bulundu.

KALABALIĞA RASTGELE ATEŞ AÇTI

Gecenin ilerleyen saatlerinde istediği türkü çalınmaması üzerine saldırgan, pompalı tüfekle eğlenen kalabalığa rastgele ateş açtı.

5 KİŞİ KANLAR İÇİNDE YERE DÜŞTÜ

Saldırganın silahından çıkan saçmalar, Ayaz Çimen (14), Hüseyin Ö. (23), Hasan B. (30), şüphelinin eşi Ümmühan D. (45) ve Osman Ö.’ye (72) isabet etti.

AYAZ HASTANEDE HAYATINI KAYBETTİ

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Ambulanslarla Ödemiş Devlet Hastanesi'ne kaldırılan yaralılardan Ayaz Çimen, doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamadı.

ŞÜPHELİNİN EŞİ AĞIR YARALI

Yaralılardan şüphelinin eşi Ümmühan D.'nin hayati tehlikesinin bulunduğu için İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği öğrenildi. Öte yandan, olay yerinden kaçan E.D., jandarma ekiplerince kırsal alanda yakalandı.

CEZAEVİNE GÖNDERİLDİ

E.D.’nin, jandarmadaki ifadesinde, cezaevindeki ağabeyi için istek parçada bulunduğu ve isteğinin kabul olmaması üzerine ateş açtığını söylediği öğrenildi. İşlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen E.D., çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Yedioth Ahronot gazetesinde Boaz Haetzni imzasıyla çıkan görüş yazısında, ABD'nin İran'la mutabakat sağlamasına atıfla "80 yaşındaki çocuk (Trump) oyuncağına olan ilgisini kaybetti ve daha kolay bir işe geçmek istiyor. Sebat göstermek, kötülükle savaşmak, Amerika’nın itibarını tesis etmek mi? Bunlar zor işler ve ona göre değil." ifadesi kullanıldı.

Trump yönetiminin İran ile yürüttüğü müzakerelerin, Tahran yönetimini ekonomik olarak rahatlattığı ve bölgedeki askeri kapasitesini yeniden yapılandırmasına olanak tanıdığı iddiasına yer verilen yazıda, söz konusu politikanın sadece İsrail için değil, ABD ile hareket eden bölge ülkeleri için de bir "ihanet" anlamına geldiği ileri sürüldü.

"Artık yeni İbrahim Anlaşmaları olmayacak çünkü Suudi Arabistan ve diğer ülkeler, Washington'daki çürük tahtaya bel bağlayacak kadar deli değiller." ifadesine yer verilen yazıda, Amerikan kampına katılarak "risk alan" bölge ülkelerinin artık İsrail ile normalleşmeye yanaşmayacağı değerlendirmesi yapıldı.

"ABD, neredeyse kazanılmış bir savaşta başarısız oldu"

Eski ABD Başkanları Barrack Obama ve Joe Biden döneminden farklı olarak, İsrail'de Cumhuriyetçi ve muhafazakâr kanattan beklentilerin yüksek olduğu ancak gelinen noktada ABD'nin itibar kaybı yaşayacağı öne sürülen yazıda, şu ifadelere yer verildi:

"Amerika, neredeyse kazanılmış olan ve düşük kayıplarla sürdürülebilecek bir savaşta başarısız oldu. Başkanın mevcut tutumu, zayıf ve gerçeklikten kopuk olarak görülüyor. Çatışmalar sürerken üçüncü taraflar aracılığıyla İran ile anlaşma yollarının aranması, Tahran’ın pes etmek yerine direncini artırmasına neden oldu."

Trump, ABD-İran mutabakatıyla İsrail'i "yalnız" bıraktı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun önündeki en büyük zorluğun, ABD ile olan stratejik ortaklığı korurken Tel Aviv'in güvenlik çıkarlarından taviz vermemek olduğu vurgulandı.

ABD-İran mutabakatıyla İsrail'in "yalnız" kaldığı vurgulanan yazıda şu ifadelere de yer verildi:

"İsrail için ABD ile olan ortaklık, tarihsel olarak bir caydırıcılık unsuru olmuştur. Ancak Beyrut ve diğer cephelerdeki askeri operasyonların, diplomatik pazarlıklar neticesinde sınırlanması kabul edilebilir bir durum değildir."

İsrail ordusunun Gazze Şeridi, Lübnan ve Suriye’nin güneyinde işgal ettiği bölgelerden çekilmemekte ısrar etmekle "çöküşün" yalnızca Trump'a ait olduğunu ve İsrail'i kapsamadığını göstermiş olacağı da iddia edildi.

Hürmüz Boğazı'ndan ticaret akışındaki aksaklık nedeniyle dünyada 3 aydan fazladır süren enerji arz krizi fosil yakıtlara bağımlılığın ekonomik ve stratejik maliyetlerini yeniden gündeme taşırken kasımda Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) temiz enerji dönüşümü ve elektrifikasyonun hızlandırılması için önemli bir dönemeç olarak görülüyor.

Almanya'nın eski İklim Özel Elçisi ve Tufts Üniversitesi Fletcher Okulu Kıdemli Araştırmacısı Jennifer Morgan, iklim değişikliğiyle mücadeledeki sorunlar ve Türkiye'nin kasımda ev sahipliği yapacağı COP31 iklim zirvesine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu. Dünyada iklim değişikliğiyle mücadelede önemli eksiklikler olduğunu söyleyen Morgan, 2015'te imzalanan Paris Anlaşması öncesinde küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonuna kadar sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,5 dereceyle sınırlandırma veya 2 derecenin altında tutma hedefine yönelik patikada ilerlenmediğini ifade etti.

Morgan, küresel sıcaklık artışının şu an 2,6 dereceye çıkabileceğini belirterek, şöyle devam etti: "Bu hala kabul edilemeyecek kadar yüksek olsa da Paris Anlaşması olmasaydı, bulunacağımız 4 derecelik olası artış ihtimalinden daha iyi bir yerdeyiz. Paris Anlaşması'nın temiz enerji dönüşümüne verdiği ivme gerçekten çok büyük oldu. Bununla birlikte eksiklikler de var. Son günlerde özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki kriz ve yaşanan gelişmeler, fosil yakıtlara bağımlılığın ne anlama geldiğini açıkça gösteriyor. Petrol ve gaz bağımlılığının ülkeler için ekonomi, enerji ve iklim güvenliği açısından neden bu kadar zararlı olduğunu görüyoruz. Geçmişte ülkeler farklı öncelikler arasında seçim yapmak zorunda olduklarını düşünüyorlardı. Artık ekonomi, enerji ve iklim güvenliğinin birlikte sağlanabileceği çok net bir şekilde görülüyor. Yaklaşan bir El Nino süreci ve dünyanın dört bir yanında krizler düşünüldüğünde, artık harekete geçmenin zamanının geldiğini düşünüyorum."

Bu dönemin iklim değişikliğiyle mücadeleyi güçlendirmek ve temiz enerji dönüşümünü hızlandırmak için "mükemmel bir fırsat penceresi" olduğuna işaret eden Morgan, "Petrol ve gazın ne kadar pahalı, güvensiz ve kirletici olabileceğini, yenilenebilir enerjinin ise uygun maliyetli, temiz ve erişilebilir olduğunu görüyoruz. Bu yeni ekonomik ve enerji güvenliği gerçekliği sayesinde hükümetler gerekli altyapıyı ve politikaları hayata geçirerek dönüşümü hızlandırabilir." dedi. Morgan, ekonomilerin temiz enerji kaynaklarıyla elektrifikasyonu ilerletmesinin kritik önemde olduğunu ifade ederek, COP31 dönem başkanı ve ev sahibi Türkiye'nin en önemli gündem maddelerinden birinin de elektrifikasyon olduğunu anımsattı.

Türkiye'nin COP31'in eylem gündemine liderlik ettiğini ve Avustralya'nın da müzakere başkanlığını yürüteceğini kaydeden Morgan, "COP31 eylem gündeminin, yenilenebilir enerji yatırımlarını artıran ve fosil yakıtlardan çıkışı hızlandıran bir çözüm platformu olarak kullanılması büyük fırsat olur. Bu kapsamda Türkiye ve Avustralya'nın COP başkanlıkları da kendi ulusal politikalarıyla örnek olmaları küresel çabalara katkı sunacaktır. COP başkanlığının kömürden çıkış taahhüdü açıklaması, hem güvenilirliğini artırır hem de ülkeleri çözümler etrafında bir araya getirme kapasitesini güçlendirir." değerlendirmesinde bulundu. Morgan ayrıca COP31'de adil dönüşüm mekanizmaları, şebekelerin güçlendirilmesi ve temiz enerjiye erişimin artırılması konusunda da somut sonuçlar üretilebileceğini anlattı.

Halihazırda Almanya'da devam eden ve COP30 ve COP31 iklim zirveleri arasında teknik bir köprü işlevi gören Bonn İklim Konferansı'na da değinen Morgan, toplantıdaki müzakerelere iyi başlangıç yapıldığını dile getirdi. Morgan, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin küresel iklim çabalarını yavaşlatma çabalarına rağmen Bonn'daki toplantıların ilk haftasında Paris Anlaşması ve "çok taraflılığın" işlemeye devam ettiğini söyledi. Dünyanın tarihsel olarak en büyük emisyon kaynağı ülkesi ABD'nin iklim değişikliğiyle mücadele çabalarından ayrıldığını ve Trump yönetiminin ABD petrol ve gazının küresel rolünü artırmaya yönelik çok aktif bir yaklaşım benimsediğini anımsatan Morgan, "Bunun yansımalarını Venezuela'da, İran'da, ABD içinde iklim mevzuatının zayıflatılmasında ve rüzgar enerjisine karşı yürütülen kampanyalarda görüyoruz. Ancak aynı zamanda bu durum diğer ülkelerin ilerlemesini durdurmadı. Brezilya'daki COP30'da da Paris Anlaşması işlemeye devam etti ve önemli kararlar alındı. Yine de bu durum diğer ülkelerin çok daha fazla sorumluluk üstlenmesini gerektiriyor." şeklinde konuştu.

Morgan, bu kapsamda Çin'in iklim müzakerelerinde lider rol üstlenmek istediğini açıkça ifade ettiğini belirterek, Çin'in yeşil ekonomik büyüme modelini iklim müzakereleri ve diplomasisiyle nasıl birleştireceğinin belirleyici olacağını kaydetti. Çin'in küresel elektrifikasyon hamlesini desteklemesi ve gelişmekte olan ülkelerle yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırmasının son derece önemli olacağını aktaran Morgan, Avrupa Birliği (AB), Afrika ülkeleri ve diğer Asya ülkeleriyle kurulacak iş birliklerinin de aynı derecede kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Morgan, bu dönemin geçmişe göre oldukça farklı olduğunu dile getirerek, "(İklim değişikliğiyle mücadelede) ABD'nin yerini tek bir ülkenin alacağı bir dönem değil. Daha aktif bir Çin'in, AB'nin, orta ölçekli güçlerin ve yükselen ekonomilerin birlikte hareket ettiği, ekonomik refahı, enerji güvenliğini ve iklim güvenliğini aynı anda sağlamaya çalışan bir ülkeler koalisyonu dönemine giriyoruz." dedi.

Almanya hükümetinin mevcut iklim politikalarını da değerlendiren Morgan, ülkede elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 58'inin yenilenebilir kaynaklardan sağlandığını ve enerji dönüşümüne önemli yatırımlar yapıldığını kaydetti. Ancak mevcut Alman hükümetinin "temiz enerji dönüşümünü yavaşlatmak yerine hızlandırması gerektiğinin" altını çizen Morgan, "Ne yazık ki son dönemdeki bazı politika önerileri yenilenebilir enerjiden ziyade doğal gaza yöneliyor. Almanya uluslararası alanda avantaj sağlamak ve yenilenebilir enerji alanındaki başarılı şirketlerini desteklemek istiyorsa yenilenebilir enerjiye daha fazla ağırlık vermeli, bu kaynakların payını yüzde 80'e çıkarma ve sera gazı azaltım hedeflerini yerine getirmeli ama Almanya'daki bağımsız iklim danışma kuruluşları, şu anki hükümet politikaları doğrultusunda ülkenin bu hedeflere ulaşma yolunda olmadığını belirtiyor. Bu nedenle Almanya'nın temiz enerji yönündeki çabalarını artırması gerekiyor." diye konuştu. Morgan, Türkiye ve Almanya'nın iklim değişikliğiyle mücadele ve temiz enerji dönüşümünde işbirliğini artırmak için çok büyük potansiyel bulunduğunu sözlerine ekledi.

Ezan Platformu üyeleri, ezanın aslına çevrilmesinin 76. yılında, kararın altında imzası bulunan dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in Topkapı anıt mezardaki kabrini ziyaret etti. Ziyarete yazarlar Hasret Yıldırım, Muharrem Coşkun ve Mustafa Armağan ile platform üyeleri katıldı. Emekli Müezzin Hafız Mustafa Duman ve Emekli İmam Celallettin Şensoy, program kapsamında Menderes'in kabri başında ezan okudu. Ardından Ezan Platformu üyeleri, günün anlam ve önemine dair konuştu.
Ezan Platformu Başkanı Adem Çevik, "Bugün ezan bayramı. Bunu sivil toplum kuruluşları, Diyanet ve Milli Eğitim Bakanlığı sahiplenmelidir. Türkiye’de ezan yasağı 18 Temmuz 1932’de başladı. 14 Mayıs 1950 seçimleri sonrası 16 Haziran’da Meclis kararıyla, yasak kalkıyor. Aslında yasak kalkmıyor, sadece Arapça okunmasına izin veriliyor. Yasak hala devam ediyor. Yüz yıldır Allah’a, camiye, ezana, Kur’an’a, millete, ümmete savaş açan bir rejimle yönetiliyoruz. Hilafetimize dokundular, Kur’an’ımıza, ezanımıza dokundular. Hatta 3 bin 856 camimizi işgal ettiler, sattılar. Ve harfimize dokundular, camilerimizi yıktılar. Bin yıllık alfabemize soykırım yaptılar. Dil soykırımı yapıldı" diye konuştu.

Davut Has - Sedat Çürük

CHP Merkez Yönetim Kurulu (MYK) CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu başkanlığında toplandı. Yaklaşık 4 saat süren toplantının ardından açıklamalarda bulunan Sarı, MYK’nin gündeminde Türkiye’de gündemi ve ‘mutlak butlan’ süreci olduğunu anlattı.

‘Mutlak butlan’ kararının ardından Özgür Özel tarafıyla sürekli diyalog halinde olmak ve müzakereler yapmak istediklerini dile getiren Sarı, bu konuyla ilgili diyalog heyeti kurma önerisinde bulunduğunu hatırlattı. Sarı, "Bu konuyla ilgili iyi niyetli çabalarımızın sonuç vermediğini de gördük. Biz ne kadar ılımlı yaklaşımla bu süreci diyalogla ve ortak akılla sona erdirelim ve partinin önüne bir yol haritası koyalım biçimde yaklaşırsak yaklaşalım arkadaşlarımız bu konuyla ilgili bizim uzattığımız elleri her seferinde geri çevirdi. Dolayısıyla bir ilerleme şansımız olmadı" ifadelerini kullandı.

"Yarın Parti Meclisi’ni topladığımızda yine kurultay tartışacağız"

Kurultay yapmak istediklerini her defasında dile getirdiklerini hatırlatan Sarı, "Bizler bir kurultaysız yol yürümek niyetinde değiliz. Böyle bir şeyin hiçbir zamanı olmadı. Partinin içine düştüğü bu durumdan ancak bir siyasi müdahaleye çıkabileceğimizi hep söyledik. Bu siyasi müdahalede hiç kuşkusuz ki kurultay. Cumhuriyet Halk Partisi’nin kendi örgütüne kendi delegasyonuna bu konuyu bir kere daha sormaktı. Dolayısıyla böyle bir kaçışımız yok. Ancak bütün bunlara rağmen hala biz aynı yerdeyiz Yarın Parti Meclisi’ni topladığımızda yine kurultay tartışacağız arkadaşlarımızla. Nasıl bir kurultay yapabileceğimizi, yol haritamızın ne olacağını tartışacağız" diye konuştu.

"9 tane arkadaşımız Yüksek Disiplin Kurulu’na sevk edilmiş bulunuyor"

Partinin kurumsal kimliğini korumaya yönelik iş ve eylemler içinde bir siyasal pozisyon almak zorunda kaldıklarını belirten Sarı, şunları kaydetti:

"Partinin bu mutlak butlan belasıyla ilişkilendirilmesine neden olan ve Türkiye tarihinde hiç olmayacak biçimde kongresi ve kurultayları yok sayılan bir Cumhuriyet Halk Partisi sürecine katkı sağlayan, bu konuyla ilgili haklarında şaibe bulunan, kamuoyunda sıklıkla tartışılan, iddianamelere konu olan bu arkadaşlarımızla ilgili bir disiplin süreci uygulama kararı almış bulunuyoruz. Bu karar zor bir karar ama alınması gereken bir karardı. Dolayısıyla temiz siyaset açısından içine düştüğümüz bu durumdan partiyi arındırmak açısından zor da olsa bu kararı almak zorunda kaldık. Arkadaşlarımızın hepsi oy birliği ile böyle bir karara imza atmışlardır. 9 tane arkadaşımız parti tüzüğümüzün ilgili maddeleri çerçevesinde tedbirli olarak kesin çıkarma cezası uygulanmak üzere Yüksek Disiplin Kurulu’na sevk edilmiş bulunuyor ve partideki mevcut tüm görevlerinden de uzaklaştırılmasına an itibariyle karar verilmiş bulunuyor."

"Bizim aklandıktan sonra bütün bu arkadaşlarımıza da kapımız açık"

Disiplin sevk edilen isimleri paylaşan Sarı, "Balıkesir milletvekilimiz Ensar Aytekin, Mersin milletvekilimiz Ali Mahir Başarır, İstanbul milletvekilimiz Gökhan Günaydın, Bursa milletvekilimiz Nurhayat Altaca Kayışoğlu, İstanbul milletvekilimiz Özgür Karabat, Ankara milletvekilimiz Umut Akdoğan, Malatya milletvekilimiz Veli Ağbaba, İstanbul milletvekilimiz Turan Taşkın Özer ve Adana milletvekilimiz Burhanettin Bulut. Bu arkadaşlarımız iddianamelerde yer alan dolayısıyla bizim temiz siyaset anlayışımız çerçevesi içerisinde de arınma siyasetimizin oluşması açısından, buraya katkı sağlamak açısından almış olduğumuz bir karara muhatap oldular. Yargı süreci işliyor kuşkusuz. Ceza davaları devam ediyor, önümüzdeki süreçte bu arkadaşlarımız da kendilerini ispat etmek durumunda kalacaklar ve kendilerinin yargı karşısında savunmak durumunda kalacaklar. Aklanıp gelecekler. Bizim aklandıktan sonra bütün bu arkadaşlarımıza da kapımız açık, kalmaya devam edecekler" ifadelerine yer verdi.

"İtiraz edebilirler itiraz yolları açık"

Basın mensuplarının sorularını cevaplayan Sarı, parti iç tüzüğüne göre ihraç talebinin PM tarafından alındığıyla ilgili soru üzerine, "Parti tüzüğümüzde ivedi işler ivedi durumlar diye bir ibaret ve tanımlama var ve bu ivedi durumlar çerçevesinde herhangi bir parti üyesinin disipline MYK aracılığıyla sevk edilmesini düzenliyor. Daha önce de uygulamaları var bunun. Uygulamalar çerçevesinde biz bu kararı almış durumdayız Elbette arkadaşlarımız buna itiraz edebilirler itiraz yolları açık. Hem MYK kararının kendisine hem Yüksek Disiplin Kurulu’na doğru bir giriş söz konusu olduğunda oraya hem de başka hukuki süreçlere başvurabilirler" dedi.

Sarı, Özgür Özel ile ilgili bir değerlendirme olup olmadığına ilişkin, "Onunla ilgili değerlendirme daha sonra yapılacak" yanıtını verdi.

Ece Nur Öztürk - Gürkan Sayın

Ayazağa mahallesinde özellikle akşam saatlerinde ortaya çıkan ve sayıları neredeyse binleri bulan keneler yüzünden büyük korku yaşayan mahalle sakinleri, kenelerin ölümcül hastalıklara yol açmasından endişe ediyor. Akşamları ellerinde cımbızla kene avına çıkan mahalleli, bir hafta içinde 500’den fazla kene öldürdü.

Peki Sarıyer Ayazağa'da görülen bu ani kene istilasının arkasındaki temel faktörler nelerdir? İstanbul'un diğer yeşil/ormanlık ilçelerinde de benzer patlamalar beklemeli miyiz?

Marmara Üniversitesi, Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Zooloji Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Yavuz Turan, kenelerin ortaya çıkmasında birçok faktör bulunduğunu söyledi.

“Bunlardan birincisi abiyotik faktörlerdir. Türkiye’de özellikle son yıllarda daha ılıman geçen bir kış ve bununla birlikte yüksek sıcaklıklarla gelen bahar ve yaz ayları ile kene popülasyonlarında artış görülüyor” diyen Yavuz Turan ekledi:

“Kenelere özellikle büyük ve küçükbaş hayvanların olduğu ahırlar, meralar, otlak alanlarda çok rastlanıyor. Keneler burada rastladığı hayvan veya insanların vücuduna geçerek ısırma sonucu vücutta beslenmeye başlıyor. Bu sebeple ormanlık, mera, ahır, piknik alanları gibi ortamlar keneler için en uygun ortamlardır.”

KENE POPÜLASYONUNDA ARTIŞ GÖRECEĞİZ

Sarıyer Ayazağa’da belirtilen kene artışının da birçok sebebi olabileceğini belirten Yavuz Turan şunları söyledi:

“İlk önce bu kene türlerinin burada daha önce kaydı olup olmamasına bakmak lazım. Eğer İstanbul için ilk kayıt ise taşınma ile geldiği düşünülebilir. Ayrıca yaklaşık iki hafta önce Kurban Bayram’ını geçirdik. Anadolu’nun farklı kesimlerinde birçok küçük ve büyükbaş hayvan İstanbul’a getirildi. Bu bölgedeki keneler bu hayvanlarla taşınmış olabilirler diye düşünüyorum. İstanbul’da farklı kene türleri bulunuyor. Bu sebeple özellikle bu aylardan itibaren kenelerin popülasyonlarında artış gözlenmesi muhtemeldir.”

KIRIM KONGO RİSKİ VAR MI?

Türkiye'de kene denince akla ilk olarak İç Anadolu ve Karadeniz’in iç kesimlerindeki Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) geliyor. İstanbul ve Marmara genelindeki kene türleri de bu ölümcül virüsü taşıyor mu?

Yavuz Turan, bu soruyu şöyle yanıtladı: “KKKA virüsünü taşıyan kene türünün İç Anadolu ve Karadeniz’in iç kesimlerinde daha çok yaygın olması sebebi ile burada vakaların olduğunu görüyoruz. KKKA veya Lyme hastalığı kene türüne göre değişiyor. Literatür incelendiğinde İstanbul ve Marmara’da da bu kene türleri bulunuyor. Ancak İstanbul'da KKKA riski, hastalığın endemik olduğu bölgelere kıyasla oldukça düşüktür.”

KENELERİN TOPLANMASI MÜCADELE BAKIMINDAN PEK ETKİLİ DEĞİL

Ayazağa mahallesi sakinlerinin kendi imkanlarıyla, cımbızla kene toplaması konusuna da değinen Yavuz Turan, “Kenelerin çıplak elle toplanması önerilmez. Kenenin vücuda tutunması durumunda patojen bulaştırma riskini de artırmış olursunuz. Kene toplanacaksa eldiven kullanılmalı ve dikkat edilmelidir. Ancak bu şekilde kenelerin toplanması mücadele bakımından çok da etkili değildir. Bunun için daha kapsamlı, bilinçli ve entegre mücadele gerekiyor. Kene ısırması ile karşılaşılırsa mümkünse en yakın sağlık merkezine gidip uzmanların yardımına başvurulmalıdır.”

KİMYASAL İLAÇLAMA ÇÖZÜM MÜ KARMAŞA MI?

Vatandaşlar belediyelerden acil olarak 'ilaçlama' talep ediyor. Ancak kontrolsüz sokak ve park ilaçlamalarının kenelerin doğal predatörlerini (karıncalar, kuşlar vb.) öldürerek uzun vadede istilayı daha da artırdığı söyleniyor. Bu durumda belediyeler nasıl bir bilimsel strateji izlemeli?

“Yukarıda da belirttiğim gibi bu tarz mücadelelerde bilinçli ve entegre mücadele gerekiyor. Sadece kimyasal ilaçlama ile kenelerle mücadele mümkün değildir. Belki kısa dönemde faydalı görünebilir ancak uzun dönemde direnç mekanizması devreye girecek ve bu mücadelede hem çevre kimyasal ile kirletilmiş olacak hem de diğer canlılara ve habitatlarına olumsuz etkileri olacaktır” diyen Turan şunları söyledi:

“Bu sebeple belediyeler düzenli popülasyon izlemeleri yapmalıdır. Tabi bu çalışmalar sadece belediyeler tarafından değil planlı kurumlar arası ortak bir çalışma ile gerçekleştirilmelidir. Parklarda, yeşil alanlarda, çayırlık alanlarda düzenli bir şekilde belirli dönemlerde ot biçme işlemlerinin yapılması gerekiyor.”

KİŞİSEL OLARAK BU ÖNLEMLERE DİKKAT EDİN

Yavuz Turan, başta çocuklar olmak üzere herkes için dikkat edilmesi gereken kritik noktaları paylaştı:

-- Park, bahçe, ormanlık alan gibi alanlara mutlaka koruyucu kıyafetler ile girilmesi tavsiye ediliyor.

-- Örneğin açık renkli kıyafetlerin tercih edebilirsiniz. Böylece kıyafet üzerine geçen kenelerin rahatlıkla görülmesi sağlanacaktır.

-- Kısa kollu üst ve alt giysilerden uzak durulmalı. Eğer mümkünse paçalar da çorap içerisine geçirilebilir.

-- Bu tarz yerlere giriliyorsa ve uzun süreli kalınıyorsa mutlaka ara ara vücut kontrolü yapılmalıdır. Üstünde kene olup olmadığı, paça kenarları, saç dipleri, koltuk altı, gibi bölgelere düzenli olarak bakılmalıdır.

BAŞ AĞRISI, HALSİZLİK, İŞTAHSIZLIK, BAŞ DÖNMESİ...

KKKA için önemli bilgiler veren Yavuz Turan, “İnsanın kene ısırmasından sonra bir inkübasyon dönemi vardır. Ortalama beş gün kadar süren bir dönemdir. Bu dönem ısırılan kişiye bağlı olarak artabilir veya azalabilir. Bundan sonra insanda baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık, baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkar. Bununla birlikte vücutta ağrılara da rastlanabilir. İlerleyen safhalarda insanda iç organlarda, burunda, diş etinde kanamalar görülebilir” dedi ve ekledi:

“Bazen idrarda da kana rastlanabilir. Eğer insanlar kene ısırmasından sonra en kısa zamanda tedavi altına alınmazlarsa bu belirtiler sonrasında ölme riski çok fazladır. O yüzden kene tarafından ısırıldığının fark edilmesinden hemen sonra sağlık kuruluşuna gidip kenenin çıkartılmasının sağlanması ve gerekli tetkiklerin yapılması gerekiyor.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Atatürk Havalimanı’nda düzenlenen Sıfır Atık Forumu’nun gala yemeğine katıldı. Gala yemeğinde konuşan Erdoğan, "Medeniyetimizin cümle kapısı olan aziz İstanbul’da, Sıfır Atık Forumu’nun kapanışında sizlerle beraber olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Türkiye’nin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinden foruma teşrif eden konuklarımızın her birine ’Hoş geldiniz, sefalar getirdiniz’ diyorum. Döngüsel ekonomiden iklim dostu üretim modellerine, atığın ekonomik değere dönüştürülmesinden kaynak verimliliğine pek çok önemli başlığın ele alındığı forumun hayırlara vesile olmasını diliyorum. Sıfır Atık Vakfımız ve bakanlıklarımız başta olmak üzere bu kapsamlı organizasyonun düzenlenmesinde emeği geçen tüm kurum ve kuruluşlarımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum" dedi.

Sıfır Atık Forumu’na 5 bini aşkın katılımcının iştirak ettiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:

"Sözlerimin hemen başında iki gün önce idrak ettiğimiz Dünya Çevre Günü’nüzü ve yine yedi gün boyunca çeşitli etkinliklerle dolu dolu geçirdiğimiz İstanbul Sıfır Atık Haftası’nı canı gönülden tebrik ediyorum. Hem çocuklarımızın hem de ziyaretçilerin çevre ve geri dönüşüm alanlarında farkındalığını artıran Sıfır Atık Festivali ve sergimizin de aynı şekilde hayırlar getirmesini temenni ediyorum. 183 ülkeden 120’yi aşkın bakanı, 200’ün üzerinde belediye başkanını, 500’den fazla uluslararası paydaşı bir araya getiren bu platformu son derece kıymetli bulduğumu özellikle ifade etmek istiyorum. Gençlik teşkilatlarından özel sektöre, sivil toplum kuruluşlarından politika yapıcılara, akademisyenlerden karar vericilere 5 bini aşkın katılımcının iştirak ettiği bu forum, Türkiye’nin çevre diplomasisinde ulaştığı yüksek seviyenin açık bir göstergesidir. Forumun bir diğer özelliği de yalnızca teorik düzeydeki tartışmalara değil, somut uygulanabilir ve ölçülebilir çözüm önerilerine odaklanmasıdır. Gerek kapsamı, gerek metodu, gerekse mahiyeti itibarıyla Sıfır Atık Forumu’nun var olan potansiyeli kuvveden fiile çıkaracağına, düşünceyi eylemle buluşturacağına yürekten inanıyorum. Kasım ayında Antalya’da ev sahipliği yapacağımız COP-31 Taraflar Konferansı’na giden yolda forumun üstlendiği misyon çok ama çok değerlidir. Forumun temasının ’Antalya’ya giden yol iklim eylemi olarak sıfır atık’ şeklinde belirlenmesi son derece doğru ve isabetli olmuştur. Foruma fikirleriyle, eleştirileriyle, tespitleriyle katkı yapan herkese şahsım ve milletim adına bir kez daha şükranlarımı iletiyorum. Forumun irade beyanları olan ortak deklarasyon ve ortak sonuç bildirgesinin de çevre ve iklim alanında atılacak yeni adımlar için şimdiden hayırlı sonuçlara vesile olmasını temenni ediyorum."

"Milyarlarca yıllık dünya tarihinde iklim her çağda değişime uğramıştır"

İklimin her çağda değişime uğradığını belirten Erdoğan, "İklim meselesi tıpkı savaş ve küresel salgın gibi insanlığın tamamını tehdit eden ciddi bir sorundur. Özelikle sanayi devrimiyle birlikte hava kirliliğinden gıda kirliliğine, hatta gıda kıtlığına, atık yönetiminden doğal afetlere iklim ve üretim kaynaklı problemlerin kelebek etkisi ile birbirini etkilediği inkar edilemez hakikattir. Bu problemlerin etkisi enerjiden ulaşıma, sağlıktan tarım ve hayvancılığa çok geniş bir alanda her geçen yıl daha da fazla hissedilmektedir. Fakat şu gerçeği de burada açıkça ifade etmemiz gerekiyor. Milyarlarca yıllık dünya tarihinde iklim her çağda değişime uğramıştır. Buradaki asıl mesele bu değişimin krize yol açmadan yönetilebilmesidir. Dolayısıyla bu sorunu iklim değişikliğinden ziyade iklim krizi olarak ele almamız, inanıyorum ki daha gerçekçi olacaktır. Bunu yalnızca isimlendirme düzeyinde kalan sathi bir anlaşmazlığı tekrar su yüzüne çıkarmak için söylemiyorum. Meseleyi doğru adlandırmanın rasyonel çözümleri beraberinde getireceğini vurgulamak adına özellikle dile getiriyorum" ifadelerini kullandı.

"Bir yıl içinde üretilen gıdanın 3’te biri, yani 1,3 milyar tonu israf edilmektedir"

Bir yılda üretilen gıdanın 3’te birinin israf edildiğine dikkat çeken Erdoğan, "Şu hususu da dikkatinize sunmakta fayda görüyorum; yapay zeka ve yeni teknolojilerin üretimi hızlandırdığı, bilinçsiz tüketim alışkanlıklarının tabiatı hırpaladığı, modernitenin tahrip edici etkilerinin hem zihinlerde hem davranışlarda ortaya çıktığı bir dönemi yaşıyoruz. Dünyanın bir kısmı refah ve zenginlik içinde yaşarken, ciddi bir yekün teşkil eden diğer bölümü açlık, yoksulluk ve hastalıklarla mücadele ediyor. İklim krizinin derinleşmesinde en büyük payı olan ülkeler, aynı zamanda bu krizden en az etkilenen ülkelerden oluşuyor. Bir tarafta milyonlarca insan, yiyecek bir lokma ekmek, içecek bir yudum su bulmak için çetin şartlarla boğuşurken, diğer tarafta lüks ve israf tüm hoyratlığıyla devam ediyor. Birleşmiş Milletler’in Dünya Gıda Programı Raporu’na göre dünyanın farklı bölgelerinde 43 milyon çocuk açlığın pençesinde kıvranmaktadır. Bir yıl içinde üretilen gıdanın 3’te biri, yani 1,3 milyar tonu israf edilmektedir. Her sene 3 milyondan fazla çocuk açlıkla bağlantılı hastalıklar neticesinde henüz ömrünün baharındayken hayata veda etmektedir. Öte yandan atık sorunu da küresel çapta önemli bir tehdit unsuru olarak karşımızda durmaktadır" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Eşim Emine Erdoğan’ın forumun açılışında gündeme getirdiği Pasifik Okyanusu’nun kuzeyinde tonlarca atık ve plastikten oluşan 1,6 milyon kilometrekare büyüklüğündeki çöpten kıta sorunun hangi vahim boyutlara vardığını ortaya koyan gerçekten ürkütücü bir örnektir. Elimizdeki veriler bu sorunun azalacağına daha da derinleşeceğini gösteriyor. 2023’te 2,1 milyar ton olan katı atık miktarının eğer önlem alınmazsa 2050’de 3,8 milyar tona yükselmesi bekleniyor. Türkiye olarak tabiatı hem Rabbimizin bizlere emaneti hem de gelecek nesillere teslim edilmesi gereken bir miras olarak görüyor, çevre, iklim ve atık yönetimi noktasında gerekli adımları titizlikle atıyoruz. Yeşil dönüşüm, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınmayı temel alan bir yaklaşımla hareket ediyor, iklim krizinin etkilerini asgari seviyeye indirmek için yoğun çaba harcıyoruz" ifadelerini kullandı.

"2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranımız, 2025’te yüzde 37,53’e, yani neredeyse 3 katına çıktı"

Geri kazanım oranının 2053’te yüzde 70’e çıkarılacağını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "2017’de eşim Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, bugün hamdolsun Birleşmiş Milletler nezdinde kabul gören küresel bir çevre seferberliğine dönüştü. 2022’de Türkiye’nin ana sunucu, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak ilan edilmesi, bu yöndeki samimi çabaların en kıymetli meyvesi oldu. Sıfır Atık Hareketi’yle hayata geçirilen proje ve uygulamalarla ekonomimize tam 365 milyar lira katkı sağladık. 90 milyon ton atığı geri kazandırdık. 613 milyon ağacın kesilmesini engelledik. 36 milyon ağacın karbon salınımına denk gelen 180 milyon ton sera gazı salınımının önüne geçtik. 2 trilyon litre su, 270 milyar kilovatsaat enerji, 60 milyar litre petrol ve 390 milyon metreküp atık depolama alanı tasarrufu temin ettik. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranımız, 2025’te yüzde 37,53’e, yani neredeyse 3 katına çıktı. Bu oranı 2035’te yüzde 60’a, 2053’te ise inşallah yüzde 70’e çıkaracağız. 2053 net sıfır emisyon hedefimiz doğrultusunda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyorum. Bu düşüncelerle 2017 yılında çevre hassasiyetinin ve gelecek nesillere yönelik derin bir mesuliyet bilincinin simgesi olarak başlayan Sıfır Atık Hareketi’ni 9 yıl gibi kısa sürede global bir çevre ve iklim mücadelesine dönüştüren, başta harekete ilham veren ve öncülük edenler olmak üzere tüm emek sahiplerine yürekten teşekkür ediyorum" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Finans Merkezi'nde 3. Dünya İslam Ekonomi Zirvesi'nde açıklamalarda bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından önce çıkanlar şöyle:

Kalpleri birbirine bağlayan aziz şehirde üçüncü İslam Dünya Ekonomi Zirvesi ile birlikte olmaktan memnuniyet duyuyorum.

Tüm katılımcılarımıza hoş geldiniz diyorum.

Zirvemize yurtdışından teşrif eden konuklarımıza, tarihiyle, kültürüyle, yeşili ve mavisiyle göz kamaştıran şehrin tadını çıkartmalarını tavsiye ediyorum.

Şeyh Salih Abdullah Kamel’i rahmetle yad ediyorum.

Merhumun fikir ve ideallerini bugüne taşıyan Abdullah Salih Kamel kardeşime de ayrıca teşekkür ediyorum.

Zirvede fevkalade nitelikli tartışmalar yapıldı ve yapılacak.

Alanında uzman isimler sermayenin İslam dünyasındaki rolünü etraflıca değerlendirecek.

Dijital dönüşüm ve yönetişim gibi çağın yeni gerçeklikleri de masaya yatırılıyor zirvede.

Uluslararası yatırımlar ve bölgesel finans entegrasyonundan, dijital İslami bankacılığa, İslami sermayenin makro ve mikro ekonomik düzeylerdeki rolüne, yapay zeka araçlarının kullanımından, farklı konular özelinde yapılacak fikir alışverişlerinin ufuk açıcı neticelere vesile olmasını diliyorum.

Zirveyi yeni bir kilometre taşı olarak görüyorum.

Şurası bir gerçek ki, İslam alemi olarak son yıllarda farklı cephelerde pek çok krizle aynı anda mücadele ediyoruz.

Hürmüz boğazındaki geçişlerin durma noktasına gelmesi tüm dünyayı olumsuz etkiliyor.

Savaş, kriz ve belirsizliklerin tesiriyle daha fazla tahrip ediliyor güven ortamı.

Ekonomi ve finans alanında küresel bir kırılmanın meydana geldiği günleri yaşıyoruz.

Endişe verici bir rakam paylaşmak istiyorum. Küresel borçluluk 350 trilyon dolara ulaştı. Bu borç yükünün ne kadar sürdürülebilir olduğu cevaplanması gereken ciddi b ir sorudur. Ameliyat gerektiren rahatsızlıkları pansumanla tedavi edemezsiniz.

Borca ve faize dayalı küresel finans mimarisi 2008 krizi sonrasında palyatif adımlarla halının altına süpürmeyi tercih etmiştir. Adalet, ahlak, üretim ve adil paylaşım ilkelerini merkeze alan iktisadi paradigmaya geçilmeden krizlerin önüne geçilmeden.

"FAİZİN OLDUĞU YERDE BEREKET OLMAZ"

Faizin olduğu yerde bereket olmaz. Katılım finans tüm dünya için daha adil model. Katılım finans alanındaki kurum sayısı artıyor.

Bu sıkıntılar çözülmedikçe farklı aralıklarla aynı problemleri yaşamaktan kurtulamayız. Dünya 5’ten büyüktür tespitimiz yalnızca kural ve değerlerin yok sayıldığı uluslararası konjonktürü değil, ekonomik ticari ilişkileri de kapsamaktadır.

İslam ekonomisinin prensiplerini ne kadar sahiplenirsek hedeflerimize o kadar çabuk ulaşırız. Bizde her şeyden önce bereket diye bir kavram vardır. Bereket, Rahmetli Erbakan hocamızın tarifiyle helal yollardan elde edilen 1 liralık kazancın haram bulaşan 2 liralık kazançtan daha büyük olduğuna inanmaktır. Kapitalizmin anlaması mümkün olmayan bir kavramdır. Yalnızca kâr maksimizasyonu ve tüketim hırsının dikkate alınıp adaletin dışlandığı ortamda bereket kendisine yer bulamaz.

Yalnızca ekonomik kalkınmayı değil, aynı zamanda içtimai bünyenin güçlendirilmesini ve çevrenin de korunmasını esas alır. Bu değerlerimizi küresel ekonomi aktörlerine iyi anlatmak mevcut sistemi bunun ışığında tamir etmek hepimizin önceliği olmalıdır. Tüm dünya için daha adil ve güvenli bir modeldir katılım finans. Sosyal finans gibi alanları kapsayan katılım finansı yeni bir küresel finans mimarisinin inşasına katkı sağlayacak şey olarak görüyorum.

Ülkemizi yatırımın, üretimin ve finansal araçların bir araya geldiği güçlü bir bağlantı noktası yapmak için çalışıyoruz. Katılım finans kuruluşlarının, finansal hizmet ihracatından elde ettikleri gelirler için uygulanan Yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi matrah indiriminin süresini 2047 yılına kadar uzattık. Banka ve sigorta muameleleri vergisi, harç vergisi ve gelir vergisi avantajlarını devreye aldık.

Finansal faaliyet harcı muafiyetini 5 yıldan 20 yıla çıkarttık. Banka ve sigorta muameleleri vergisi, harç vergisi ve gelir vergisi avantajlarını devreye aldık. İstanbul Finans Merkezi’ndeki şirketlerin transit ticaret ve yurtdışı aracılık faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri kurumlar vergisinin dışında tuttuk.

Türkiye’de katılım finans alanındaki kurum sayısı ve işlem hacmi istikrarlı şekilde artmaya devam ediyor

Aktif büyüklüğü 4,7 trilyon TL’yi aşan katılım bankacılığı sektördeki payını %9,5 seviyesine yükseltti. 3’ü dijital 10 katılım bankamız çeşitlenen ürün portföyüyle sistem içindeki ağırlığını artırıyor. Katılım sermaye piyasalarında sukuk ihraçları ciddi büyüklüğe ulaştı, 614 milyar TL seviyesine geldi. %36’sı katılım finans kuruluşları ve reel sektör tarafından gerçekleştirildi. Bankacılık dışı sukuk reel %33,3 artışla 16,6 milyar TL oldu.

Bu tablo bize sukukun alternatif bir finans aracı olarak konumunu sağlamlaştırdığını gösteriyor. Katılım esaslı emeklilik fonlarının büyüklüğü %74 artışla 798 milyar TL’ye, katılım esaslı borsa yatırım fonlarının toplam değeri 239 milyar TL’ye yükseldi.

Katılım esaslı menkul kıymet yatırım fonlarının büyüklüğü reel olarak %47 oranında arttı 2025 sonu itibarıyla 864 milyar TL’ye ulaştı. Ülkemizde katılım esaslı faaliyet gösteren 9 tasarruf finansman şirketinin aktif büyüklüğü 323 milyar TL’ye çıktı. Tasarruf finansmanı sistemine katılan kişi sayısı 1,2 milyonu aştı. 2026 ilk çeyreğinde katılım endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değeri BİST’teki tüm şirketlerin %36’sına ulaştı. 6,3 milyon yatırımcının %69’u katılım endeks kapsamındaki şirketlere yatırım yaptı.

Sigortacılık şirketlerinin toplam prim üretimi 26 milyar TL oldu. Bireysel emeklilik sistemindeki 2,3 trilyon TL’lik toplam fon tutarının %40’lık bölümü katılım esaslı fonlarda değerlendirildi.

Katılım finans sistemine güç katacak iki haberi burada paylaşmak isterim. Emlak Bankası’nı 2018’de yaptığımız düzenlemeyle Emlak Katılım’a çevirmiştik. Kurumumuz kısa sürede katılım finansın en dinamik aktörlerinden oldu. Emlak Katılım’ı halka arz etmeyi hedefliyoruz. Önümüzdeki dönemde milletimizin güçlü büyümeye doğrudan ortak olmasına imkan sağlayacağız.

Ziraat, Vakıf ve Halk Katılım’ın birleştirilmesi bir diğer hamlemiz olacak. Bu hamleyle sektör farklı bir ivme kazanacaktır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, TÜFE'deki değişim Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,71 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 16,61 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,61 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,24 artış olarak gerçekleşti.
TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık yüzde 34,86 arttı
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,86 artış, ulaştırmada yüzde 34,29 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 45,59 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,60, ulaştırmada 5,63 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,07 yüzde puan oldu.
TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık yüzde 0,48 azaldı
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,48 azalış, ulaştırmada yüzde 2,03 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,28 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde -0,12, ulaştırmada 0,35 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu.
Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla, 28 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 9 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 137 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.
Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık yüzde 31,30 arttı, aylık yüzde 2,87 arttı
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,87 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,93 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,30 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,74 artış olarak gerçekleşti.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık yüzde 28,93 arttı, aylık yüzde 2,75 arttı
Yİ-ÜFE Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,75 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,04 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,93 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 26,96 artış gösterdi.
Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde yıllık yüzde 30,72 arttı
Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 42,74 artış, imalatta yüzde 30,72 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 6,88 artış ve su temininde yüzde 35,00 artış olarak gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara mallarında yüzde 27,76 artış, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,39 artış, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 31,05 artış, enerjide yüzde 31,45 artış ve sermaye mallarında yüzde 23,73 artış olarak gerçekleşti.
Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde aylık yüzde 1,99 arttı
Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,85 artış, imalatta yüzde 1,99 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 12,04 artış ve su temininde yüzde 3,37 artış olarak gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara mallarında yüzde 2,94 artış, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,31 artış, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,29 artış, enerjide yüzde 6,60 artış ve sermaye mallarında yüzde 1,58 artış olarak gerçekleşti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakere sürecine ilişkin nihai kararı değerlendirmek üzere Beyaz Saray’da danışmanlarıyla bir araya geldi. Ancak ABD basınında yer alan haberlere göre toplantıda herhangi bir sonuca ulaşılmadı. ABD merkezli The New York Times gazetesinin üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre Trump, Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda yaklaşık iki saat süren görüşmeden, İran ile üzerinde mutabakata varılması beklenen anlaşma taslağına ilişkin herhangi bir karar almadan ayrıldı. Konuya ilişkin henüz Beyaz Saray’dan bir açıklama yapılmadı.

ABD Başkanı geçtiğimiz saatlerde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağını kabul etmesi gerektiğini belirterek Hürmüz Boğazı’nın geçişlerden ücret alınmadan yeniden özgür bir şekilde deniz ulaşımına açılması gerektiğini söylemişti. Trump ayrıca, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun ABD tarafından yer altından çıkartılacağını ve söz konusu nükleer materyallerin imha edileceğini savunmuştu.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına yönelik ABD ablukasının kaldırılacağını açıklamıştı. ABD Başkanı söz konusu açıklamada, nihai kararını vermek üzere Beyaz Saray'da bir toplantıya katılacağını bildirmişti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Trump’ın müzakere sürecine ilişkin ifadelerini sert bir dille eleştirerek, "Batılıların ‘şöyle olmalı, böyle olmalı’ gibi bir dil kullanma hakkı yok" demişti.

MURAT ÖZTEKİN - Türkiye Gazetesi

Necip Fazıl Kısakürek, bundan tam 43 sene evvel, yani 25 Mayıs 1983’te hayata gözlerini kapadı. Usta edebiyatçı, farklı türlerden 100’den fazla eser kaleme aldı; ancak bunlar kadar aksiyoner kişiliği ve çarpıcı fikirleriyle de gündeme geldi. Kısakürek’in hayatı da çok konuşuldu, çok tartışıldı…

Necip Fazıl, son yıllarda ideolojik tartışmalarla gündemden düşmüyor. Usta kalem, aynı zamanda üzerine en çok tez yazılan Türk edebiyatçılar arasında yer alıyor. Türkiye’de şimdiye kadar Kısakürek’in temel konusu olduğu 150’den fazla akademik tez kaleme alındığı görülüyor. Daha geniş çerçeveli değerlendirmelerle birlikte Necip Fazıl’ın 300’den fazla doktora ve yüksek lisans tezinde ele alındığı tahmin ediliyor.

Peki, Necip Fazıl neden hâlâ çok konuşuluyor ve tartışılıyor?

DÜNYA GÖRÜŞÜ BUGÜN DE AKTÜEL

Soruyu Kısakürek’e dair çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Abdullah Uçman’a sorduğumuzda, “eşsiz sanatçılığının” buna yol açtığını söylüyor. Prof. Dr. Uçman şöyle konuşuyor:

“Necip Fazıl, tabir yerindeyse ‘komple bir sanatçıydı’. Cumhuriyet devrinde şairliği kadar hikâye yazarlığı, tiyatro yazarlığı kadar hatipliği, fikir adamlığı kadar araştırmacılığı böylesine güçlü başka bir isim yok. Üstelik ondaki bütün bu kabiliyetler birbirini çelmelememiş; her biri kitap çapında eserlere dönüşmüş. Onun benimsemiş olduğu dünya görüşü de aslında Hazreti Âdem’den beri bütün insanlığın benimsemesi gereken meselelere dayanmaktadır. Çoğu da güncelliğini korumaktadır. Dolayısıyla Necip Fazıl üzerine bu kadar çok değerlendirme yapılması ve vefatı üzerinden 40 küsur yıl geçmesine rağmen gündemde kalması, bence bunlardan ileri geliyor.”

Kısakürek’e yapılan tenkitlerin “ideolojik” olduğunu söyleyen Uçman, “Onu bir dönem göklere çıkaran çevreler, dünya görüşü değiştikten sonra ‘sabık şair’ diye karalamaya çalıştılar. Ancak Necip Fazıl hiçbir dönem bir partinin ve kliğin emrine girmemiş bir şahsiyettir. Yapılan eleştiriler oldukça ideolojiktir ve tutarlı değildir” diye konuşuyor.

MÜCADELE ADAMI OLMASI GÜNDEMDE TUTTU

Edebiyat tarihine dair araştırmalarıyla tanınan Beşir Ayvazoğlu ise, “Necip Fazıl büyük bir şairdir. Hemen herkesin hafızasında Necip Fazıl’dan hiç olmazsa bir şiir, bir beyit yahut bir mısra vardır. Bu her şaire nasip olacak bir mazhariyet değildir. Daha da önemlisi, Necip Fazıl’ın zor zamanlarda ezilmiş, dışlanmış, yok sayılmış bir kesimin sözcülüğünü üstlenmiş bir mücadele adamı olmasıdır. Necip Fazıl’ın devamlı gündemde kalmasını sağlayan en önemli hususiyetlerin bunlar olduğunu zannediyorum” ifadelerini kullanıyor.

ANLAŞILMADAN BENİMSENDİ, TANINMADAN DIŞLANDI

Peki, varisleri Necip Fazıl’ın bu kadar gündemde kalması hakkında ne düşünüyorlar? Kısakürek’in yazar torunu Şeyma Kısakürek, bunu usta edebiyatçının tam olarak anlaşılamamasına bağlıyor. Şeyma Kısakürek şunları söylüyor:

“Merhum amcamın tabiriyle Üstad’ın bulunduğu yer anlaşılmadan benimsenmek ve tanınmadan dışlanmak arasındadır. Necip Fazıl’ın hâlâ tam olarak idrak edilemediğini düşünüyorum. Dolayısıyla çözülemeyen, gizem barındıran şeyler insan psikolojisi itibariyle merak uyandırıyor. İnsanların Üstad’ın nerede durduğunu ve ne söylediğini tam oturtamadıkları kanaatindeyim. Bu sebeple Üstad Necip Fazıl daha çok konuşulacak ve tartışılacaktır.”

Kısakürek, Necip Fazıl’ın şahsiyeti yerine fikirlerine bakılması gerektiğini kaydederek, “O Allah’ı ve İslam’ı işaret edip sonsuzluğu sorgulamayı anlattı. Bizim onun anlattığı hakikate odaklanmamız lazım” diyor.

TEOMAN MESELESİ

Şeyma Kısakürek’e şarkıcı Teoman’ın baskılar sonrasında Necip Fazıl’a eser adamaktan vazgeçmesini ve diğer siyasi tartışmaları sorduğumda ise şu cevabı veriyor: “Herkes Üstad’a kendi cephesinden bakar, onu kendi idraki noktasında değerlendirir. Dolayısıyla benim burada herhangi biri hakkında bir şey söylemem doğru olmaz. Ancak şu kadarını söyleyeyim: Türkiye’de uzun zamandır süregelen bir kimlik inşası problemimiz var. Kimliklerini inşa edemeyenler basma kalıp etiketlerden faydalanmaya çalışıyor. Sanırım Can Yücel’in ‘Solda adam mı var Necip Fazıl’ı anlayacak’ sözü hâlâ önemli.”

SİYASİ HAREKETLERLE ÖZDEŞLEŞTİRİLDİ

Öte yandan Necip Fazıl’ın hâlâ tartışılmasında şairin bazı güncel siyasi hareketlerle özdeşleştirilmesi de tesirli gibi görünüyor. Anlaşılan Kısakürek, hayattayken olduğu gibi daha çok polemiklere mevzu olacağa benziyor.

Editör : MURAT ÖZTEKİN

Kurban Bayramı tatili nedeniyle İstanbul'da bazı noktalarda trafik yoğunluğu yaşanıyor. Tatilini memleketleri ya da tatil beldelerinde geçirmek isteyen sürücülerin yola çıkmasıyla birlikte gece saatlerinde kentin çeşitli bölgelerinde araç yoğunluğu arttı.

D-100 Karayolu, TEM Otoyolu ve köprü bağlantı yollarında trafik akışı yer yer yavaşlarken, Avrupa Yakası’ndan Anadolu Yakası yönüne geçişlerde bazı noktalarda uzun araç kuyrukları oluştu. Tatil yolunda olumsuzluk yaşanmaması için güvenlik önlemlerini artıran trafik ekipleri ise denetimlerinde sürücülere dikkatli olmaları yönünde uyarıda bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları şu şekilde: 

İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi'nin ikincisinde sizleri konuk etmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum. Değişen küresel manzarada enerji güvenliği ve işbirliği konusuyla tertiplenen zirvenin sektörünün hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Zirvenin ikinci kez tertiplenmesine öncülük eden Enerji Bakanlığımıza ve Turkuaz Medya'ya teşekkür ediyorum. 

Enerji arz güvenliğinin günlük hayattan uluslararası siyasete her alanda önem kazandığı bir süreçteyiz. Enerji, milli güvenliğin, kalkınmanın ve bölgesel istikrar için önemli olan bir güç unsuru olmayı perçinliyor. Enerji kaynaklarını maliyet etkin şekilde temin etmek devletler için önemli hale geliyor. Son olaylar enerji arz güvenliğinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. 

28 Şubat'ta İran'a karşı başlatılan hava saldırılarının olumsuz etkilediği alanların başında enerji geliyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarında yüzde 50 artışlar gördük. Enerji tedarikinde ciddi sıkıntılar baş gösterdi. Bunun artçı sarsıntıları turizmi ve ekonomiyi vurmaya devam ediyor. Türkiye geçiş ve kavşak noktasıdır. Bölgemizde meydana gelen son krizler Türkiye'nin bu özelliğini teyit etmiştir. Ülkemiz savaşın dışında kalmış, diplomasiyi önceleyen girişimleri ile sükûnete katkı sağlamıştır. Türkiye enerji güvenliğinde ve barışın kilit aktörü olarak öne çıkmıştır. Enerji kaynaklarının güvenli, istikrarlı ve düşük maliyetli geçişini temin etmek, en az bu kaynaklara sahip olmak kadar önemlidir. Türkiye'nin vazgeçilmezliği bu süreçte bir kez daha anlaşılmıştır. Bunda son 23 yılda hükümetimizin çok büyük adımlarının payı vardı. Göreve geldiğimizde Türkiye'nin doğalgaz giriş kapasitesi 90 milyar metreküptü. Bugün 495 milyar metreküpe çıktı. Toplam 5 boru hattı ile doğalgaz tedarik ediyoruz. Türkiye 50'den fazla şirketten doğalgaz temin ediyor. LNG terminalleri FSRU tesisleri ve boru hatlarıyla Türkiye'nin en büyük enerji merkezlerinden biri haline getirdik. Günlük LNG saflaştırma kapasitemizi mevcut 161 milyon metreküpten 200 milyon metreküpe çıkartacağız. 

2016'da ilan ettiğimiz sondaj ve arama faaliyetlerimiz bir diğer başarımızdır. Bulanlar ancak arayanlardır şiarıyla 10 yılda bu alana ciddi yatırım yaptık. Kendi gemilerimizle, kendi ekipmanlarımızla Mavi Vatan'da faaliyet yürüttük. Fatih Sondaj gemimizle Cumhuriyet tarihimizin en büyük keşfini yaptık. Muhalefetin küçümsediği Sakarya kuyusunda 9,5 milyon metreküp doğalgaz üretiyoruz. Bu üretimle milyonlarda hanemizin enerji ihtiyacını karşılıyoruz. Osmangazi Platformu ile günlük üretimimiz 20 milyon metreküpe yükselteceğiz. 8 milyon hanemizin ihtiyacını Karadeniz'den karşılayacağız. 2. yüzer platformumuzun inşaatı sürüyor. 2028'de bu platformun devreye girmesiyle günlük üretim 45 milyon metreküpe çıkacak ve 16-17 milyon hane faydalanacak.

Gabar Dağı'ndaki petrol keşfimiz Cumhuriyet tarihine geçti. Terörle anılan bölgeler bugün istikrarla anılıyor. Turizm artıyor, tarım gelişiyor, vatandaşın yüzü gülüyor. Terörün gölgesi çekildikçe şehirlerimiz hızla ayağa kalkıyor. Gabar'da yapılan üretim Türkiye'nin enerji arz güvenliğine katkı sağlıyor. Yurt içindeki üretimin yüzde 44'ü sadece Gabar'dan gelmektedir. Terörsüz Türkiye sürecinde yeni bir hikaye yazılmaya başlanacaktır. Türkiye ekonomisine 2 trilyon dolar maliyeti olan ağır bir yükten kurtulunurken bu kaynaklar daha verimli alanlara yöneltilecek. 

Diyarbakır'da 4 saha belirlendi. Önümüzdeki yıllarda 24 kuyuda çalışma planlıyoruz. Türkiye Petrollerinin 1 milyon varil petrol ve doğalgaz üreten bir şirket haline gelmesi için hem yurt içinde hem de yurt dışında faaliyetlerimizi sürdüreceğiz. 

Somali'deki sondaj faaliyetlerimiz, Pakistan'daki çalışmalarımız, Libya'dan Orta Asya'ya işbirliklerimiz... Somali açıklarındaki aramalarımız Türkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondajı olması bakımından tarihi önemdedir. Sondaj operasyonunu 6 ila 9 ay arasında tamamlamayı vermeyi planlıyoruz. 

Komşumuz Suriye'de de hem maden, hem petrol tarafında yeni hükümet ile çalışmalarımız sürüyor. Türkiye olarak sürecin suhuletle tamamlanması için Suriye hükümetine gereken desteği veriyoruz. Diğer taraftan madencilik alanında büyük bir çalışma içerisindeyiz. Maden çeşitliği açısından 9'uncu sıradayız. Ülkemiz 2025'te madencilikte 6,2 milyar dolarlık gelir elde etti. Dünya bor rezervlerinin yüzde 74'ü ülkemizde bulunuyor. Ülkemiz Eti Maden aracılığıyla dünya bor pazarının lideridir. Nadir toprak elementlerinde Eskişehir'de keşfedilen dev rezerv Türkiye'yi küresel alanda şampiyonlar ligine taşımıştır. Eskişehir'de lityum-karbonat üretiminde ilk ürünü elde ettik.

'ENERJİDE TAM BAĞIMSIZLIK TÜRKİYE'NİN KIZIL ELMASI'

Kritik madenler artık petrol ve doğal gaz kadar önemli hale gelmiştir. Savunma Sanayi'nden yüksek teknolojiye bir çok sektörün geleceği bu yarışa bağlanmıştır. Türkiye bu yarışta seyirci değil oyun kurucu olmayı hedeflemektedir. 

Ufku ve vizyonu eski Türkiye'yi aşamayanlara rağmen dünyanın derin deniz filosuna sahip en büyük 4. ülkesi oldu. Temiz enerji alanında tarihimizin en büyük projelerini hayata geçirdik. Bütün bunları huzur iklimi sayesinde başardık. Yere sağlam bastık. Kararlı yürüdük. Enerjide de tarihi bir başarıya imza attık. İnşallah enerjide, madencilikte ve doğal kaynaklarda daha büyük başarılar elde etmek için çalışacağız. Hükümranlık alanlarımızdaki tüm kaynakları işleyeceğiz. Savunma sanayinde olduğu gibi enerjide tam bağımsızlık ülkemizin kızıl elmasıdır. Türkiye bu hedefe doğru emin adımlarla yürümektedir. Rabim yolumuzu açık etsin diyorum. 

YÖK'ten yapılan yazılı açıklamada, "İstanbul Bilgi Üniversitesinin kurucu vakfına mahkemece kayyım atanması üzerine 2547 sayılı Kanun’un ek 11. Maddesi gereğince alınan faaliyet izninin kaldırılmasına dair Cumhurbaşkanı Kararı bugünkü Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yükseköğretim Kurulu, öğrencilerimizin herhangi bir mağduriyet yaşamaması ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin aksamadan yürütülmesi hususunda gerekli tedbirleri ivedilikle almaktadır.

Öğrencilerimizin yanı sıra üniversitemizde görev yapan idari ve akademik personele dair herhangi bir mağduriyete fırsat vermeden gerekli işlemler yerine getirilecektir.

Konuyla ilgili detaylı açıklamalar önümüzdeki günlerde yapılacak olup, kıymetli öğrencilerimizin, ailelerinin ve yükseköğretim camiasının süreçle ilgili doğru ve güncel bilgileri yalnızca Yükseköğretim Kurulunun resmî iletişim kanallarından takip etmelerini önemle rica ederiz." ifadelerine yer verildi.

Enterkonnekte elektrik hattı çalışmalarının devam ettiğini belirten Yılmaz, KKTC’ye deniz altından doğalgaz boru hattı döşenmesi konusunda haziran ayında önce mutabakat zaptı, ardından hükümetler arası anlaşmanın imzalanacağını açıkladı.

DOĞALGAZ HIZLI İLERLEYECEK

KKTC’ye doğalgaz hattı döşenmesi konusunu geçen ay Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar duyurmuş ve BOTAŞ’ın bu yönde çalışma yürüttüğünü belirtmişti. Cevdet Yılmaz ve Başbakan Ünal Üstel’in dünkü buluşmasına Enerji Bakanı Bayraktar da katıldı, toplantının ana konusu KKTC’ye yönelik enerji projeleri oldu. Cevdet Yılmaz, KKTC’ye enterkonnekte elektrik hattı projesinin devam ettiğine ve Rum-Yunan ikilisinin Türkiye’nin AB ile enterkonnekte bağlantılı olması nedeniyle siyasi engeller çıkardığına dikkat çekti, doğalgaz hattı projesinin, önünde bu tür engeller olmaması nedeniyle daha hızlı ilerleyeceğini vurguladı. KKTC’ye ulaştırılacak doğalgaz ilk etapta elektrik üretiminde kullanılacak.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM

Kıbrıs sorununa da değinen Cevdet Yılmaz adadaki iki eşit egemen halkın ve iki devletin varlığı kabul edilmeden gerçekçi ve kalıcı bir çözümün mümkün olmadığını kaydetti. Rum siyasilerin Türkiye ve KKTC’ye yönelik nefret dili kullandığını ifade eden Yılmaz, iki komşu devletin iyi ilişkiler ve işbirliği içinde yan yana yaşamasının bölgesel istikrara da katkı sunacağını sözlerine ekledi.

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde kurulacak olan yeni tesis, klasik kömür yakımından farklı çalışan “coal-to-chemicals” yani “kömürden kimyasal üretim” teknolojisini kullanacak.

Bu sistemde kömür doğrudan yakılmıyor; yüksek ısı altında parçalanarak sentez gazına dönüştürülüyor. Ortaya çıkan hidrojen ve karbonmonoksit gibi gazlar daha sonra farklı kimyasal süreçlerden geçirilerek metanol, plastik hammaddesi, sentetik yakıt ve çeşitli petrokimya ürünlerine çevriliyor.

Uzmanlara göre bu teknoloji yalnızca kimyasal üretimle sınırlı değil. “Coal-to-liquids” (CTL) adı verilen yöntemle kömürden dizel, benzin, uçak yakıtı ve gemi yakıtı gibi sıvı yakıtlar da elde edilebiliyor. Süreçte kömür önce gazlaştırılıyor, ardından açığa çıkan gazlar soğutulup kimyasal olarak işleniyor. Son aşamada ise katkılarla farklı yakıt türlerine dönüştürülüyor.

Çin son yıllarda özellikle enerji güvenliği nedeniyle bu alana büyük yatırım yapıyor. Reuters’a göre ülkede kömürden gaz, yakıt ve kimyasal üretim kapasitesi hızla büyüyor. Pekin yönetimi, olası jeopolitik krizlerde petrol ve LNG ithalatının kesintiye uğraması riskine karşı bu tesisleri stratejik güvenlik unsuru olarak görüyor.

Kömürden sıvı yakıt üretimi aslında onlarca yıllık bir teknoloji. Özellikle petrol kaynaklarının sınırlı olduğu dönemlerde birçok ülkede kullanıldı. En bilinen örneklerden biri, apartheid döneminde uluslararası yaptırımlarla karşı karşıya kalan Güney Afrika oldu. Ülkede kömürden sentetik benzin ve dizel üretimi uzun yıllar yaygın şekilde kullanıldı. Benzer yöntemler geçmişte bazı Afrika ülkelerinde de uygulandı. Ağır sanayi bölgelerinde ortaya çıkan hava kirliliği ve kimyasal emisyonların sağlık sorunlarına yol açtığına dair çok sayıda tartışma yaşandı.

Uzmanlar, modern tesislerde filtreleme ve karbon yakalama teknolojileri kullanılsa da kömür bazlı kimya endüstrisinin hâlâ yüksek çevresel risk taşıdığına dikkat çekiyor.

Geçtiğimiz sene konuşan Türkiye Kömür Üreticileri Derneği (KÖMÜRDER) Başkanı Muzaffer Polat, Türkiye'nin yaklaşık 22 milyar ton kömür rezervi bulunduğunu hatırlatarak, "Türkiye'de temiz kömür teknolojilerinin geliştirilmesi gerekiyor, böylelikle bu rezerv kullanılabilir" demişti.

İngiltere ve Fransa savunma bakanları liderliğinde 40’tan fazla ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı’na ilişkin toplantı düzenlenecek.

Orta Doğu’da gerilim devam ederken, onlarca ülke Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik askeri planları ele alacak. İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İngiltere Savunma Bakanı John Heale ve Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin liderliğinde 40’tan fazla ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı’na ilişkin toplantı düzenleneceği belirtilerek, söz konusu toplantının çok uluslu misyonun ilk Savunma Bakanları Toplantısı olacağı aktarıldı.

Fransa ve İngiltere, Orta Doğu’ya uçak gemisi sevk ettiklerini duyurmuş, İran ise, İngiltere ve Fransa’yı Hürmüz Boğazı’na savaş gemileri göndermemeleri konusunda uyarmıştı.

İngiltere ve Fransa, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak için çok uluslu bir görev gücü oluşturma çabalarına öncülük ediyor.

M5 Dergi'de yer alan habere göre, Hürjet’in İspanya’ya satış anlaşmasıyla küresel savunma havacılığında dengeler değişirken, ABD Hava Kuvvetleri de Boeing üretimi T-7A Red Hawk programı için yeni üretim kararını devreye aldı. ABD Hava Kuvvetleri, T-7A Red Hawk ileri jet eğitim uçağı programını düşük oranlı ilk üretim (Low-Rate Initial Production/LRIP) aşamasına taşıdı. Bu kapsamda Boeing’e; 14 adet eğitim uçağı, yedek parçalar, destek ekipmanları ve eğitim sistemlerini içeren yaklaşık 219 milyon dolarlık sözleşme verildi.

Nisan ayında tamamlanan geliştirme testleri ve değerlendirme süreçlerinin ardından alınan karar, ABD Hava Kuvvetleri’nin 60 yılı aşkın süredir hizmette bulunan yaşlı T-38 Talon eğitim filosunu değiştirme hedefinde önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor. Program kapsamında uzun vadede toplam 351 adet T-7A Red Hawk uçağı ile 46 adet yer tabanlı simülatörün, önümüzdeki on yıl içinde Hava Eğitim ve Öğretim Komutanlığına bağlı beş farklı üsse teslim edilmesi planlanıyor.

T-7A Red Hawk, pilotları dördüncü, beşinci ve gelecekteki altıncı nesil savaş uçakları ile bombardıman platformlarına hazırlamak amacıyla geliştirildi. Platformda gelişmiş aviyonik sistemler ve modern simülasyon altyapısı bulunuyor.

T-7A Red Hawk, ABD Hava Kuvvetleri için tamamen dijital tasarım ve mühendislik yöntemleriyle geliştirilen ilk uçak olma özelliğini taşıyor. Bu yaklaşımın, geliştirme süresini azaltması, üretim süreçlerini hızlandırması ve bakım-idame faaliyetlerini kolaylaştırması hedefleniyor. ABD Hava Kuvvetleri, programın erken safhalarında üretim ve test risklerini yönetebilmek amacıyla T-7A’nın aşamalı düşük oranlı üretim stratejisiyle ilerleyeceğini açıkladı. Buna göre ilk üç üretim partisinin her biri için ayrı onay süreci işletilecek.

Yetkililer, bu yöntemin devam eden testlerden elde edilen bulguların üretim sürecine entegre edilmesine imkân sağlayacağını belirtiyor.

Programın önceki uçuş testlerinde özellikle acil durum tahliye sistemiyle ilgili çeşitli sorunlar tespit edilmiş ve bu durum teslimat takviminde gecikmelere neden olmuştu. ABD Hava Kuvvetleri, T-7A’nın 2027 yılında ilk operasyonel kabiliyete ulaşmasını hedeflerken; mühendislik çalışmaları, üretim faaliyetleri, eğitmen hazırlıkları, bakım personeli eğitimleri ve geliştirme testleri devam ediyor. Program kapsamındaki test faaliyetlerinin önemli bir bölümü Kaliforniya’daki Edwards Hava Üssü’nde yürütülüyor.

SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı'nın ilk 3 gününde Türk şirketleri yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi imzaladı.

SAHA 2026, Türkiye ve Avrupa'nın en büyük savunma, havacılık ve uzay sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul organizasyonuyla İstanbul Fuar Merkezi'nde devam ediyor.

SAHA 2026'da Türk şirketleri ihracata yönelik anlaşmalar yapıyor.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "SAHA 2026'da ülke olarak tarihi bir rekora imza attık. Fuarın ilk 3 gününde firmalarımız yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi imzaladı. Bu gurur tablosunu inşa eden tüm SAHA İstanbul üyelerimizi canıgönülden tebrik ediyorum." ifadelerini kullandı.

SAHA 2026, yarın gerçekleştirilecek etkinliklerin ardından sona erecek.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sıfır Atık Vakfı ev sahipliğinde Haberturk.com Yayın Koordinatörü Mesut Toptan'ın da aralarında olduğu gazetecilerle bir araya geldi.

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji tarafında üç temel mesele ile uğraştığını belirterek, “Türkiye olarak 3 temel mesele ile uğraşıyoruz. Birisi artan talep. Türkiye ekonomisi büyüyen, nüfusu artan bir ülke. Elektriğe çok daha ihtiyaç duyulacak bir döneme giriyoruz. Dünyadaki trendler bizi o tarafa itiyor. Elektrikli araçlar hayatımıza giriyor. Daha çok elektrikleşen bir Türkiye ve dünyaya gidiyoruz. Birinci işimiz bu artan talebi karşılamak.” dedi.

Artan talep ile birlikte enerji ithalatının da yükseldiğine işaret eden Bayraktar, “Hem talep artıyor hem de ithalat artıyor. Ekonomimizin üzerinde bir yük var.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda hareket ettiğini belirten Bayraktar, “Bir taraftan da Sayın Cumhurbaşkanımızın ilan ettiği 2053 net 0 emisyon hedefi var. Bu bütün her şeyin değiştiği bir dünya demek.” değerlendirmesinde bulundu.

Enerji verimliliğinin bu üç başlık için kritik önemde olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Bu üç ciddi meselede bir alan var ki üçüne de ilaç. O ilaç enerji verimliliği ilacı. Ekonominin tamamında enerjisini verimli kullanan bir Türkiye’ye ihtiyaç var.” dedi.

Sıfır Atık Vakfı ile yapılan iş birliğine değinen Bayraktar, imzalanan protokolün somut projelere dönüştürüldüğünü ifade etti.

Toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Bayraktar, “86 milyonu mobilize etmemiz lazım. Farkındalığı artırmamız lazım. 7’sinden 70’ine bir iş bu.” dedi.

Bu kapsamda çocuklara yönelik örnek verdiğini aktaran Bayraktar, “23 Nisan’da çocuklarla bir araya geldik. Sizden bir şey istiyorum dedim; evinize gidin ailenize deyin ki elektrikleri ihtiyacımız yoksa kapatacağız.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, “5-7 Haziran’da Sıfır Atık Forumu’nda enerji bakanlarını Türkiye’ye davet edeceğiz. Belki eylül ayında bu işi küresel anlamda zirveye çıkaracak bir başka iş yapacağız.” dedi.

Enerji verimliliğinin maliyet avantajına da değinen Bayraktar, “Türkiye’nin çabaları var. Birçok proje var ama en ucuz enerji kaynağı, enerjiyi verimli kullanmak. Arz güvenliğinde avantaj sağlıyor bu. Yakmadığınızda emisyona da katkısı oluyor.” ifadelerini kullandı.

PETROL VE DOĞAL GAZ ARAMALARINDA YENİ FAZ

Türkiye’nin petrol ve doğal gaz aramacılığında yeni bir faza geçtiğini belirten Bayraktar, Türkiye Petrolleri’nin yurt dışında daha etkin olacağını söyledi.

Bayraktar, “Biz yeni bir faza geçiyoruz. Berat Bey ile başlayan, aramalar yapan Türkiye’den; Milli Enerji ve Maden Politikası’nın 10’ncu yılında onun yeni fazına geçmiş oluyoruz. Artık Türkiye Petrolleri dışarıda daha etkin olacak. Onun için Somali’de varız, Libya’da enteresan şeyler duyacaksınız. Pakistan’da varız. Orta Asya’da, Türk cumhuriyetlerinde projelerimiz var. Türkiye Petrolleri olarak 1 milyon varil/gün hedefimiz var. Venezuela dahil projelere bakıyoruz.” dedi.

Türkiye’nin petrol ve doğal gaz ihtiyacına da değinen Bayraktar, “Biz petrol ve doğal gazdan vazgeçiyor da değiliz. Günlük 2 milyon varil petrol ve doğal gaza ihtiyacımız var. Bu yerinde durmuyor, artıyor.” ifadelerini kullandı.

KARADENİZ ÖNCELİK, AKDENİZ GÜNDEMDE

Bayraktar, denizlerde yürütülen arama faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, Karadeniz’e odaklanıldığını belirtti.

“Akdeniz’den vazgeçmedik. Geçmişte 9 derin deniz sondajı yaptık. Karadeniz gazı gibi keşfimiz olmadı maalesef.” diyen Bayraktar, Karadeniz’deki potansiyele dikkat çekti.

Bayraktar, “Odağımız Karadeniz’de üretimi artırmak. Karadeniz’de o kadar büyük potansiyel var ki. Benim bütün mesaimi buraya ayırmam kadar doğal bir şey olamaz.” dedi.

Karadeniz’de yeni sondaj çalışmalarının sürdüğünü belirten Bayraktar, yeni keşiflerin hedeflendiğini ifade etti.

Akdeniz’de çalışmaların devam ettiğini kaydeden Bayraktar, “Akdeniz’de aramadan vazgeçmiş değiliz. Yeni projede KKTC’ye bir doğal gaz boru hattı çalışması içindeyiz. BOTAŞ mühendislik çalışması yapıyor. İnşallah orada bulacağımız bir gazı daha sonra Türkiye’ye bir akışla sunabiliriz. Bu bağlantısallık en önemli mesele.” dedi.

YENİ ENERJİ MİMARİSİ: ELEKTRİKLEŞME VE BAĞLANTISALLIK

Türkiye’nin enerji politikalarının uzun vadeli olduğunu belirten Bayraktar, “Türkiye’nin enerji politikaları uzun soluklu. Etkilerini de orta ve uzun vadede gördüğümüz konular. Neticeleri 10, 20, 30 yılda görebilirsiniz.” dedi.

Dünyada yaşanan dönüşüme işaret eden Bayraktar, yapay zekanın etkileriyle birlikte enerji sistemlerinin de değişeceğini ifade etti.

Bayraktar, “Yeni enerji mimarisinde elektrikleşmeyi merkeze koyuyoruz. Türkiye’yi elektriklendiriyoruz. Aklınızda ne varsa elektriklendiriyoruz.” dedi.

Türkiye’de 34 milyon araç bulunduğunu ve yıllık 27 milyon ton dizel tüketildiğini belirten Bayraktar, enerji altyapısına yönelik yatırımların önemine işaret etti.

Bayraktar, “Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, elektrik iletim ve dağıtım altyapısına yatırım ihtiyacı var. 10 milyarlarca dolarlık bu alana yatırım ihtiyacı var.” dedi.

Bölgesel bağlantı projelerine de değinen Bayraktar, enerji iletim hatları ve boru hatlarının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

SURİYE VE ULUSLARARASI İŞ BİRLİKLERİ

Bayraktar, Suriye’de petrol ve maden alanında ortak çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Uluslararası enerji şirketleriyle yapılan iş birliklerine değinen Bayraktar, “Offshore’da son birkaç aydır Exxon, Chevron, BP, Shell ve Total ile iş birliği anlaşması imzaladık. BP ile yine bayağı şaşıracağınız bir anlaşma üzerinde çalışıyoruz. İmza atılma aşamasına geldik.” dedi.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne ilişkin süreçte ekipman ve finansman kaynaklı gecikmeler yaşandığını belirten Bayraktar, bu sorunların Rusya’nın desteğiyle aşıldığını ifade etti.

KRİTİK MADENLER VE NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ

Türkiye’nin kritik madenler alanında strateji belgesi hazırlığında olduğunu belirten Bayraktar, nadir toprak elementlerine ilişkin çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Bu kapsamda ilgili kurumların yer alacağı bir yapı oluşturularak yol haritası hazırlanmasının hedeflendiğini ifade etti.

OPEC VE KÜRESEL ARZ KIRILMASI

Küresel enerji piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, “BAE, OPEC+’tan ayrılacağını duyurdu. Dünya önemli bir kırılma yaşıyor. Enerji piyasaları özelinde yaşanan bir süreç.” dedi.

Dünya genelinde ciddi bir arz kesintisi yaşandığını ifade eden Bayraktar, “Dünyada ciddi bir arz kesintisi var. Bu büyük bir rakam. Pandemide bile dünyadaki tüketim ve talep 11 milyon varil düşmemişti, ciddi bir problem.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, “Böyle olunca ülkeler bir anlamda kendi politikalarını belirleme ve OPEC+’ın karşısında farklı grupta yapılanma ya da Batı tarafında diyelim bir oluşumda yer alma hamlesi içinde olabilirler. Kurumsal yapı olması gerekmiyor. Analizlerini yapıyoruz. Etkilerini göreceğiz.” dedi.

OPEC’in üretim politikasına da değinen Bayraktar, “OPEC ‘üretimi kısalım fiyatları yukarıda tutalım’ diyordu. Fiyatlar yönünden dünyanın dengeye kavuşması bizim beklediğimiz bir şey. Kararın devamını görmemiz lazım.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, “Körfez’de iki ülke var Hürmüz geçişinden daha az etkilenen BAE Umman tarafına 1,5 milyon varil indirebiliyor. Suudi Arabistan da 4-5 milyon varili batıya taşıyabiliyor. Ama neredeyse 11 milyon varil dünya sisteminden çıkmış durumda.” dedi.

KÜRESEL PİYASALARDA KIRILMA VE HÜRMÜZ ETKİSİ

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelere de değinen Bayraktar, “Hürmüz Boğazı açılıyor, saatler sonra kapanıyor.” dedi.

Bu gelişmelerin ekonomik etkilerine işaret eden Bayraktar, “Bu krizin bize etkisi, petrol 100 dolar ortalamada devam ederse yıl sonuna kadar ilave 13.6 milyar dolar. 125 dolar olursa 24 milyar dolara çıkıyor. Bunlar ilave maliyet.” ifadelerini kullandı.

Vergi boyutuna da değinen Bayraktar, “Bir de bu işin vergi boyutu var. Hürmüz krizi nedeniyle yaklaşık 600 milyar TL eşel mobilden yıl sonuna kadar eksik vergi durumu var Hazine tarafında.” dedi.

SIFIR ATIK VAKFI BAŞKANI AĞIRBAŞ: İSTANBUL'U MERKEZ HALİNE GETİRMEK İSTİYORUZ

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, enerji ve çevre politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Enerji verimliliği ile sıfır atık yaklaşımının birbirinden ayrılmaz iki başlık olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, “Sayın Bakanımız enerji alanında kritik dönemlerde kritik roller üstlenen bir bakanlığa liderlik ediyor. Gençler arasında en çok sempati duyulan bakanlarımızın başında geliyor. Gündeme dair değerlendirmeler yapmak istedik. Enerji verimliliği ve sıfır atık iki ayrılmaz başlık” ifadelerini kullandı.

Ağırbaş, Emine Erdoğan’ın himayelerinde 5-7 Haziran tarihlerinde düzenlenecek Sıfır Atık Forumu’na da değinerek, “Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi himayeleri ve liderliğinde 5-7 Haziran’da Sıfır Atık Vakfı olarak gerçekleştireceğimiz Sıfır Atık Forumu’nda yol haritası ortaya çıkacak” dedi.

İstanbul’u küresel ölçekte bir merkez haline getirmek istediklerini vurgulayan Ağırbaş, “İstanbul’u dünyadaki sıfır atık ve enerji verimliliği konularının merkezi haline getirmek istiyoruz. Sayın Bakanımız bu konuda liderlik ediyor. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, enerji alanındaki liderliği Sayın Bakanımız üstleniyor” diye konuştu.

Ağırbaş ayrıca sosyal projelere de değinerek, “Somali’deki çalışmaları gördüm, ben de gurur duydum. Berat Bey’in de çalışmaları vardı, ben sizlere teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Habertürk TV Ankara Temsilcisi Nasuhi Güngör'ün sorularını yanıtladı. Almanya Uluslararası Ulaştırma Forumu'nda bulunan Bakan Uraloğlu'nun açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

Uluslararası Ulaştırma Forumu, demiryolu olsun karayolu olsun gerekli düzenlemeleri yapma noktasında Avrupa merkezli, halihazırda 69 ülkenin üye olduğu, Türkiye'nin kurucularından olduğu önemli teşkilatlardan bir tanesi. 20 yıldır düzenlenen forumda 2 günlük bir programa biz de katılmış olacağız.

"BUGÜN BİRÇOK ULUSLARARASI TEMAS GERÇEKLEŞTİRDİK"

Bugün Gana Bakanı ile ikili görüşme yaptık. Uluslararası Yol Federasyonu, Uluslararası Taşımacılar Birliği, Demiryolları Birliği ile ikili görüşmeler yaptık. Yarın Alman bakan başta olmak üzere belli görüşmeler olacak.

"DÜNYADA JET YAKITI PROBLEMİ VAR AMA BİZDE YOK"

Artık hiçbir dünya ülkesi kendine yeter durumda değil. En gelişmişinden en az gelişmişine kadar ticaret yapmak zorunda. Ticareti yaparsınız, mal alışverişinde mutabık kalırsınız, ödemeleri yaparsanız ama taşıyamazsanız bir anlamı olmaz. Hammaddesinden nihai ürüne kadar. Bunu olağan şartlarda yapıyor olmanız elbette kıymetli ama daha kıymetlisi olan olağanüstü şartlarda yapabilmeye hazırlıklı olmanız lazım. Hazırlıklı değilseniz sınıfta kalırsınız. Örnekleri çokça var. Türkiye çok şükür bunlardan bir tanesi değil. Gerçekten birçok beslenme ve dışarı açılma kaynağı olduğu için Türkiye bu krizden mümkün olduğu kadar ya da en az etkilenen ülkelerden birisidir. Dünyada jet yakıtı problemi görülüyor, şu anda bizde yok çok şükür. Sadece normal şartlarda değil anormal şartlarda da alternatiflerimiz olması lazım. Farklı ulaştırma koridorlarından besleniyor ya da onları kullanıyor olmamız lazım.

"ÜÇ KITANIN KAVŞAĞINDAYIZ, BU COĞRAFYAYI DONATTIK"

Bizim bulunduğumuz coğrafya gerçekten çok çok önemli bir coğrafyayız. Üç kıtanın birleşim noktasındayız. Bu coğrafyayı siz belli donanımlarla donatmamışsanız yazık etmiş olursunuz. Biz donattık. Karayolu, havayolu, demiryoluna kadar. Birçok yatırım yaptık. Kriz olan Hürmüz Boğazı, Süveyş Kanalı olsun yıllardır alternatif projeleri hayata geçirme çabası içinde olduk. Kalkınma Yolu'nu ortaya koyduğumuzda Hindistan çıkışlı bir proje ortaya konulmuştu. Dedik ki 'Bu aksiyonel değil reaksiyoner projedir, altında bir şey yok'. Biz Kalkınma Yolu'na çalışmıştık. Bugün Kalkınma Yolu'nu Türkiye'ye bağlamış olsaydık Hürmüz Boğazı'nı bu kadar konuşmuş olmazdık.

"KALKINMA YOLU ORTA KORİDORDA STRATEJİK BİR PROJE"

Kalkınma Yolu, ismi çok güzel seçilmiş. Sadece ulaştırma koridoru. Türkiye'nin tam merkezinde bulunduğu orta koridor. O kadar çok gündeme oturdu ki, AB nasıl işbirliği yapabiliriz noktasında çok istekli. Cevdet Bey'in Erivan'da katıldığı toplantıda Avrupa Birliği tarafı isteklerini gündeme getirdi. Belli yatırımlar için belli zamanlar da gerekli. Bir demiryoluna başladınız, karayoluna başladınız, bunlar 3-4 yıl zaman alır.

"TÜRKİYE-SURİYE-ÜRDÜN HATTINI BAŞLATTIK, SUUDİ ARABİSTAN’I DA KATIYORUZ"

Tam bu dönemde Türkiye-Suriye-Ürdün olarak kara taşımacılığını aktif hale getirme yönünde inisiyatif aldık ve başlattık. Şimdi buna Suudi Arabistan'ı da katıyoruz. 3'lü mekanizmayı inşallah 4'e çevireceğiz. Tekerleğin döndüğü karayolu sistemi var. Sayın Cumhurbaşkanımızın Suudi Arabistan-Körfez ziyaretinde gündeme gelen Riyad'dan başlayan ve Türkiye'den Avrupa'ya giden demiryolunun inşası ve ilerleyen zamanlarda Umman üzerinden denize açılan demiryolu iradesini ortaya koymuş durumdayız.

"İSLAM İŞ BİRLİĞİ TEŞKİLATI’NI YENİDEN AKTİF HALE GETİRMEYİ KONUŞTUK"

İslam İşbirliği Teşkilatı kurulmuş olan düzen. En son başkanlığını biz yapmışız, başkanlığını üstlenen ülkeler yapamamış, imkanları olmamış. Sonra Dışişleri Bakanı ile yaptığımız görüşmede bunu tekrar hayata geçirmeyi konuştuk. Bağlantısallık her şeyin odağında oldu. Bunu düzenledik epey geniş katılım oldu. Bundan sonra daha da iyisi olacaktır. Şu anda iki şehir arasında bir proje var veya bir şehrin projesi var, oraya yatırım yaparsın. O ilin siyasetçileri 'ne zaman bitecek' der. Biz de 'başlamak bitirmenin yarısıdır' deriz. Dünyanın her tarafında iş yapan Türk müteahhitler var. İş yapmada dünyada birinci sıradayız dersek abartmış olmalıyız. Her türlü mühendisliğinden, projesinden yapımına kadar disiplinli ve ekosisteme sahibiz.

"KARAYOLU, HAVALİMANI VE DEMİRYOLUNDA BÜYÜK ARTIŞ SAĞLADIK"

Türkiye 'ertesi gün maaşım bankaya yatacak mı?' diye düşünen Türkiye'den 2023-2035-2071 hedefleri koyan bir Türkiye'deyiz. Karayollarında 6 bin 101 kilometreden 30 bin kilometreye getirdik. 26 havalimanından 58'e çıkarmışız. 2 tane devam ediyor 60'a çıkarmış olacağız. Demiryollarında 14 bin kilometreye getirmişiz. Türkiye gibi ülkede 4200 kilometre devam eden demiryolu inşaatımız var. Hedefimiz 28 bin kilometreye çıkarmak.

"TERÖR OLMASAYDI 2053 HEDEFLERİNİ ŞİMDİDEN YAKALARDIK"

Terörsüz Türkiye sürecini yaşıyoruz. Teröre 2,5 trilyon dolar harcadığımızın varsayımıyla konuşuyoruz. Yatırım bütçesinin üçte birinin bakanlığımızın aldığını görerek. 2053 hedeflerin tamamını şu an gerçekleştirmiş olurduk.

"HÜRMÜZ’DEKİ GEMİLERİMİZİ GÜVENLE ÇIKARMAK İÇİN ÇALIŞIYORUZ"

Hürmüz'de 15 gemimiz vardı. 3 tanesini çıkarabildik. Kalan 12 gemiden 4 tanesinden çıkış talebi yok. Onlar orada enerji üretimi ve tankerler arasında transfer noktasında. 8 geminin çıkış talepleri geçerli. Onları emniyetli şekilde alma noktasında Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği halindeyiz.

"RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ KISA SÜREDE BİTMESİNİ TEMENNİ EDİYORUZ"

Rusya-Ukrayna savaşı var. Ciddi bir zamana yayılmış. Böyle bir zamana yayılıyor olmasından endişe ederiz. Cumhurbaşkanımız bu işin başlamaması için efor sarfetti. İnşallah kısa zamanda biter. Bunun kendi rutinine dönmesi aylar alacaktır onu da söyleyeyim.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Bugün Avrupa'nın Türkiye'ye duyduğu ihtiyaç, Türkiye'nin Avrupa'ya olan ihtiyacından daha fazladır. Yarın bu ihtiyaç daha da artacaktır. Avrupa bir yol ayrımındadır. Ya Türkiye'nin büyüyen gücünü ve küresel ağırlığını birliğin dar boğazdan çıkışı için bir fırsat olarak görecekler ya da dışlayıcı söylemlerin Avrupa'nın geleceğini karartmasına müsaade edecekler" dedi.

Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Beştepe’de toplandı. Toplantının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, gündeme dair değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasının hemen başında dün yaşanan fırtınadan etkilenen Gaziantep, Şanlıurfa ve Adıyaman başta olmak üzere illerdeki vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini ileten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Aşırı yağışların ve fırtınanın da etkisiyle meydana gelen kazalarda hayatını kaybeden kardeşlerimize Allah'tan rahmet diliyor, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar temenni ediyorum. Tarım ve İçişleri Bakanlarımız sahadaki birimlerimizle durumu yakından takip etmekte, hasar tespit çalışmalarını titizlikle yürütmektedirler" ifadelerini kullandı.

"Türkiye ezberlerin bozulduğu, belirsizliğin arttığı, insanlığın yol ve yön arayışının hızlandığı günümüzde bölgesinin en güçlü, en istikrarlı ülkesi olarak göz doldurmakta"

Türkiye’nin dünyada yaşanan olumsuz gelişmelerden artık eskisi kadar etkilenmediğine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Dünyanın ve bölgemizin çatışmaların, siyasi ve ekonomik çalkantıların, sosyal gerilimlerin girdabında sağa sola savrulduğu bir dönemde Türkiye rotasından ayrılmadan emin adımlarla hedeflerine doğru ilerliyor. Yaşadığımız her hadise Türkiye'nin dayanıklılığını ortaya koyuyor. Bölgemizdeki her kriz Türkiye'nin son 23 yılda kat ettiği büyük mesafeyi ispat ederken, ülkemizin istikrar adası konumunu daha da perçinliyor. Türkiye ezberlerin bozulduğu, belirsizliğin arttığı, insanlığın yol ve yön arayışının hızlandığı günümüzde bölgesinin en güçlü, en istikrarlı ülkesi olarak göz doldurmakta, adından söz ettirmektedir. Şunu büyük bir gururla ifade etmek isterim ki bugün artık her alanda kendi ayakları üstünde durabilen, hatta bunun da ötesine geçerek dostlarına ve kardeşlerine en zor zamanlarında destek veren bir Türkiye vardır. Karşılaştığımız onca engele rağmen 23 yıldır sabırla uyguladığımız stratejilerin semerelerini topladığımız bir dönemdeyiz" dedi.

"12 aylık ihracat tutarında ilk defa 275,8 milyar dolara çıkarak Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık"

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin birçok avantaj sağladığını ve bu avantajlar sayesinde tüm dünyayı kara kara düşündüren savaşın yıkıcı etkilerini birçok alanda en düşük seviyede tutmayı başardıklarını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Geçen hafta açıklanan kritik veriler, Türkiye ekonomisinin küresel krizleri yönetme kapasitesini bir kez daha teyit ve tescil etmiştir. Bölgemizdeki savaşa rağmen ihracatımız nisanda güçlü bir performans sergiledi. Nisan ayında ihracatımız yıllık yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara ulaştı. Ocak-nisan dönemi ihracatımız ise 88 milyar 630 milyon doları buldu. 12 aylık ihracat tutarında ilk defa 275,8 milyar dolara çıkarak Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık. İhracatımızın detaylarına baktığımızda ümitvar bir tabloyla karşılaşıyoruz. 166 ülke ve bölgeye ihracatımız arttı. 26 sektörün tamamında ihracatımız yükseldi. Sektörler sıralamasında 3,9 milyar dolarla otomotiv liderliğini sürdürürken, 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler ikinci, 1,8 milyar dolarla elektrik elektronik üçüncü, 1 milyar 451 milyon dolarla hazır giyim dördüncü oldu. Savunma ve havacılık ihracatımızın 962 milyon dolara ulaşmasını ayrıca kıymetli buluyoruz. Böylece yılın ilk dört ayında bu alanda yüzde 28 oranında artış kaydederek önemli bir başarıya imza attık. Bir diğer çarpıcı rakam şudur; bin 18 firmamız ilk kez yurt dışına ürün satma başarısı göstermiştir. Ticarette korumacılık eğilimlerinin güçlendiği, talebin daraldığı ve jeopolitik risklerin tırmandığı bir dönemde bu ihracat rakamları takdire şayandır. Şu da bir gerçek ki Türkiye'nin potansiyeli bunun çok çok üzerindedir. İnşallah yeni pazarlara açılarak ihracatı teşvik ederek, ihracatçılarımıza destek olarak daha yüksek rakamlara ulaşacağız" açıklamasında bulundu.

"Turizm gelirimiz yılın ilk çeyreğinde geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 4,2 artarak 9 milyar 896 milyon dolara yükseldi"

Türkiye’nin turizm alanında da oldukça verimli bir dönem geçirdiğini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biliyorsunuz 2025 yılını turizmde 64 milyon ziyaretçi ve 65,2 milyar dolar turizm geliriyle kapatmıştık. Sektörü olumsuz etkileyen çeşitli zorluklara rağmen hamdolsun 2026’ya çok güçlü bir giriş yaptık. Turizm gelirimiz yılın ilk çeyreğinde geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 4,2 artarak 9 milyar 896 milyon dolara yükseldi. Yine bu dönemde turist sayımız yüzde 4,2 oranında artışla 9 milyon 219 bine ulaştı. İlk çeyrekte yabancı ziyaretçilerin kişi başı gecelik ortalama harcaması ise 116 dolardan 119 dolara çıktı. Ekonomimize ve sektörümüze hayırlı uğurlu diyorum" dedi.

Bu sene Türkiye'nin uluslararası görünürlüğünü artıracak zirvelere ve etkinliklere ev sahipliği yapacağını da hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’de düzenlenecek uluslararası etkinliklerin de Türk turizminin yıldızının parlamasına katkı sunacağına inandığını söyledi.

"İşsizlik oranımız tek haneli seyrini 35’inci ayında da korumuş oldu"

Verilerin sadece ihracat ve turizmde değil, istihdam tarafında da umut verici olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İşsizlik oranı bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1’e geriledi. İstihdam sayımız aynı dönemde 226 bin kişi artarak 32 milyon 425 bin kişiye, istihdam oranımız ise 0,3 puan artarak yüzde 48 buçuğa yükseldi. Keza iş gücü sayımız mart ayında bir önceki aya göre 129 bin kişi artarak 35 milyon 298 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranımız ise 0,1 puan artışla yüzde 52,8’e çıktı. Böylece işsizlik oranımız tek haneli seyrini 35’inci ayında da korumuş oldu. Bununla birlikte atıl iş gücü oranındaki yükselişi de dikkatle takip ediyoruz" diye konuştu.

"Enflasyonla mücadelede küresel atmosfer itibarıyla rüzgara karşı yürüyor olsak da irademizde en küçük bir gerileme yoktur"

İhracat, istihdam ve turizmdeki olumlu tabloya rağmen savaşın etkilerinin enflasyon rakamlarında hissedildiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bugün nisan ayı enflasyon oranı yüzde 4,18 olarak açıklandı. Halen çok yüksek seyreden akaryakıt fiyatları dünyada olduğu gibi bizde de enflasyon üzerinde ağır baskı oluşturuyor. Enflasyonla mücadelede küresel atmosfer itibarıyla rüzgara karşı yürüyor olsak da irademizde en küçük bir gerileme yoktur. Karamsarlığa kapılmadan, felaket tellallarına kulak asmadan biz doğru bildiğimiz yolda sağlam adımlarla ilerlemekte kararlıyız" ifadelerini kullandı.

"Avrupa içerisinde özellikle belli kesimlerde Türkiye'ye karşı kökleşmiş olan önyargıları bir türlü aşamadık"

Avrupa Birliği ve Türkiye ilişkilerine dair konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, son dönemde Türkiye'nin Avrupa'daki konumuna dair yine Avrupalı aktörlerin bazı yıpratıcı tartışmaları körüklediğini söyledi. Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine dair süreci tarih tarih sıralayan ve süreç içerisinde Türkiye’nin çeşitli sebeplerle çifte standartlara maruz kaldığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

"Biz maruz kaldığımız onca çifte standarda rağmen tam üyelik yolundaki çalışmalarımızı inatla sürdürdük. Bugün de Avrupa Birliği kurumlarıyla ve ülkeleriyle karşılıklı temaslarımız yoğun bir şekilde devam ediyor. Ancak burada şunu çok net ifade etmem gerekiyor; ilk başvuru tarihimiz olan 1950’den beri Avrupa içerisinde özellikle belli kesimlerde Türkiye'ye karşı kökleşmiş olan önyargıları bir türlü aşamadık. Kimi zaman demokrasimizi dillerine doladılar, kimi zaman ekonomimizi tehdit olarak gördüler, kimi zaman nüfusumuz üzerinden korku yaydılar, kimi zaman inancımızı bahane ederek bizi ötekileştirdiler ama her seferinde Türkiye'yi dışlayacak, Türkiye'nin tam üyelik sürecini yavaşlatacak, Türkiye'yi kapıda bekletecek bir bahane mutlaka buldular. Türkiye değişti, dönüştü. Ekonomisini ve demokrasisini güçlendirdi. Ama bu çevrelerin ülkemize yönelik çarpık yaklaşımında hiçbir değişim olmadı. Biz diğer aday ülkelerden farklı olarak işte bu zihniyetle ve temsilcileriyle de mücadele etmek zorunda kaldık. Merhum Özal'ın dediği gibi sadece uzun ince değil, aynı zamanda suni engeller ve engebelerle dolu bir yolda yürüdük. Teessüfle belirtmeliyim ki bu yolculuk yine aynı zeminde devam ediyor. Türkiye'ye yönelik stratejik şaşılık maalesef birliğin pek çok kurumunda hem de çok bariz biçimde varlığını muhafaza ediyor."

"Bugün Avrupa'nın Türkiye'ye duyduğu ihtiyaç, Türkiye'nin Avrupa'ya olan ihtiyacından daha fazladır"

Türkiye olmadan Avrupa Birliği’nin tamamlanamayacağını dile getiren Erdoğan, "Gelinen noktada bir gerçeği açık açık dile getirmek durumundayım. Dün olduğu gibi bugün de mesele Ankara'nın nerede durduğu değildir. Mesele Brüksel'in geleceğin dünyasında nerede olmak istediğidir. Kendini nerede gördüğüdür. Türkiye'nin tam üye olarak yer almadığı bir Avrupa Birliği'nin küresel bir aktör ve çekim merkezi olmayacağı artık anlaşılmalıdır. Biz hini hacette varlığı hatırlanacak, ihtiyaç duyulunca kapısı çalınacak, sahir zamanlarda ötelenecek bir ülke değiliz. Hiçbir zamanda olmayacağız. Avrupa Birliği Türkiye'nin yapıcı tavrının kıymetini çok iyi bilmeli, bunu hor kullanmamalı, bunu zora sokacak eylem ve söylemlerden imtina etmelidir. Unutulmasın ki ne Türkiye eski Türkiye'dir ne de dünya eskisi gibi batılı devletlerin nüfus alanına sıkışmış haldedir. Bölgesel işbirliklerinin önem kazandığı, yeni aktörlerin boy, verdiği küresel sistemin çok kutupluluğa doğru hızla evrildiği yeni bir dünya kuruluyor. Ve Türkiye yeni sistemin kutup başlarından biri olmaya namzet en güçlü ülkeler arasında yer alıyor. Bakın açık söylüyorum. Bugün Avrupa'nın Türkiye'ye duyduğu ihtiyaç Türkiye'nin Avrupa'ya olan ihtiyacından daha fazladır. Yarın bu ihtiyaç daha da artacaktır. Avrupa bir yol ayrımındadır. Ya Türkiye'nin büyüyen gücünü ve küresel ağırlığını birliğin dar boğazdan çıkışı için bir fırsat olarak görecekler ya da dışlayıcı söylemlerin Avrupa'nın geleceğini karartmasına müsaade edecekler. Bizim temennimiz Avrupa'daki karar alıcıların siyasi ve tarihi önyargılarını artık terk ederek Türkiye'yle samimi, sahici ve göz hizasında ilişkiler geliştirmeye odaklanmalarıdır. Böyle bir ilişkinin kazananı Türkiye'nin de ayrılmaz parçası olduğu Avrupa kıtası olacaktır. Biz milletimizin yüksek menfaatlerini rehber edinerek bu yolda sabırla vakarla alnımız ak, başımız dik bir şekilde yürümeye devam edeceğiz" dedi.

Kurban Bayramı tatili 9 gün oldu

Konuşmasının son kısmında vatandaşlara iki müjdeli haberi olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu sene Kurban Bayramı'nı inşallah 27-30 Mayıs tarihleri arasında idrak edeceğiz. Kamu çalışanlarımızın 26 Mayıs Salı günü öğleden sonra başlayacak olan resmi tatillerine 1,5 gün daha eklenmesini kararlaştırdık. Böylece pazartesi tam gün ve salı öğleye kadar olmak üzere bayram öncesi 1,5 günü idari izin kapsamına alarak, toplamda 9 günlük bir tatil imkanı vermiş oluyoruz. Hayırlı uğurlu olsun diyorum. Aile ve Gençlik Fonu'yla yuva kurmak isteyen gençlerimizi 200 ile 250 bin lira arasında bir rakamla destekliyoruz. Krediden faydalanan ve vade döneminde çocuk sahibi olan gençlerimize yönelik bir kolaylık sağlamıştık. Geri ödeme süresi içerisinde ilk çocuk sahibi olan çiftlerin 12 aylık taksitini hibe etmeye ve kalan taksitlerini 12 ay ertelemeye karar vermiştik. Şimdi bunu bir adım öteye taşıyoruz. Geri ödeme dönemi içerisinde ikinci çocuğun da olması halinde kalan taksitlerin tamamını hibe edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Ömer Faruk Karataş - Fırat Demir

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Nisan enflasyonunu duyurdu. Her ayın 3’ünde açıklanan enflasyon verileri takvim nedeniyle bugün açıklandı. Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren kritik veri saat 10.00’da kamuoyuna duyuruldu.

28 Şubat’ta Orta Doğu’da başlayan savaşın sonucunda petrol ve enerji fiyatları rekor üzerine rekor kırmıştı. Art arda gelen zamların ise Nisan enflasyonuna etkisi merak ediliyor.

ANKETLER NE DEMİŞTİ?

AA Finans'ın enflasyon beklenti anketi de geçtiğimiz günlerde açıklanmıştı. Ankete katılan ekonomistlerin nisanda aylık enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 3,19 oldu.

Mart ayında ise ekonomistlerin beklentileri yüzde 2,40 iken gerçekleşen enflasyon yüzde 1,94 olmuştu.

TÜİK NİSAN ENFLASYONUNU AÇIKLADI

Son olarak ise TÜİK Nisan enflasyonunu açıkladı. Buna göre Nisan enflasyonu yüzde 4,18 oldu. Yıllık enflasyon ise yüzde 32,37 olarak gerçekleşti.